Pin lithium-ion trên xe máy điện mang lại mật độ năng lượng cao trong kích thước nhỏ gọn, nhưng việc vận hành và nạp năng lượng sai cách có thể biến khối pin thành nguồn phát hỏa nguy hiểm. Tổ chức An toàn Điện Vương quốc Anh (Electrical Safety First) cùng các cơ quan phòng cháy chữa cháy quốc tế vừa đưa ra loạt cảnh báo về những thói quen phổ biến của người dùng có thể kích hoạt hiện tượng thoát nhiệt và gây cháy nổ phương tiện.
Rủi ro từ thói quen sạc qua đêm và vị trí sạc điện thiếu an toàn

Một trong những thói quen nguy hiểm nhất là cắm sạc liên tục không giám sát trong thời gian dài hoặc để xe sạc qua đêm trong lúc cả gia đình đi ngủ. Khi quá trình nạp điện không có người theo dõi, các sự cố phát sinh nhiệt sẽ khó được phát hiện và dập tắt kịp thời. Chuyên gia khuyến cáo người dùng nên chủ động rút phích cắm khi pin đạt dung lượng tối đa và tháo rời khối pin khỏi xe nếu cấu trúc phương tiện cho phép.
Vị trí cắm sạc cũng trực tiếp quyết định mức độ thiệt hại khi có sự cố. Việc đưa phương tiện vào sát giường ngủ, ghế sofa, rèm cửa hoặc những khu vực tập trung nhiều giấy tờ, vật liệu dễ bắt lửa là điều cần tuyệt đối tránh. Nếu pin bốc cháy, ngọn lửa sẽ nhanh chóng lan sang các vật dụng xung quanh và có nguy cơ phong tỏa hoàn toàn lối thoát hiểm của ngôi nhà.
Cảnh báo sử dụng linh kiện trôi nổi và nạp điện khi nhiệt độ bất thường

Thị trường hiện nay ghi nhận tình trạng nhiều chủ xe tìm mua pin hoặc bộ sạc đã qua sử dụng, hàng giá rẻ từ các sàn thương mại điện tử để tiết kiệm chi phí. Các cuộc kiểm tra của Electrical Safety First phát hiện nhiều bộ sạc trôi nổi hoàn toàn thiếu cầu chì bảo vệ, khiến thiết bị không thể tự ngắt dòng khi xảy ra sự cố chập mạch trên đường dây dẫn. Các sản phẩm này cũng tiềm ẩn nguy cơ xung đột điện áp và dòng điện với pin nguyên bản, dẫn tới hiện tượng ép sạc quá mức hoặc quá tải.
Bên cạnh đó, việc cắm sạc ngay khi phương tiện vừa di chuyển đường dài hoặc khi khối pin đang ở mức nhiệt cao cũng làm tăng nguy cơ hỏng hóc tế bào pin. Người dùng không nên nạp điện tại các vị trí tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời hay gần nguồn nhiệt lớn, đồng thời không phủ kín pin trong lúc sạc nhằm đảm bảo luồng không khí giải nhiệt liên tục.
Hệ quả từ việc ép dòng sạc nhanh và tiếp tục dùng pin biến dạng

Tổ chức phi lợi nhuận thuộc Sở Cứu hỏa Thành phố New York (FDNY Foundation) lưu ý rằng hành vi sạc quá mức, xả quá mức hoặc cố tình dùng bộ sạc ngoài luồng để ép pin sạc nhanh đều là những tác nhân trực tiếp phá vỡ độ ổn định hóa học của lithium-ion. Ngoài ra, việc chủ quan tiếp tục sạc những bộ pin từng bị va đập cơ học, có vết móp méo hoặc phồng rộp sẽ dẫn đến hiện tượng đoản mạch bên trong.
Khi tế bào pin mất kiểm soát nhiệt, quá trình tự bốc cháy có thể diễn ra chỉ trong vài giây và giải phóng lượng khói độc hại lớn kèm nguy cơ phát nổ. Do đó, việc tuân thủ các thông số kỹ thuật khuyến cáo của nhà sản xuất, sử dụng phụ kiện sạc chính hãng và chủ động loại bỏ các khối pin có dấu hiệu xuống cấp là nguyên tắc then chốt để bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản trong quá trình chuyển đổi sang phương tiện giao thông điện.