Phải nói rằng, hạ tầng giao thông tại Việt Nam những năm gần đây đã thay đổi rất nhanh. Nhiều tuyến cao tốc mới được đưa vào khai thác, các tuyến quốc lộ cũng được mở rộng với nhiều làn xe, dải phân cách cứng và hạ tầng ngày càng hiện đại, giúp phương tiện lưu thông nhanh và an toàn hơn.
Tuy nhiên, hạ tầng thay đổi thì cách lái xe cũng cần thay đổi theo. Chúng ta không thể mang thói quen đi trong phố lên cao tốc hay áp dụng cách chạy trên đường làng, đường huyện vào những tuyến đường được thiết kế cho tốc độ cao. Văn hóa sử dụng làn đường cũng quan trọng không kém kỹ năng điều khiển xe.
Một trong những hình ảnh tôi thường xuyên bắt gặp là nhiều tài xế chạy chậm nhưng vẫn bám làn sát dải phân cách (làn số 1), trong khi đây vốn là làn tốc độ cao, chủ yếu dành cho xe vượt.
Cách đi này không chỉ gây ức chế cho các phương tiện phía sau mà còn đi ngược lại nguyên tắc lái xe an toàn.
Với những tuyến cao tốc phổ biến ở Việt Nam gồm hai làn xe chạy và một làn dừng khẩn cấp, tôi luôn lựa chọn di chuyển ở làn số 2. Tôi chỉ chuyển sang làn số 1 khi cần vượt xe phía trước và sau khi vượt xong sẽ trở lại làn giữa ngay khi đủ điều kiện.
Tôi lựa chọn như vậy trước hết vì yếu tố an toàn.
Làn số 1 là làn nằm sát dải phân cách giữa nên cũng là nơi có nguy cơ chịu tác động đầu tiên nếu xe từ chiều ngược lại mất lái hoặc có vật thể như gỗ, đá, hàng hóa... văng sang.
Trong khi đó, nếu đi ở làn số 2, tôi có thêm khoảng cách và thêm thời gian để quan sát, xử lý tình huống. Tầm nhìn từ làn giữa cũng rộng hơn, giúp dễ quan sát cả dòng xe cùng chiều lẫn phía đối diện.
Một lý do khác là khả năng xử lý khi gặp chướng ngại vật.
Nếu đang chạy ở làn số 1 mà phía trước bất ngờ xuất hiện xe gặp sự cố hoặc vật cản, tôi gần như chỉ còn một lựa chọn là đánh lái sang làn số 2. Khi chuyển làn gấp mà không quan sát kỹ, nguy cơ va chạm với xe bên cạnh là rất lớn.
Ngược lại, khi di chuyển ở làn số 2, dư địa xử lý tình huống rộng hơn đáng kể. Tài xế có thể giảm tốc, chuyển sang làn trái khi đủ điều kiện hoặc, tận dụng làn dừng khẩn cấp để tránh va chạm nếu bảo đảm an toàn. Chính việc có nhiều phương án ứng phó hơn giúp giảm đáng kể rủi ro khi xảy ra tình huống bất ngờ.
Độc giả Trần Phúc Thái