Sau 5 kỳ điều hành liên tiếp tăng giá, xăng E5 RON92 đã tăng tổng cộng 5.304 đồng/lít, còn E10 RON95 tăng 5.085 đồng/lít.
Từ đầu tháng 9 đến nay, giá xăng trong nước đã trải qua 5 kỳ điều chỉnh liên tiếp theo hướng tăng. Riêng trong kỳ điều hành chiều nay 1/10, giá E5 RON92 tăng 170 đồng/lít, lên 26.560 đồng/lít; E10 RON95 tăng 100 đồng/lít, lên 27.180 đồng/lít.
Tính cả 5 kỳ, E5 RON92 tăng tổng cộng 5.304 đồng/lít, trong khi E10 RON95 tăng 5.085 đồng/lít.
Giá xăng thế giới chịu tác động từ xung đột Trung Đông
Theo cơ quan điều hành, thị trường xăng dầu thế giới những ngày qua tiếp tục chịu tác động từ diễn biến xung đột tại Trung Đông. Những bất ổn địa chính trị làm gia tăng rủi ro đối với nguồn cung và vận chuyển năng lượng, qua đó tác động đến giá các sản phẩm dầu trên thị trường quốc tế.
Tuy nhiên, diễn biến giữa các mặt hàng không hoàn toàn giống nhau. Trong kỳ điều hành mới nhất, giá sản phẩm RON95 dùng để pha chế E10 RON95 tăng nhẹ, trong khi giá diesel giảm 3,7%, xuống 167 USD/thùng. Giá dầu mazut lại tăng lên 693,7 USD/tấn.
Điều này cho thấy giá xăng bán lẻ trong nước không đơn thuần biến động theo giá dầu thô, mà còn phụ thuộc vào diễn biến cung - cầu và giá của từng sản phẩm lọc dầu trên thị trường quốc tế.
Vì sao giá tăng liên tiếp?
Một trong những nguyên nhân khiến giá xăng có thể tăng trong nhiều kỳ liên tiếp là cơ chế điều hành theo từng kỳ. Giá bán lẻ trong nước không phản ánh ngay lập tức mọi biến động diễn ra từng ngày trên thị trường quốc tế, mà được điều chỉnh theo chu kỳ.
Khi giá các sản phẩm xăng quốc tế duy trì ở mức cao qua nhiều kỳ tính giá, mức tăng có thể được phản ánh liên tục vào giá bán lẻ trong nước.
Trong 5 kỳ gần đây, E5 RON92 lần lượt tăng 723 đồng, 1.758 đồng, 1.395 đồng, 1.258 đồng và 170 đồng/lít. Với E10 RON95, mức tăng tương ứng là 672 đồng, 1.465 đồng, 1.397 đồng, 1.451 đồng và 100 đồng/lít.
Như vậy, mức tăng mạnh nhất tập trung vào các kỳ giữa tháng 9, trong khi kỳ ngày 1/10 chỉ tăng nhẹ hơn đáng kể.
Thuế được giảm để hạn chế tác động đến giá bán
Trong bối cảnh giá năng lượng quốc tế biến động, Chính phủ tiếp tục duy trì chính sách giảm một số sắc thuế đối với xăng dầu đến hết năm.
Theo chính sách hiện hành được nêu trong thông tin điều hành, thuế nhập khẩu ưu đãi tối huệ quốc (MFN), thuế bảo vệ môi trường và thuế giá trị gia tăng đối với xăng dầu tiếp tục được giảm về 0%. Riêng thuế tiêu thụ đặc biệt vẫn áp dụng theo quy định hiện hành.
Mức thuế tiêu thụ đặc biệt hiện là 10% với xăng khoáng, 8% với E5 và 7% với E10.
Việc duy trì các ưu đãi thuế được đặt trong bối cảnh thị trường năng lượng còn nhiều rủi ro, nhằm hạn chế tác động của giá nhiên liệu tới lạm phát cũng như hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Không phải mặt hàng nhiên liệu nào cũng tăng
Diễn biến trong kỳ điều hành mới nhất cho thấy sự khác biệt rõ giữa các sản phẩm.
Trong khi E5 RON92 và E10 RON95 tăng lần lượt 170 đồng và 100 đồng/lít, giá diesel lại giảm 780 đồng/lít, xuống 29.710 đồng/lít. Dầu mazut tăng lên 20.390 đồng/kg.
Điều này cho thấy việc giá xăng tăng liên tiếp không đồng nghĩa toàn bộ thị trường nhiên liệu cùng tăng. Mỗi sản phẩm có đặc điểm cung - cầu và diễn biến giá riêng trên thị trường quốc tế.
Chính sách điều hành có thể thay đổi
Bộ Công Thương đang hoàn thiện nghị định mới về kinh doanh xăng dầu theo hướng tăng quyền chủ động định giá cho doanh nghiệp.
Theo định hướng này, thay vì Nhà nước công bố một mức giá cơ sở để làm căn cứ điều hành như hiện nay, thương nhân đầu mối sẽ chủ động tính toán và quyết định giá bán lẻ.
Nếu được triển khai, các cửa hàng xăng dầu có thể bán với mức giá khác nhau, tùy thuộc chi phí và điều kiện kinh doanh. Với những địa bàn xa cảng, kho, giá bán tới người tiêu dùng có thể được phép cao hơn tối đa 2%.
Nhà nước vẫn giữ các công cụ can thiệp khi thị trường biến động bất thường, như điều chỉnh nguồn cung, dự trữ, thuế, chính sách tài chính - tiền tệ và Quỹ Bình ổn giá.