Hai thanh trụ nằm ở hai bên kính chắn gió phía trước – hay còn gọi là cột A – đang trở thành tâm điểm tranh cãi gay gắt trong cộng đồng người dùng.
Được thiết kế ngày càng dày và lớn hơn nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn bảo vệ hành khách khi xảy ra va chạm, bộ phận này lại đang bị xem là một trong những nguyên nhân chính làm suy giảm nghiêm trọng khả năng quan sát của người lái, dẫn đến không ít tình huống suýt xảy ra tai nạn giao thông nguy hiểm, đặc biệt trên các mẫu xe như Chevrolet Bolt và Tesla Model Y.
Sự thay đổi về kích thước của cột A bắt nguồn từ các quy định an toàn ngày càng khắt khe tại Mỹ. Vào năm 2009, Cục Quản lý An toàn Giao thông Đường cao tốc Quốc gia Mỹ (NHTSA) đã ban hành quy chuẩn buộc nóc xe phải chịu được lực tác động gấp ba lần trọng lượng của chính chiếc xe, với lộ trình áp dụng từ cuối năm 2012 kéo dài đến năm 2017. Cùng thời điểm năm 2009, Viện Bảo hiểm An toàn đường cao tốc Mỹ (IIHS) cũng triển khai bài kiểm tra độ cứng nóc xe với tiêu chí khắt khe hơn, nhưng đến năm 2022 đã phải dừng bài thử này do gần như mọi mẫu xe đều đạt mức đánh giá "Tốt" – đồng nghĩa với việc phần nóc xe có thể chịu được lực ép ít nhất gấp bốn lần trọng lượng phương tiện.
Nghịch lý nảy sinh khi ô tô ngày nay có trọng lượng nặng hơn rất nhiều so với trước đây, đặc biệt là làn sóng phát triển của dòng xe thuần điện. Đơn cử như hai mẫu xe điện GMC Sierra EV hay Hummer EV đều sở hữu khối lượng vượt ngưỡng 4 tấn. Chia sẻ trên tờWards Auto, ông Brian Latouf, cựu Giám đốc kỹ thuật thân xe của General Motors (GM), giải thích rằng để phần nóc xe có đủ khả năng chịu được một lực tác động khổng lồ tương ứng với trọng lượng xe, các kỹ sư buộc phải gia tăng tiết diện của cột A.
Không chỉ gánh vác nhiệm vụ chịu lực khi xảy ra sự cố lật xe, cột A hiện đại còn phình to vì phải tích hợp thêm hàng loạt trang bị và linh kiện phụ trợ. Khu vực này giờ đây là nơi bố trí hệ thống túi khí, loa âm thanh, mạng lưới dây điện chằng chịt, thậm chí cả tay nắm hỗ trợ trên một số dòng xe bán tải và SUV. Bên cạnh đó, lớp ngoài của cột A còn được bọc thêm các lớp đệm mút và vật liệu ốp mềm nhằm hạn chế tối đa nguy cơ chấn thương vùng đầu cho người ngồi bên trong cabin.
Điểm mù nguy hiểm cho người đi bộ và rào cản công nghệ chưa có lời giảiSự gia tăng kích thước của cột A để lại hệ quả trực tiếp là tạo ra các "góc chết" lớn phía trước tầm mắt người điều khiển. Trên nhiều mẫu xe, tài xế hoàn toàn có thể không nhìn thấy người đi bộ hoặc người đi xe đạp đang di chuyển khuất ngay sau thanh trụ này.
Nhằm hóa giải nhược điểm trên, nhiều nhà sản xuất đã nỗ lực tích hợp thêm các công nghệ hỗ trợ như hệ thống cảnh báo điểm mù hay tính năng phát hiện người đi bộ. Tuy nhiên, các giải pháp điện tử này không phải lúc nào cũng phát huy hiệu quả tối đa. Một chủ xe tại Mỹ từng chia sẻ trải nghiệm thót tim khi điểm mù quá lớn ở cột A suýt khiến anh đâm trúng một đứa trẻ bốn tuổi, trong khi chiếc xe điện Tesla Model Y mà anh cầm lái hoàn toàn không phát ra bất kỳ tín hiệu cảnh báo nào.
Tình trạng này càng trở nên bất lợi hơn đối với những tài xế có thể trạng nhỏ bé và chiều cao khiêm tốn. Theo phân tích từThe Wise Drive, khi người lái kéo ghế càng sát về phía trước để vừa tầm với bàn đạp và vô-lăng, khoảng cách giữa mắt người lái và cột A càng bị thu hẹp lại, khiến diện tích tầm nhìn bị che khuất càng bị phóng đại lớn hơn.
Trước bài toán hóc búa về tầm nhìn, các ông lớn như Toyota và GM từng giới thiệu một số ý tưởng thiết kế nhằm biến cột A trở nên "trong suốt" bằng công nghệ hiển thị. Dẫu vậy, phần lớn các giải pháp đột phá này cho đến nay vẫn chỉ dừng lại ở mức đăng ký bằng sáng chế hoặc mô hình nghiên cứu thử nghiệm, và vẫn chưa có mốc thời gian rõ ràng về việc khi nào chúng mới chính thức được ứng dụng trên các dòng xe thương mại bán ra thị trường.
PV (SHTT)