Vì sao nhiều mẫu xe ô tô mới không còn lốp dự phòng?

Trước đây, lốp dự phòng gần như là trang bị tiêu chuẩn trên mọi mẫu ô tô mới. Tuy nhiên, nếu mở khoang chứa dưới sàn cốp của nhiều mẫu xe đời mới ngày nay, người dùng có thể chỉ thấy bộ vá lốp, máy bơm mini hoặc đơn giản là một khoảng trống để đồ.

Xu hướng loại bỏ lốp dự phòng đang ngày càng phổ biến trong ngành ô tô. Quyết định này không chỉ liên quan đến chi phí sản xuất mà còn phản ánh những thay đổi về yêu cầu tiết kiệm nhiên liệu, tối ưu không gian và sự phát triển của công nghệ lốp xe. Dù các nhà sản xuất xe cho rằng những giải pháp thay thế đã đáp ứng được nhu cầu của phần lớn khách hàng, không ít người dùng vẫn cho rằng lốp dự phòng là trang bị khó có thể thay thế.

Một trong những lý do quan trọng nhất là giảm khối lượng xe. Một bộ lốp dự phòng truyền thống, bao gồm lốp, la-zăng, kích nâng và dụng cụ tháo lắp, thường nặng khoảng 15-27 kg. Con số này không quá lớn, nhưng trong bối cảnh các hãng xe phải đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng nghiêm ngặt về tiêu thụ nhiên liệu và phát thải, việc cắt giảm từng kilogram đều mang lại lợi ích.

Đối với xe điện, yếu tố khối lượng còn quan trọng hơn. Loại bỏ lốp dự phòng giúp giảm sức nặng tổng thể, từ đó cải thiện hiệu suất sử dụng năng lượng và tăng thêm quãng đường di chuyển sau mỗi lần sạc.

Bên cạnh đó, việc không bố trí lốp dự phòng cũng giúp giải phóng không gian dưới sàn khoang hành lý. Các nhà sản xuất có thể tận dụng khu vực này để tăng dung tích chứa đồ, bố trí pin lớn hơn trên xe điện hoặc sắp xếp các bộ phận khác hiệu quả hơn.

Thay vì trang bị lốp dự phòng, nhiều mẫu xe hiện nay sử dụng các giải pháp xử lý sự cố lốp khác. Phổ biến nhất là bộ vá lốp khẩn cấp, gồm dung dịch vá lốp và máy bơm điện mini, được thiết kế để xử lý tạm thời những vết thủng nhỏ ở mặt lốp. Một số mẫu xe cao cấp sử dụng lốp run-flat, cho phép xe tiếp tục di chuyển khoảng 80 km ở tốc độ giới hạn ngay cả khi bị mất áp suất, đủ để đến gara hoặc trung tâm dịch vụ gần nhất.

Các hãng xe cho rằng phần lớn người dùng hiếm khi phải sử dụng lốp dự phòng trong suốt vòng đời chiếc xe, nên việc mang theo một bộ lốp nặng hàng chục kilogram mỗi ngày là không cần thiết.

Tuy nhiên, cả hai giải pháp nói trên đều có những hạn chế. Bộ vá lốp chỉ hoạt động với một số dạng thủng nhỏ ở mặt lốp và không thể xử lý các trường hợp rách hông lốp, nổ lốp hoặc hư hỏng nghiêm trọng. Trong khi đó, lốp run-flat thường có giá thay thế cao hơn và có thể mang lại cảm giác vận hành cứng hơn so với lốp thông thường.

Ngoài mục tiêu giảm khối lượng và tối ưu không gian, việc loại bỏ lốp dự phòng cũng giúp các hãng xe tiết kiệm chi phí sản xuất. Một bộ lốp dự phòng hoàn chỉnh cần thêm lốp, la-zăng, kích nâng, cờ lê tháo bánh, giá đỡ và các công đoạn lắp ráp. Khi cắt bỏ những chi tiết này, chi phí sản xuất của mỗi xe sẽ giảm xuống.

Đối với những mẫu xe được sản xuất với số lượng hàng trăm nghìn hoặc hàng triệu chiếc mỗi năm, khoản tiết kiệm trên từng xe có thể tạo ra giá trị đáng kể.

Dù xu hướng của ngành đang thay đổi, nhưng không ít người sử dụng vẫn cho rằng lốp dự phòng là một trang bị quan trọng. Trên nhiều diễn đàn ô tô, nhiều chủ xe cho biết bộ vá lốp không thể thay thế hoàn toàn lốp dự phòng. Không ít ý kiến cho rằng dung dịch vá chỉ xử lý được một số trường hợp thủng nhỏ, trong khi xe vẫn có thể bị nổ lốp, rách hông lốp hoặc hư hỏng nghiêm trọng khiến bộ vá không còn tác dụng. Một số người dùng cũng chia sẻ trải nghiệm bộ vá lốp không phát huy hiệu quả, buộc họ phải chờ cứu hộ trong nhiều giờ.

Ở chiều ngược lại, nhiều tài xế thừa nhận họ chưa từng phải sử dụng lốp dự phòng trong nhiều năm sở hữu xe. Chất lượng lốp hiện đại đã được cải thiện đáng kể, trong khi các dịch vụ cứu hộ giao thông và thay lốp lưu động ngày càng phổ biến, khiến nhu cầu tự thay bánh xe giảm xuống.

Dù vậy, với những người thường xuyên di chuyển đường dài, lái xe ở khu vực hẻo lánh hoặc đi trên đường đất, đường đá, lốp dự phòng vẫn là một yếu tố đáng cân nhắc khi lựa chọn xe.

Xu hướng loại bỏ lốp dự phòng chủ yếu diễn ra trên các mẫu sedan, hatchback và SUV/crossover đô thị. Trong khi đó, nhiều mẫu bán tải, SUV địa hình hoặc xe phục vụ hành trình dài vẫn được trang bị lốp dự phòng tiêu chuẩn. Với những dòng xe này, khả năng tiếp tục hành trình khi gặp sự cố được ưu tiên hơn lợi ích nhỏ về khối lượng hay mức tiêu thụ năng lượng.

Đối với phần lớn xe du lịch hiện đại, lốp dự phòng đang dần trở thành một trang bị ít xuất hiện hơn. Tương tự đầu phát CD hay nhiều nút bấm cơ học trên bảng điều khiển, đây là một đặc điểm quen thuộc đang dần nhường chỗ cho những giải pháp mới nhằm tối ưu hiệu suất và thiết kế của xe ô tô.

Duy Thành