Bằng sáng chế mới của QJMotor tại Mỹ hé lộ một động cơ một xi-lanh đặc biệt, sử dụng piston giả như đối trọng thay cho trục cân bằng, hứa hẹn giảm rung và chi phí sản xuất.
Qianjiang, tập đoàn đứng sau QJMotor và Benelli, đang gây chú ý với một ý tưởng động cơ khá độc đáo vừa được công bố tại Mỹ. Nhìn bên ngoài, thiết kế này chẳng khác một động cơ V-twin với hai xi-lanh, hai piston và hai thanh truyền cùng nối vào một trục khuỷu. Tuy nhiên, thực tế chỉ có một xi-lanh làm nhiệm vụ tạo công suất.
Xi-lanh còn lại được gọi đơn giản là xi-lanh cân bằng. Piston bên trong vẫn chuyển động lên xuống theo trục khuỷu nhưng không thực hiện quá trình nạp, nén, cháy hay xả. Đặc biệt, piston này được thiết kế có một lỗ xuyên suốt và không sử dụng vòng piston, nhờ đó không tạo áp suất cũng như giảm đáng kể ma sát.
Cách bố trí này biến piston giả thành một loại trục cân bằng chuyển động tịnh tiến. Khi piston chính di chuyển, piston giả sẽ chuyển động theo hướng phù hợp để triệt tiêu một phần lực rung. Hai thanh truyền cùng sử dụng chung một chốt khuỷu, giúp cụm động cơ giữ được kích thước tương đối gọn.
Điểm đáng chú ý hơn nằm ở góc bố trí hai xi-lanh. Bằng sáng chế mô tả phần vỏ động cơ được đặt ở góc 80 độ, trong khi trục của hai piston có thể tạo góc lên tới 90 độ. Xi-lanh cân bằng được đặt trên một bộ phận riêng và có thể điều chỉnh góc nghiêng nhờ kết cấu mặt bích. Đây được xem là một trong những điểm đặc biệt giúp QJMotor tối ưu hiệu quả cân bằng.
Mục tiêu của QJMotor khá rõ ràng là tạo ra một động cơ xi-lanh đơn êm ái như động cơ V-twin 90 độ, nhưng không cần sử dụng trục cân bằng truyền thống. Điều này có thể giúp giảm số lượng chi tiết, đơn giản hóa kết cấu và kiểm soát chi phí sản xuất.
Thực tế, ý tưởng này không hoàn toàn mới. Ducati từng thử nghiệm nguyên lý tương tự vào đầu những năm 1990 trong quá trình phát triển Supermono. Tuy nhiên, piston giả khi đó tạo thêm ma sát và làm giảm công suất. Ducati sau đó chuyển sang giải pháp thanh truyền kép để giải quyết vấn đề này.
QJMotor dường như đang tìm cách khắc phục nhược điểm cũ bằng cách loại bỏ vòng piston trên piston giả, biến nó thành một khối lượng cân bằng có ma sát thấp.
Hiện bằng sáng chế chưa tiết lộ dung tích động cơ hay mẫu xe cụ thể. Một số suy đoán cho rằng cấu hình này có thể phù hợp với động cơ khoảng 500 cc, công suất khoảng 40 mã lực, hướng tới những mẫu xe hạng A2.
Điều đáng nói là Qianjiang đã bắt đầu đăng ký ý tưởng này tại Trung Quốc từ năm 2022, tiếp tục thông qua hệ thống PCT và nộp đơn tại Mỹ vào năm 2025. Việc đơn đăng ký được USPTO công bố ngày 27/8/2026 cho thấy Qianjiang rõ ràng đang nghiêm túc bảo vệ công nghệ này.
Liệu một chiếc QJMotor hoặc Benelli trong tương lai sẽ sở hữu động cơ một xi-lanh nhưng nhìn như V-twin? Hiện vẫn chưa có câu trả lời, nhưng rõ ràng Qianjiang đang thử một hướng đi khá khác biệt trong cuộc đua tối ưu động cơ xi-lanh đơn.