Camera AI giám sát giao thông tại Ấn Độ nhận diện nhầm cây đàn guitar sau lưng người lái xe máy là hành khách không đội mũ bảo hiểm.
Hệ thống giám sát giao thông tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) tại thành phố Bengaluru, Ấn Độ vừa phát hành thông báo phạt nguội nhầm đối với một người đi xe máy. Nguyên nhân xuất phát từ việc thuật toán thị giác máy tính đã quét hình ảnh bao đựng đàn guitar đeo sau lưng người lái và tự động nhận diện vật dụng cá nhân này là một hành khách ngồi sau không chấp hành quy định đội mũ bảo hiểm.
Diễn biến sự cố nhận diện sai lệch từ hệ thống phạt nguội tự động
Theo tường trình của người điều khiển phương tiện tên Souvik Dutta, sự việc xảy ra vào ngày 15/9 khi anh mượn xe máy đứng tên vợ để di chuyển trên đường phố Bengaluru. Trong suốt hành trình, người lái chấp hành nghiêm chỉnh luật giao thông và đội mũ bảo hiểm đầy đủ. Tuy nhiên, đến ngày 16/9, tài khoản trực tuyến của chủ sở hữu phương tiện nhận được thông báo xử phạt vi phạm hành chính với lỗi chở theo người ngồi sau không đội mũ bảo hiểm.
Hình ảnh bằng chứng đính kèm trong thông báo phạt nguội trích xuất từ camera cho thấy rõ ràng chiếc xe máy hoàn toàn không chở thêm người. Phần bị camera AI khoanh vùng cảnh báo vi phạm thực chất là cây đàn guitar nằm gọn gàng phía sau lưng tài xế. Quá bức xúc trước sai sót kỹ thuật hiển nhiên này, Souvik Dutta đã công khai hình ảnh vi phạm do hệ thống chụp lại lên các nền tảng mạng xã hội nhằm khiếu nại và yêu cầu cơ quan cảnh sát giao thông địa phương hủy bỏ quyết định xử phạt.
Phản hồi từ lực lượng cảnh sát và quy trình tiếp nhận khiếu nại
Ngay sau khi bài đăng nhận được sự quan tâm rộng rãi, đại diện lực lượng Cảnh sát Giao thông Bengaluru đã trực tiếp phản hồi trên trang cá nhân của người vi phạm. Đơn vị này hướng dẫn chủ phương tiện thực hiện các thủ tục xác minh trực tuyến cần thiết để cơ quan chức năng tiến hành rà soát dữ liệu hình ảnh gốc và hủy bỏ phiếu phạt theo đúng thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính.
Đây không phải là trường hợp ghi nhận sai phạm đầu tiên từ hệ thống camera AI tại Ấn Độ. Trước đó không lâu, một sự việc tương tự từng diễn ra tại khu vực Athani thuộc thành phố Belagavi, nơi một tài xế điều khiển ô tô bất ngờ bị lập biên bản phạt nguội số tiền 500 rupee với cùng lỗi không đội mũ bảo hiểm. Tài xế sau đó đã quay video tự đội mũ bảo hiểm ngồi trong khoang lái ô tô để phản ánh sự vô lý của thuật toán, buộc cảnh sát địa phương phải rà soát lại dữ liệu và ra quyết định hủy bỏ biên bản phạt.
Hạn chế của thuật toán thị giác máy tính và đòi hỏi kiểm duyệt thủ công
Sự cố hy hữu tại Bengaluru đã làm dấy lên làn sóng thảo luận sôi nổi trong cộng đồng về mức độ tin cậy của các giải pháp tự động hóa xử phạt vi phạm giao thông. Dù việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo giúp lực lượng chức năng bao quát mạng lưới đường bộ rộng lớn và giảm thiểu nhân lực tuần tra, các mô hình học máy hiện tại vẫn bộc lộ lỗ hổng lớn trong việc phân loại đối tượng, đặc biệt là khả năng phân biệt giữa con người và các loại hành lý cồng kềnh như nhạc cụ hay balo kích thước lớn.
Vụ việc cho thấy các hệ thống camera giám sát thông minh vẫn cần liên tục cập nhật và huấn luyện lại bộ dữ liệu hình ảnh thực tế để nâng cao độ chính xác. Đồng thời, quy trình xử lý vi phạm giao thông đòi hỏi phải duy trì một bước kiểm duyệt trực tiếp từ nhân sự cảnh sát trước khi chính thức phê duyệt và gửi trát phạt đến người dân, nhằm hạn chế tối đa các quyết định xử phạt sai lệch gây phiền hà cho người tham gia giao thông.