Giá xăng trong nước đồng loạt tăng mạnh từ chiều 24/9, đưa giá xăng E10 RON 95-III vượt mốc 27.000 đồng/lít sau 4 kỳ điều chỉnh tăng liên tiếp.
Từ 15h ngày 24/9, liên Bộ Công Thương - Tài chính đã chính thức điều chỉnh tăng giá bán lẻ các mặt hàng xăng dầu trong nước. Cụ thể, giá xăng E5 RON 92 tăng 1.260 đồng/lít lên mức 26.390 đồng/lít, trong khi xăng E10 RON 95-III tăng 1.450 đồng/lít lên 27.080 đồng/lít. Các mặt hàng dầu cũng biến động tăng với dầu diesel nâng thêm 550 đồng/lít lên 30.490 đồng/lít và dầu mazut tăng 280 đồng/kg lên mức 19.470 đồng/kg. Đây là kỳ tăng giá thứ 4 liên tiếp tính từ đầu tháng 9 đến nay, kéo tổng mức tăng của xăng E5 RON 92 lên 4.630 đồng/lít và xăng E10 RON 95-III thêm 4.480 đồng/lít.
Xung đột từ Trung Đông và biến động giá dầu thế giới
Theo giải trình từ cơ quan điều hành, thị trường năng lượng quốc tế trong chu kỳ vừa qua chịu tác động phức tạp từ nhiều điểm nóng chính trị. Căng thẳng ngoại giao giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc liên quan đến việc kiểm soát eo biển Hormuz, bên cạnh các diễn biến khó lường giữa lực lượng Houthi với Saudi Arabia cùng các cuộc tập kích hạ tầng năng lượng giữa Nga và Ukraine. Những yếu tố này khiến giá dầu thô thế giới biến động mạnh, đẩy giá dầu Brent vượt mốc 105 USD/thùng và dầu WTI đạt trên 93 USD/thùng, dù trước đó đã có thời điểm hạ nhiệt ngắn hạn nhờ việc Saudi Arabia vận hành trở lại tuyến đường ống East-West.
Bình quân giá thành phẩm xăng dầu thế giới giữa hai kỳ điều hành ghi nhận ở mức 140,8 USD/thùng đối với xăng RON 92 (giảm 0,18%) và 147,2 USD/thùng đối với xăng RON 95 (tăng 0,6%). Đối với nhóm nhiên liệu nặng, dầu diesel 0,05S bình quân đạt 173,32 USD/thùng (giảm 5,1%) và dầu mazut ở mức 657,6 USD/tấn (giảm 5,6%).
Dừng chi Quỹ bình ổn giá để bảo toàn nguồn lực dự phòng
Một trong những nguyên nhân khiến biên độ tăng giá bán lẻ trong nước đợt này cao hơn dự báo là do nhà điều hành quyết định ngừng trích và không chi sử dụng Quỹ bình ổn giá (BOG) cho tất cả các mặt hàng. Tại kỳ điều hành trước đó, quỹ từng can thiệp hỗ trợ ở mức 1.250 đồng/lít đối với xăng sinh học, dầu mazut và 2.000 đồng/lít đối với dầu diesel. Việc ngắt khoản trợ giá này khiến toàn bộ mức biến động chi phí nhập khẩu phản ánh trực tiếp vào giá bán lẻ cho người tiêu dùng.
Đại diện doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu nhận định động thái dừng chi quỹ là phương án cần thiết để bảo toàn nguồn lực dự phòng. Nếu tiếp tục xả quỹ để kìm hãm giá cơ sở trong bối cảnh giá dầu quốc tế leo thang kéo dài, số dư dự trữ sẽ nhanh chóng cạn kiệt. Dữ liệu tài chính đến hết ngày 30/6 cho thấy số dư thực tế của quỹ BOG đạt hơn 196 tỷ đồng, bên cạnh hơn 701,8 tỷ đồng tiền tạm ứng ngân sách và 430,2 tỷ đồng từ nguồn đã trích lập, nâng tổng nguồn tiền liên quan đến quỹ lên hơn 1.714 tỷ đồng.
Mặt bằng giá trong nước và áp lực lên chuỗi cung ứng hàng hóa
Xét trên bình diện khu vực Đông Nam Á, Bộ Công Thương cho biết giá bán lẻ xăng dầu tại Việt Nam hiện vẫn thấp hơn đáng kể so với các quốc gia láng giềng. Tính đến ngày 24/9, giá xăng tại Lào đạt 52.392 đồng/lít, Trung Quốc ở mức 33.719 đồng/lít, Campuchia là 33.687 đồng/lít và Thái Lan khoảng 31.296 đồng/lít dù các thị trường này đều đang áp dụng các chính sách trợ giá hoặc khống chế giá trần. Đối với dầu diesel, giá niêm yết trong nước ở mức 30.497 đồng/lít cũng thấp hơn mức 33.059 đồng/lít của Thái Lan và 42.336 đồng/lít của Lào.
Dù vẫn giữ được khoảng cách thấp hơn mặt bằng khu vực, việc giá xăng dầu trong nước tăng liên tiếp hơn 4.400 đồng/lít chỉ trong vòng một tháng đang tạo ra sức ép rất lớn lên chi phí vận hành phương tiện và hoạt động logistics. Sự gia tăng chi phí nhiên liệu đầu vào nhiều khả năng sẽ bắt đầu ngấm vào giá thành dịch vụ vận chuyển, từ đó tiềm ẩn nguy cơ tác động trực tiếp lên mặt bằng giá hàng hóa tiêu dùng thiết yếu trong những tuần tới.