Nhiều chủ sở hữu xe Tesla đang công khai đăng tải các đoạn video ghi lại cảnh ngủ gật, chơi điện tử hoặc làm việc trên máy tính khi xe đang bật chế độ Full Self-Driving (FSD). Hành vi cố tình vô hiệu hóa cơ chế an toàn để tạo nội dung thu hút người xem trên mạng xã hội đang làm gia tăng lo ngại về an toàn giao thông và đặt hãng xe điện Mỹ vào tâm điểm của các cuộc điều tra pháp lý.
Người dùng vô hiệu hóa hệ thống an toàn trên xe
Trên các nền tảng mạng xã hội như TikTok, Instagram và X, các video chủ xe buông tay lái hoàn toàn xuất hiện với tần suất dày đặc. Hình ảnh người lái tựa lưng ngủ khi xe di chuyển ở tốc độ cao trên cao tốc, xem truyền hình trực tiếp hay gõ văn bản trên Cybertruck được quảng bá như những mẹo tối ưu hóa thời gian di chuyển.
Hệ thống của Tesla vốn tích hợp cảm biến lực ghì trên vô-lăng và camera theo dõi chuyển động mắt trong cabin nhằm cảnh báo tài xế mất tập trung, đồng thời khóa tính năng FSD trong một tuần nếu phát hiện vi phạm lặp lại. Tuy nhiên, nhiều người dùng đã chia sẻ các phương thức qua mặt hệ thống, từ việc treo vật nặng lên vô-lăng đến dùng vật che chắn camera cabin như gập tờ tiền để đánh lừa thuật toán nhận diện. Nhiều phần mềm và thiết bị can thiệp trái phép cũng xuất hiện trên thị trường nhằm mở khóa tính năng giải trí khi xe đang vận hành.
Trách nhiệm pháp lý và bản chất của công nghệ FSD Supervised
Về mặt kỹ thuật và luật định, công nghệ của Tesla hiện được phân phối dưới tên gọi chính thức là FSD Supervised (tự lái có giám sát), tức chưa phải là hệ thống tự hành hoàn toàn cấp độ cao. Khuyến cáo chính thức của nhà sản xuất nêu rõ người điều khiển bắt buộc phải chủ động giám sát lộ trình và chịu trách nhiệm pháp lý cao nhất trong mọi thời điểm vận hành. Mọi hành vi ngủ gật, làm việc riêng hay rời mắt khỏi đường đều bị xếp vào lỗi lái xe mất tập trung, hành vi vi phạm pháp luật tại hầu hết các bang ở Mỹ cũng như nhiều quốc gia.
Sự mâu thuẫn giữa chiến lược quảng bá công nghệ trong quá khứ và các điều khoản miễn trừ trách nhiệm trước tòa của Tesla đang tạo ra nhiều tranh luận. Khi xảy ra va chạm, hãng xe thường viện dẫn lỗi thuộc về sự chủ quan của tài xế, trong khi các chiến dịch truyền thông trước đây từng mô tả sự thảnh thơi của người dùng khi kích hoạt tính năng hỗ trợ lái.
Hệ quả pháp lý và áp lực điều tra an toàn giao thông
Làn sóng chia sẻ video lơ là sau tay lái đang vô tình trở thành tư liệu bất lợi cho chính Tesla trong các vụ kiện tụng. Hãng xe hiện đối mặt với các vụ kiện có tổng quy mô thiệt hại ước tính lên tới 14,5 tỷ USD liên quan đến hệ thống hỗ trợ lái, trong đó có phán quyết bồi thường 243 triệu USD trong một vụ tai nạn liên quan đến Autopilot.
Dữ liệu nội bộ ghi nhận số vụ tai nạn liên quan đến Autopilot và FSD từng chạm mốc 207 vụ chỉ trong một tháng, đồng thời Tesla đã báo cáo hơn 50 trường hợp tử vong lên Cơ quan Quản lý An toàn Giao thông Đường cao tốc Mỹ (NHTSA). Cơ quan này đã chính thức nâng cấp mức độ điều tra FSD thành phân tích kỹ thuật đối với 3,2 triệu phương tiện đang lưu hành. Các chuyên gia an toàn cảnh báo việc cố tình lách cơ chế giám sát ở dải tốc độ cao không chỉ đe dọa trực tiếp đến tính mạng người đi đường mà còn đẩy chính người lái vào rủi ro hình sự khi tai nạn phát sinh.