Chính phủ ban hành Nghị định 238/2026 có hiệu lực thi hành từ ngày 15/8, sửa đổi và bổ sung nhiều chế tài xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ từ Nghị định 168/2024. Nghị định mới tập trung siết chặt quản lý đối với hành vi làm sai lệch biển số, kinh doanh vận tải trái phép và bảo đảm an toàn cho trẻ em khi ngồi trên ô tô.
Hoàn thiện khung pháp lý về trật tự an toàn giao thông
Thực tế giao thông phát sinh nhiều hành vi vi phạm mới gây khó khăn cho công tác giám sát như tình trạng dán phim phản quang làm lóa camera phạt nguội, xe cá nhân biển trắng thu tiền chở khách chui hay việc không trang bị thiết bị an toàn cho trẻ em.
Nhằm khắc phục các lỗ hổng pháp lý và nâng cao tính răn đe, các cơ quan chức năng đã điều chỉnh quy định xử phạt theo hướng làm rõ định danh hành vi, mở rộng đối tượng áp dụng và chuẩn hóa chế tài phù hợp với hạ tầng công nghệ giám sát hiện đại.
Các mức phạt vi phạm giao thông đường bộ mới
Theo nội dung quy định, tài xế ô tô biển số màu trắng không đăng ký kinh doanh vận tải nhưng thu tiền khách, nhận đặt chỗ hoặc ký hợp đồng sẽ bị xử phạt từ 12 đến 14 triệu đồng, đồng thời bị trừ 6 điểm trên giấy phép lái xe. Đối với lỗi để rơi vãi vật liệu xây dựng, bùn, đất hoặc để nước chảy xuống đường, mức phạt áp dụng từ 2 đến 4 triệu đồng mà không cần điều kiện gây mất an toàn giao thông như trước.
Đối với vi phạm về biển số, Nghị định 238/2026 bổ sung hành vi can thiệp khiến camera không thể nhận diện biển số (như dùng phim phản quang, thiết bị gây lóa) vào nhóm lỗi che khuất hoặc thay đổi biển số. Mức phạt giữ nguyên từ 20 đến 26 triệu đồng đối với ô tô và 4 đến 6 triệu đồng đối với xe máy. Ngoài ra, tài xế xe hợp đồng chở người không có tên trong danh sách bị phạt 1 đến 2 triệu đồng.
Quy định về an toàn trẻ em và camera giám sát khoang lái
Trong quy định về an toàn trẻ em, tài xế ô tô cá nhân chở trẻ dưới 10 tuổi và cao dưới 1.35m không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp sẽ chuyển sang hình thức phạt cảnh cáo. Tuy nhiên, hành vi để trẻ thuộc nhóm này ngồi cùng hàng ghế với người lái (trừ xe hai chỗ) vẫn bị phạt tiền từ 800.000 đến 1.000.000 đồng. Quy định này không bắt buộc áp dụng với xe kinh doanh vận tải.
Về camera giám sát, quy định không lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái được mở rộng sang cả xe vận tải nội bộ, với mức phạt 3 đến 5 triệu đồng cho tài xế và 5 đến 12 triệu đồng cho chủ xe. Đối với xe kinh doanh vận tải từ 8 chỗ trở lên, yêu cầu bắt buộc lắp camera khoang hành khách sẽ bắt đầu áp dụng xử phạt từ ngày 1/1/2029 với mức phạt 1 đến 2 triệu đồng, cho phép doanh nghiệp có thời gian chuẩn bị 2,5 năm.
Tác động điều chỉnh chính sách và hiệu quả nâng cao ý thức giao thông
Việc bổ sung các hành vi vi phạm vào Nghị định 238/2026 giúp lực lượng Cảnh sát giao thông có đầy đủ căn cứ pháp lý để xử lý triệt để các hành vi lách luật, đặc biệt là vi phạm chống lại hệ thống phạt nguội qua camera AI.
Các quy định mới được kỳ vọng sẽ minh bạch hóa hoạt động vận tải hành khách, chấm dứt tình trạng xe dù bến cóc, đồng thời tạo thói quen giao thông chuẩn mực và an toàn hơn cho người dân khi đưa trẻ em tham gia giao thông bằng ô tô.