Nghiên cứu tại Anh cho thấy người đi xe tay ga điện khi bị thương nặng có nguy cơ chấn thương sọ não cao hơn đáng kể so với người đi xe máy.
Xe tay ga điện đang ngày càng xuất hiện nhiều trên đường phố châu Âu nhờ thiết kế nhỏ gọn, dễ sử dụng và phù hợp cho những quãng đường ngắn. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới tại Anh và xứ Wales cho thấy sự tiện lợi này không đồng nghĩa với mức độ an toàn cao.
Nghiên cứu dựa trên dữ liệu từ Cơ quan Đăng ký Thương tích Nghiêm trọng Quốc gia, phân tích 15.247 trường hợp bị thương liên quan đến xe tay ga điện, xe máy và xe đạp. Ngoài ra, nhóm nghiên cứu còn sử dụng dữ liệu từ các dịch vụ cho thuê với hàng chục triệu chuyến đi để có thêm cơ sở đánh giá.
Điểm đáng chú ý nhất nằm ở các chấn thương vùng đầu. Trong nhóm người trưởng thành bị thương nặng, người sử dụng xe tay ga điện có nguy cơ bị chấn thương sọ não cao khoảng 3,5 lần so với người đi xe máy. So với xe đạp, nguy cơ này cũng cao hơn khoảng 70%.
Dù vậy, kết quả nghiên cứu không có nghĩa xe tay ga điện gây tai nạn nhiều hơn xe máy. Phân tích chủ yếu tập trung vào những trường hợp đã xảy ra chấn thương nghiêm trọng và phải nhập viện. Nói cách khác, vấn đề nằm ở mức độ và kiểu chấn thương khi tai nạn xảy ra.
Một yếu tố rất đáng chú ý là mũ bảo hiểm. Chỉ khoảng 5,9% người sử dụng xe tay ga điện trong nhóm nghiên cứu đội mũ bảo hiểm khi xảy ra tai nạn. Tỷ lệ này ở người đi xe máy lên tới 75,7%, trong khi người đi xe đạp đạt khoảng 45%.
Không chỉ chấn thương sọ não, người đi xe tay ga điện còn có nguy cơ gặp một số dạng thương tích nghiêm trọng khác. Nguy cơ tổn thương nội tạng cao hơn khoảng 50% so với người đi xe máy, trong khi chấn thương mạch máu nghiêm trọng được ghi nhận với tần suất cao gấp khoảng ba lần.
Thiết kế của chiếc xe cũng có thể là một phần nguyên nhân. Bánh xe nhỏ dễ bị ảnh hưởng bởi ổ gà, mép vỉa hè hoặc vật cản trên mặt đường. Khi chiếc xe dừng đột ngột, tư thế đứng thẳng và trọng tâm cao có thể khiến người điều khiển mất thăng bằng, bị hất về phía trước.
Trong khi đó, người đi xe máy thường có thói quen sử dụng mũ bảo hiểm và trang phục bảo hộ, đồng thời nhận thức rõ hơn về những rủi ro khi điều khiển phương tiện cơ giới. Xe tay ga điện lại thường được xem như một phương tiện đơn giản, gần với việc đi bộ hoặc đi xe đạp.
Đây có lẽ mới là vấn đề đáng suy nghĩ nhất. Tốc độ thấp, kích thước nhỏ và cách sử dụng đơn giản không đồng nghĩa với việc tai nạn sẽ nhẹ. Khi mất kiểm soát, người điều khiển vẫn có thể va trực tiếp xuống mặt đường hoặc vào vật cản.
Vì vậy, dù chiếc xe tay ga điện phục vụ nhu cầu di chuyển ngắn và tốc độ không quá cao, việc đội mũ bảo hiểm, quan sát mặt đường và chủ động kiểm soát tốc độ vẫn là những điều không nên xem nhẹ.