Hiểu đúng về "phạt cảnh cáo" lỗi không dùng ghế an toàn cho trẻ em

Nghị định 238/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 168/2024/NĐ-CP chính thức có hiệu lực. Đáng chú ý, người điều khiển ô tô chở trẻ em dưới 10 tuổi, cao dưới 1,35 m nhưng không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp sẽ bị phạt cảnh cáo.

Quy định áp dụng với xe gia đình, xe cá nhân và không áp dụng cho xe kinh doanh vận tải hành khách. Trong khi đó, hành vi để trẻ dưới 10 tuổi, cao dưới 1,35 m ngồi cùng hàng ghế với người lái (trừ xe chỉ có một hàng ghế) sẽ bị phạt từ 800.000-1.000.000 đồng.

Phạt cảnh cáo không chỉ là “nhắc nhở”

Nhiều phụ huynh cho rằng cảnh cáo chỉ là lời nhắc nhở của lực lượng chức năng và không phát sinh tiền phạt. Tuy nhiên, về pháp lý, đây là một hình thức xử phạt vi phạm hành chính chính thức.

Theo TS Trần Hữu Minh, Phó Vụ trưởng Vụ Vận tải và An toàn giao thông, Bộ Xây dựng, người vi phạm vẫn có thể bị lập biên bản và ban hành quyết định xử phạt bằng văn bản. Điểm khác là người vi phạm không phải nộp tiền phạt.

Quan trọng hơn, quyết định xử phạt được ghi nhận trong hệ thống quản lý vi phạm hành chính. Theo Điều 7 Luật Xử lý vi phạm hành chính, nếu trong 6 tháng kể từ ngày chấp hành xong quyết định cảnh cáo mà tiếp tục thực hiện cùng hành vi, trường hợp này có thể được xác định là tái phạm và trở thành tình tiết tăng nặng khi xử lý vi phạm.

Vì vậy, phụ huynh không nên hiểu “phạt cảnh cáo” là có thể tiếp tục vi phạm mà không chịu hậu quả pháp lý.

Vì sao giai đoạn đầu chỉ phạt cảnh cáo?

Một lý do quan trọng là việc sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ tại Việt Nam vẫn còn khá thấp. Khảo sát của Trường Đại học Y tế công cộng cho thấy tỷ lệ trang bị thiết bị an toàn trên ô tô tăng từ 1,3% năm 2022 lên 4,62% năm 2024, nhưng vẫn ở mức thấp.

Nếu áp dụng phạt tiền ngay với mức cao, nhu cầu mua ghế an toàn có thể tăng đột biến, gây áp lực lên nguồn cung và tạo điều kiện cho các sản phẩm kém chất lượng, không rõ nguồn gốc xuất hiện trên thị trường.

Bên cạnh đó, từ ngày 1/7/2026, QCVN 123:2024/BGTVT về thiết bị an toàn cho trẻ em trên ô tô bắt đầu có hiệu lực bắt buộc đối với sản phẩm sản xuất trong nước và nhập khẩu. Việc dành một giai đoạn chuyển tiếp bằng hình thức cảnh cáo giúp thị trường có thêm thời gian chuẩn hóa sản phẩm, đồng thời giúp phụ huynh làm quen với quy định mới.

Không nên chờ đến khi bị xử phạt mới mua ghế

Theo TS Trần Hữu Minh, việc áp dụng cảnh cáo trong giai đoạn đầu nhằm nâng cao nhận thức và tạo điều kiện để người dân tiếp cận các thiết bị đạt quy chuẩn trước khi áp dụng chế tài nghiêm khắc hơn.

Do đó, dù hiện tại chưa phải nộp tiền phạt đối với lỗi không sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ, phụ huynh vẫn nên chủ động trang bị thiết bị phù hợp. Mục tiêu cuối cùng của quy định không chỉ là xử phạt mà còn hình thành thói quen bảo vệ trẻ em mỗi khi di chuyển bằng ô tô.