Mạng lưới đường cao tốc tại Việt Nam đang phát triển nhanh chóng, đòi hỏi người điều khiển phương tiện phải trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng xử lý tình huống ở dải tốc độ cao. Việc nắm vững quy tắc lưu thông không chỉ giúp phòng ngừa các va chạm nghiêm trọng mà còn giúp tài xế tránh các mức xử phạt hành chính rất nặng.
Sai sót trong quá trình gia nhập và chuyển làn di chuyển
Một trong những tình huống rủi ro thường gặp là việc nhập làn cao tốc quá sớm khi phương tiện chưa đạt tốc độ tối thiểu, thường là khoảng 60 km/h. Sự chênh lệch tốc độ lớn giữa xe mới nhập làn và dòng xe đang chạy thẳng dễ dẫn đến phán đoán sai khoảng cách, làm gia tăng nguy cơ va chạm.
Khi lưu thông, hành vi chuyển làn mà không bật đèn tín hiệu báo rẽ hoặc chuyển liên tiếp nhiều làn cùng lúc cũng khiến các xe chạy phía sau bị bất ngờ, mất quyền chủ động xử lý phanh. Thói quen an toàn được khuyến nghị là chuyển tuần tự từng làn đường sau khi đã phát tín hiệu báo rẽ rõ ràng.
Kiểm soát khoảng cách và phân luồng tốc độ
Việc không duy trì khoảng cách an toàn với xe liền trước là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các vụ tai nạn liên hoàn. Ở vận tốc 80 km/h, một chiếc xe con 5 chỗ cần tối thiểu khoảng 25 mét quãng đường phanh khẩn cấp để dừng lại hoàn toàn, và con số này sẽ kéo dài hơn đối với xe tải trọng lớn.
Bên cạnh đó, việc điều khiển xe đè vạch chạy trên hai làn cùng lúc, chạy song song quá sát xe ở làn bên cạnh hoặc đi với tốc độ chậm ở làn ngoài cùng bên trái cũng gây cản trở dòng lưu thông. Làn đường sát dải phân cách bên trái về nguyên tắc an toàn nên được ưu tiên phục vụ nhu cầu vượt xe.
Sử dụng làn khẩn cấp sai mục đích và xử lý khi lỡ lối rẽ
Làn dừng khẩn cấp chỉ dành riêng cho các phương tiện gặp sự cố kỹ thuật hoặc tình trạng khẩn cấp. Việc lợi dụng làn này để dừng đỗ, nghỉ ngơi hoặc trò chuyện cá nhân là hành vi sai quy định, gây nguy hiểm trực tiếp cho bản thân và các phương tiện cứu hộ.
Khi không chú ý hệ thống biển báo dẫn đến việc đi quá lối rẽ, giải pháp an toàn duy nhất là tiếp tục di chuyển thẳng đến nút giao kế tiếp. Hành vi hoảng loạn dẫn đến đi lùi hoặc quay đầu chạy ngược chiều trên cao tốc tiềm ẩn thảm họa giao thông cực kỳ lớn.
Quy định xử phạt nghiêm khắc theo pháp luật hiện hành
Căn cứ theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, chế tài áp dụng cho hành vi đi ngược chiều hoặc lùi xe trên đường cao tốc có mức phạt tiền từ 30 đến 40 triệu đồng. Cùng với hình thức phạt tiền, người vi phạm còn bị trừ 10 điểm trên giấy phép lái xe.