Tuy nhiên, người sử dụng vẫn gặp khó khi tìm kiếm và sử dụng các điểm sạc, đặc biệt với những phương tiện nằm ngoài một hệ sinh thái sạc nhất định. Chuẩn hóa, kết nối và phát triển hạ tầng sạc đang được kỳ vọng sẽ tháo gỡ điểm nghẽn này.
Với người sử dụng xe điện, nỗi lo hết pin giữa hành trình đang dần được thay thế bằng một câu hỏi rất thực tế: nếu cần sạc, mình sẽ sạc ở đâu? Anh Trần Huy Anh, trú tại Cầu Giấy, Hà Nội, cho biết khi tìm trạm sạc cho ô tô điện, anh nhận thấy sự khác biệt khá rõ giữa các hệ thống:
“Trạm sạc ô tô bây giờ xuất hiện nhiều hơn trước. Ví dụ như trạm sạc VinFast ở đâu cũng có rồi, rất dễ, rất nhiều trạm sạc. Nhưng mà các hãng xe điện khác lại rất khó, mình hiện giờ mình không thấy đâu, nếu liên thông các trạm sạc xe với nhau sẽ dễ dàng hơn rất nhiều”.
Với xe xăng, mạng lưới cây xăng đã hình thành từ lâu, người lái gần như không phải suy nghĩ quá nhiều về việc tìm nơi tiếp nhiên liệu. Trong khi đó, với xe điện, việc sạc vẫn gắn với kế hoạch di chuyển. Đặc biệt, khi thị trường xuất hiện ngày càng nhiều thương hiệu, câu chuyện hạ tầng càng trở nên đáng chú ý.
VinFast, BYD, MG, Geely, Mercedes-Benz, BMW, Hyundai, KIA... đang cùng tham gia thị trường xe điện Việt Nam. Song song với đó, nhiều doanh nghiệp cũng đầu tư xây dựng mạng lưới trạm sạc riêng. Hiện Việt Nam có khoảng 20 đơn vị phát triển trạm sạc độc lập. Có thêm trạm sạc là tín hiệu tích cực, nhưng với người dùng, số lượng thôi chưa đủ.
Điều họ cần là có thể dễ dàng tìm thấy, tiếp cận và sử dụng trạm sạc, bất kể đang đi chiếc xe của thương hiệu nào. Thực tế, nhiều người vẫn phải thay đổi thói quen để chủ động hơn với lượng pin và điểm sạc:
“Khá là rắc rối vì cái việc chỉ sạc ở nhà mình thôi vì chỗ khác người ta không cho sạc. Chính vì thế, đôi khi là mình mới bị lỡ công việc, xe hôm đấy chẳng may tối hôm trước mình quên sạc hôm sau đi thì pin quá yếu. Nếu mà cải thiện trạm sạc sẽ rất là tuyệt vời”.
“Trụ sạc, đi xe xăng mình hết mình cứ vào đổ. Còn xe điện, mình cũng phải tính toán với cả để ý xe một chút”.
Số lượng trạm tăng lên tạo thêm lựa chọn cho người dùng, nhưng nếu các hệ thống vận hành rời rạc, việc tìm một điểm sạc phù hợp vẫn có thể trở thành trở ngại, nhất là với các phương tiện ngoài một hệ sinh thái sạc nhất định. Vì vậy, bên cạnh việc phát triển số lượng, vấn đề đặt ra là làm thế nào để các hệ thống có thể tương thích, kết nối và phục vụ người dùng thuận tiện hơn.
Từ góc nhìn quy hoạch, hạ tầng sạc cũng không nhất thiết phải là những trạm quy mô lớn. Khi xe điện ngày càng phổ biến, điểm sạc có thể được tích hợp vào khu dân cư, trung tâm thương mại, siêu thị, cửa hàng tiện lợi hay các điểm đỗ xe.
Ông Lê Tiến, thuộc Văn phòng thiết kế VSTA, kiến trúc sư có kinh nghiệm thiết kế các khu đô thị, cho rằng cần nhìn hạ tầng sạc như một phần của không gian giao thông đô thị trong tương lai:
“Những cây xăng nội đô đang dần biến mất, xu hướng tất yếu. Biến mất cây xăng thì phải trả lại không gian cho những trạm sạc. Rồi tận dụng trụ điện, thậm chí là cột điện thành trụ sạc đơn lẻ. Tận dụng không gian cửa hàng tiện lợi, siêu thị, những nơi tập trung đông người.
Phải xác định việc thiết lập trạm sạc không phải là vấn đề độc quyền. Xe điện của hãng này và hãng kia phải sử dụng chung một kết nối sạc, không lãng phí không gian. Rồi các giải pháp thông minh khác, ví dụ sạc theo cái điều khiển bằng phần mềm trên điện thoại thông minh để sạc tránh giờ cao điểm.
Thậm chí một số nước phát triển họ đang nghiên cứu đến công nghệ việc dành riêng làn xe cho cái việc là vừa đi vừa sạc...”.
Thị trường xe điện càng phát triển, nhu cầu này càng rõ ràng. Người dùng có thể lựa chọn thương hiệu, mẫu xe và công nghệ phù hợp, nhưng mong muốn cuối cùng vẫn rất đơn giản: khi xe cần điện, có thể dễ dàng tìm được nơi để sạc và tiếp tục hành trình.
Hạ tầng sạc vì thế cần được phát triển song hành với tốc độ điện hóa phương tiện. Từ những hệ thống riêng lẻ, một mạng lưới có tiêu chuẩn chung, an toàn, thuận tiện và có khả năng phục vụ nhiều loại xe sẽ giúp người dùng giảm bớt nỗi lo về việc sạc pin.
Bởi một chiếc xe điện chỉ thực sự thuận tiện khi người dùng không phải thường xuyên tự hỏi: “Hết pin rồi, sạc ở đâu?” Chuẩn hóa và kết nối hạ tầng sạc không chỉ tạo thuận lợi cho người sử dụng, mà còn là một trong những nền tảng để giao thông điện hóa phát triển bền vững tại các đô thị Việt Nam.
Nếu bạn có trải nghiệm thú vị về lối sống xanh, hãy chia sẻ cùng chúng tôi qua email[email protected],[email protected],[email protected].
Fanpage:VOV Giao thônghoặc:VOV Giao thông Duyên Hải
Biết đâu, chính câu chuyện của bạn sẽ trở thành cảm hứng cho nhiều người khác!