Cục Đường bộ Việt Nam đề xuất thí điểm bố trí làn vượt riêng trên ba tuyến cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, Cầu Giẽ - Cao Bồ và Vĩnh Hảo - Phan Thiết.
Cục Đường bộ Việt Nam vừa gửi văn bản đề nghị các đơn vị quản lý đường cao tốc khẩn trương nghiên cứu, xây dựng phương án thí điểm tổ chức giao thông theo làn, trong đó trọng tâm là việc bố trí làn vượt xe chuyên biệt. Ba tuyến đường được lựa chọn đưa vào diện nghiên cứu thí điểm gồm tuyến Hà Nội - Hải Phòng, Cầu Giẽ - Cao Bồ và Vĩnh Hảo - Phan Thiết, nhằm mục tiêu tối ưu hóa năng lực thông hành và giảm thiểu nguy cơ tai nạn giao thông.
Nguyên tắc vận hành làn số 1 theo đề xuất của Cục CSGT
Đợt rà soát tổ chức hạ tầng này được triển khai trên cơ sở kiến nghị chính thức từ Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an). Theo phương án đề xuất, làn đường chạy sát dải phân cách giữa (làn số 1) sẽ được quy định làm làn dành riêng cho các phương tiện thực hiện thao tác vượt xe.
Quy tắc lưu thông bắt buộc người điều khiển phương tiện chỉ được chuyển sang làn này khi có nhu cầu vượt xe phía trước. Ngay sau khi hoàn thành thao tác vượt an toàn, tài xế phải lập tức điều khiển xe quay trở lại làn bên phải phù hợp với dải tốc độ, tuyệt đối không được duy trì chạy liên tục trên làn vượt khi các làn đường phía bên phải đang thông thoáng.
Bất cập từ tình trạng xe chạy chậm bám làn trái
Cơ sở thực tiễn của đề xuất xuất phát từ tình trạng giao thông phức tạp trên các tuyến cao tốc có từ hai làn xe mỗi chiều trở lên trong thời gian qua. Lực lượng chức năng ghi nhận nhiều trường hợp xe tải trọng lớn, xe khách và các phương tiện di chuyển với tốc độ thấp liên tục bám làn sát dải phân cách, kéo dài thành hàng dài và không chủ động nhường đường cho các phương tiện phía sau.
Hành vi này làm suy giảm đáng kể lưu lượng thoát xe trên toàn tuyến, đồng thời vô tình ép các phương tiện muốn đi nhanh hơn phải thực hiện hành vi chuyển làn vượt phải đột ngột. Việc chuyển làn liên tục ở dải tốc độ cao tiềm ẩn rủi ro xung đột luồng tuyến và là nguyên nhân trực tiếp dẫn tới nhiều vụ va chạm nghiêm trọng.
Điều kiện hạ tầng của các tuyến thí điểm và kế hoạch triển khai
Trong ba tuyến được đưa vào danh mục nghiên cứu, tuyến cao tốc Hà Nội - Hải Phòng được đánh giá đáp ứng tốt nhất các tiêu chí kỹ thuật nhờ quy mô mặt cắt hoàn chỉnh và hệ thống quản lý giao thông thông minh (ITS) vận hành đồng bộ. Đối với trục cao tốc Cầu Giẽ - Cao Bồ, phạm vi nghiên cứu tập trung vào phân đoạn Cầu Giẽ - Ninh Bình với quy mô bốn làn xe cơ giới cùng hai làn dừng xe khẩn cấp, đồng thời xem xét điều chỉnh tốc độ khai thác tối đa xuống mức 100 km/h để bảo đảm an toàn.
Cục Đường bộ Việt Nam yêu cầu các đơn vị quản lý khai thác phải tiến hành khảo sát toàn diện hiện trạng lưu thông, phân tích đặc điểm vận hành phương tiện và thói quen sử dụng làn của tài xế trên từng chặng đường cụ thể. Thời gian dự kiến áp dụng thí điểm là ba tháng sau khi phương án tổ chức giao thông được cấp có thẩm quyền phê duyệt chính thức. Việc đưa mô hình làn vượt vào thử nghiệm thực tế được kỳ vọng sẽ từng bước thiết lập lại trật tự di chuyển trên cao tốc, buộc người tham gia giao thông hình thành văn hóa giữ làn bên phải và chỉ mượn làn trái để vượt theo đúng thông lệ quốc tế.