Gần 18 triệu lượt ô tô điện đổ ra đường dịp nghỉ lễ khiến các trạm sạc cao tốc quá tải, tài xế chờ hàng giờ và bị giới hạn sạc ở mức 80% pin.
Kỳ nghỉ lễ Quốc khánh kéo dài từ ngày 1 đến ngày 7/10 ghi nhận làn sóng di chuyển kỷ lục của người dân, kéo theo áp lực hạ tầng chưa từng có lên mạng lưới sạc xe điện dọc các tuyến cao tốc. Theo thông tin từ Bộ Giao thông Vận tải và truyền thông Trung Quốc, chỉ riêng trong ngày đầu tiên của kỳ nghỉ đã có khoảng 17,8 triệu lượt phương tiện năng lượng mới lưu thông. Nhu cầu nạp năng lượng tăng đột biến khiến hàng loạt trạm dừng nghỉ rơi vào tình trạng quá tải nghiêm trọng, buộc các đơn vị vận hành phải áp dụng cơ chế tự động ngắt sạc khi pin đạt 80% để luân chuyển lượt sử dụng.
Hàng dài phương tiện chờ sạc thâu đêm và cạn kiệt pin trên đường
Tình trạng ùn ứ tại các điểm nạp điện bắt đầu bùng nổ từ sau 10h sáng mỗi ngày, tập trung dọc các tuyến cao tốc huyết mạch và hướng dẫn đến các điểm du lịch. Nhiều tài xế phản ánh phải trải qua từ 2 đến 5 tiếng xếp hàng mới đến lượt cắm sạc. Tại trạm dừng nghỉ Lăng Giang, một chủ xe khởi hành từ Thành Đô cho biết đã nhận số thứ tự 99 vào lúc 18h tối và phải chờ đợi đến 2h sáng hôm sau mới có thể tiếp cận trụ điện, sau khi hai trạm dừng nghỉ trước đó trên lộ trình đã phải tạm ngừng tiếp nhận vì quá tải.
Tình trạng chờ đợi kéo dài cũng dẫn tới các sự cố cạn kiệt năng lượng giữa đường. Tại trạm dừng nghỉ Đạt Châu Bắc, một ô tô điện rơi vào trạng thái cạn pin về mức 1% và chết máy ngay lề đường sát khu vực tiếp cận, buộc nhân viên cùng các tài xế khác phải hỗ trợ đẩy phương tiện vào trụ. Trong khi đó, tại khu vực trạm dừng phía đông thuộc tỉnh Hồ Bắc, số lượng xe chờ trong đêm có thời điểm vượt quá 200 chiếc. Trước lưu lượng quá lớn, các trạm sạc không chỉ kéo dài thời gian hoàn thành chu kỳ nạp so với mốc 20 phút tiêu chuẩn mà còn đồng loạt kích hoạt tính năng tự ngắt ở ngưỡng 80% dung lượng pin nhằm giải phóng chỗ trống.
Khung giờ cao điểm và bài toán lệch pha cung cầu mang tính chu kỳ
Dữ liệu phân tích từ nền tảng kết nối phương tiện thông minh chỉ ra đợt sạc cao điểm nhất diễn ra trong ngày 1/10 xuyên suốt khung giờ từ 7h đến 20h. Áp lực nạp điện trên các trục đường cao tốc tiếp tục duy trì ở mức rất cao trong giai đoạn người dân quay trở lại làm việc vào ngày 5/10 trong khung giờ từ 11h đến 21h, và ngày 6/10 trong khoảng thời gian từ 10h đến 22h.
Giới chuyên môn nhận định sự cố ùn tắc trạm sạc không bắt nguồn từ một điểm vận hành đơn lẻ mà là hệ quả trực tiếp của sự mất cân đối cung cầu mang tính chu kỳ. Vào những ngày làm việc thông thường, quy mô hạ tầng tại các trạm dừng nghỉ hoàn toàn đáp ứng đủ, thậm chí xảy ra tình trạng dư thừa công suất. Tuy nhiên, lưu lượng xe tăng vọt gấp nhiều lần vào các kỳ nghỉ lễ dài ngày khiến số lượng trụ sạc cố định nhanh chóng bị quá tải, trong khi phương án đầu tư lắp đặt thêm các trụ sạc tạm thời lại có chi phí vận hành quá cao và không đem lại hiệu quả kinh tế trong phần lớn thời gian còn lại của năm.
Áp lực tâm lý đường dài và yêu cầu chuẩn hóa giải pháp điều tiết hạ tầng
Thực tế ùn tắc kéo dài đặt ra vấn đề trách nhiệm và giải pháp phối hợp giữa các bên liên quan. Các nhà sản xuất khi công bố tầm vận hành của ô tô điện thường đưa ra mức tiêu thụ trong điều kiện tiêu chuẩn, trong khi xe di chuyển ở tốc độ cao trên cao tốc thường tiêu hao pin nhanh hơn nhiều so với dự tính của người dùng phổ thông. Về phía người điều khiển phương tiện, việc lập kế hoạch hành trình đường dài thường khó bao quát hết các biến số tắc đường và thời gian chờ đợi phát sinh tại các điểm dừng.
Để giải quyết bài toán giao thông trong các đợt cao điểm tương lai, các chuyên gia khuyến nghị các đơn vị vận hành trạm sạc và ban quản lý cao tốc cần nghiên cứu mô hình điều tiết phân luồng tương tự các trạm xăng dầu truyền thống, tránh để phương tiện dồn ứ cục bộ tại một điểm. Song song đó, việc tích hợp hiển thị số lượng xe đang xếp hàng theo thời gian thực trên các ứng dụng dẫn đường là bước đi cần thiết giúp tài xế chủ động chuyển hướng sang các điểm sạc dự phòng từ sớm, hạn chế tối đa rủi ro kiệt pin trên các cung đường dài.