Dự án phát triển xe tự hành của Apple từng được xem là một trong những kế hoạch tham vọng nhưng dang dở nhất trong lịch sử tập đoàn, tiêu tốn ước tính 10 tỷ USD cùng một thập kỷ nghiên cứu trước khi chính thức dừng lại vào năm 2024. Tuy nhiên, theo nguồn tin từ Bloomberg, toàn bộ nguồn lực và công nghệ tích lũy từ quá trình nghiên cứu chiếc ô tô điện tự hành này không hoàn toàn bị lãng phí, mà đã trực tiếp đặt nền tảng cho sự hình thành của hệ thống phần cứng xử lý trí tuệ nhân tạo (AI) hiện nay của hãng.
Nguồn gốc của Neural Engine từ bài toán tự hành cấp độ 5
Chuyên gia phân tích Mark Gurman của Bloomberg cho biết mục tiêu ban đầu của Apple là chế tạo một phương tiện tự hành hoàn toàn ở cấp độ 5 (Level 5). Để đạt được năng lực này, hệ thống trên xe đòi hỏi phần cứng bán dẫn cực mạnh nhằm giải quyết khối lượng dữ liệu khổng lồ theo thời gian thực. Dù mục tiêu ô tô tự lái không thành hiện thực, thành quả từ các nghiên cứu phần cứng nói trên đã được Apple tái sử dụng để phát triển công nghệ Neural Engine.
Bộ xử lý tăng tốc thần kinh này xuất hiện lần đầu trên vi xử lý A11 Bionic cùng dòng điện thoại iPhone X từ năm 2017. Thay vì thiết kế một đơn vị NPU thông thường, kiến trúc của Neural Engine được tối ưu hóa nhằm mang lại hiệu suất tính toán cao, tiết kiệm điện năng và bảo đảm quyền riêng tư khi xử lý trực tiếp trên thiết bị (on-device). Công nghệ này vận hành các tính năng nhận diện Face ID, thực tế tăng cường (AR) và nền tảng Apple Intelligence. Từ năm 2020, Neural Engine đã hiện diện trên toàn bộ dải vi xử lý M-Series dành cho máy tính Mac, đồng thời ảnh hưởng sâu sắc đến thiết kế của dòng chip Ultra và hệ thống máy chủ đám mây của Apple.
Tái cấu trúc kế hoạch phát triển chip sang thế hệ M7 Ultra
Động lực phát triển AI bắt nguồn từ dự án ô tô cũng đang dẫn đến những thay đổi lớn trong lộ trình ra mắt vi xử lý silicon của Apple. Nguồn tin tiết lộ tập đoàn có thể sẽ bỏ qua các biến thể M6 Pro và M6 Max để tiến thẳng từ thế hệ chip M6 lên M7, với trọng tâm là nâng cấp đột phá năng lực xử lý thần kinh.
Đặc biệt, phiên bản M7 Ultra được thiết kế để cải thiện vượt bậc hiệu năng tính toán AI, thu hẹp khoảng cách với các dòng chip gia tốc chuyên dụng như kiến trúc Blackwell của Nvidia. Về mặt hạ tầng máy chủ, dòng M7 Ultra được dự kiến sẽ kế nhiệm cấu trúc máy chủ dùng chip M5 Ultra, sở hữu khả năng hỗ trợ bộ nhớ RAM lên tới 1,5 TB, gấp đôi dung lượng của thế hệ tiền nhiệm. Cấu hình này dù vượt quá nhu cầu cá nhân nhưng đóng vai trò then chốt cho các trung tâm dữ liệu xử lý mô hình AI từ xa, bất chấp áp lực về tình trạng thiếu hụt nguồn cung RAM trên thị trường.
Sự thay đổi bản chất trong thiết kế phần cứng của Apple
Dữ liệu phân tích cho thấy trí tuệ nhân tạo hiện không còn là một tính năng phụ trợ mà đã trở thành trục cốt lõi để Apple định hình và thiết kế toàn bộ hệ thống chip xử lý. Dù thương hiệu công nghệ Mỹ từng gặp khó khăn trong việc bắt nhịp làn sóng AI thương mại và nâng cấp trợ lý ảo Siri, quá trình nghiên cứu kéo dài của dự án Apple Car đã giúp tập đoàn tích lũy sẵn nền tảng bán dẫn cần thiết để không bị tụt lại quá sâu.
Khoản đầu tư 10 tỷ USD vào lĩnh vực xe hơi rốt cuộc đã được chuyển hóa thành lợi thế cạnh tranh dài hạn ở mảng công nghệ bán dẫn và máy chủ. Trường hợp của dự án Apple Car phản ánh một khía cạnh thực tế trong quản trị nghiên cứu công nghệ, khi sự thất bại của một sản phẩm phần cứng thương mại đơn lẻ vẫn có thể tạo ra đòn bẩy kỹ thuật mang tính quyết định cho toàn bộ hệ sinh thái sản phẩm cốt lõi tiếp theo.