Bộ Công Thương ban hành quy chuẩn quốc gia QCVN 32:2026/BCT về trụ sạc và trạm sạc xe điện, có hiệu lực từ 1/7/2027 với lộ trình chuyển tiếp 24 tháng.
Bộ Công Thương vừa chính thức ban hành Thông tư số 61/2026/TT-BCT kèm theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trụ sạc, trạm sạc xe điện mang mã hiệu QCVN 32:2026/BCT, chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2027. Văn bản pháp lý mới này xác lập khung tiêu chuẩn kỹ thuật thống nhất trên phạm vi toàn quốc đối với toàn bộ chuỗi cung ứng, từ các tổ chức, cá nhân sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu và phân phối trụ sạc cho đến các chủ đầu tư, đơn vị tư vấn thiết kế, thi công, quản lý và vận hành trạm sạc ô tô điện tại Việt Nam.
Phân loại cấu hình thiết bị và yêu cầu kỹ thuật an toàn điện
Theo nội dung quy chuẩn, thiết bị cấp điện được phân loại thành ba nhóm cấu hình chính gồm trụ sạc xoay chiều AC, trụ sạc một chiều DC và dạng trụ sạc tích hợp kết hợp cả hai chuẩn AC và DC. Mọi thiết bị lưu thông trên thị trường bắt buộc phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt về khả năng bảo vệ chống điện giật, cơ chế ngắt mạch tự động khi quá tải hoặc ngắn mạch, tiêu chuẩn tương thích điện từ, giao thức truyền thông kết nối cùng quy định dán nhãn thông tin và hướng dẫn vận hành chi tiết.
Đối với quy mô toàn trạm sạc, các chủ đầu tư phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn điện lực, an toàn phòng cháy chữa cháy và bố trí khoảng cách an toàn kỹ thuật. Vị trí xây dựng trạm sạc bắt buộc phải phù hợp với mục đích sử dụng đất, công năng quy hoạch của khu vực và năng lực chịu tải của hạ tầng giao thông tiếp cận. Các trụ sạc phải được bố trí thuận tiện cho phương tiện ra vào nhưng tuyệt đối không được cản trở lối đi chung, lối thoát nạn khẩn cấp và mạng lưới giao thông nội bộ. Toàn bộ khuôn viên khu vực cấp điện phải trang bị đầy đủ biển nhận diện, biển cảnh báo nguy hiểm điện áp và bảng hướng dẫn thao tác chuẩn cho người dùng.
Quản lý phụ tải lưới điện và giám sát dữ liệu vận hành số hóa
Quy chuẩn QCVN 32:2026/BCT đặt ra yêu cầu kiểm soát chặt chẽ đối với hệ thống cấp nguồn, quy định tổng công suất tiêu thụ tối đa của toàn bộ trạm sạc không được phép vượt quá công suất định mức tại điểm đấu nối kỹ thuật và khả năng chịu tải của mạng lưới phân phối điện nội bộ. Cơ chế này nhằm ngăn chặn nguy cơ sụt áp hoặc quá tải cục bộ đối với hệ thống lưới điện dân sinh xung quanh.
Bên cạnh đó, các trạm sạc phải tích hợp hệ thống giám sát tập trung có khả năng thu thập, hiển thị trạng thái vận hành theo thời gian thực, đo lường các thông số điện năng và kích hoạt cảnh báo sự cố tự động. Toàn bộ hệ thống cơ sở dữ liệu liên quan đến lịch sử vận hành, ghi nhận sự cố, chỉ số đo đếm điện năng tiêu thụ, giao dịch thanh toán và ý kiến phản ánh từ khách hàng phải được quản lý, lưu trữ, trích xuất và bảo mật dữ liệu theo đúng các quy định pháp luật hiện hành.
Lộ trình chuyển tiếp 24 tháng cho các trạm sạc đang hoạt động
Để tránh gây xáo trộn đột ngột cho thị trường xe điện đang trên đà phát triển, Thông tư số 61/2026/TT-BCT đưa ra các điều khoản chuyển tiếp linh hoạt đối với hạ tầng hiện hữu. Các trụ sạc và trạm sạc đã được thi công, lắp đặt hợp pháp trước ngày 1/7/2027 được phép duy trì hoạt động bình thường. Tuy nhiên, chủ sở hữu hoặc đơn vị khai thác vận hành có trách nhiệm rà soát toàn bộ các tiêu chí an toàn kỹ thuật trong thời hạn 6 tháng kể từ khi thông tư có hiệu lực, đồng thời phải hoàn tất công tác khắc phục các hạng mục chưa đạt chuẩn trong vòng tối đa 24 tháng.
Trong trường hợp đợt kiểm tra phát hiện các lỗi kỹ thuật phát sinh nguy cơ mất an toàn trực tiếp, đơn vị vận hành bắt buộc phải dừng hoạt động và xử lý triệt để ngay lập tức. Đối với những trạm sạc hiện hữu có phát sinh nhu cầu sửa chữa, cải tạo, mở rộng quy mô hoặc thay đổi cấu hình kỹ thuật của hệ thống, toàn bộ các hạng mục mới được nâng cấp đều phải đáp ứng đầy đủ quy chuẩn QCVN 32:2026/BCT.
Phân định trách nhiệm pháp lý và tác động chuẩn hóa thị trường xe điện
Văn bản quy chuẩn phân định rõ ràng quyền hạn và nghĩa vụ pháp lý giữa các bên tham gia thị trường, bao gồm đơn vị chế tạo, nhà nhập khẩu, nhà thầu thi công, doanh nghiệp quản lý vận hành, đơn vị phân phối điện lực và cơ quan quản lý nhà nước trong công tác thanh tra định kỳ, bảo trì kỹ thuật và ứng phó sự cố khẩn cấp.
Việc ban hành quy chuẩn quốc gia đầu tiên về hạ tầng trạm sạc được xem là bước đi mang tính bản lề nhằm chấm dứt tình trạng phát triển hạ tầng sạc mang tính manh mún, tự phát. Khung pháp lý mới không chỉ bảo vệ an toàn tính mạng và tài sản cho người tiêu dùng trước các rủi ro chập cháy điện, mà còn tạo hành lang pháp lý minh bạch cho các doanh nghiệp đầu tư bài bản, thúc đẩy quá trình chuyển đổi giao thông xanh tại Việt Nam diễn ra an toàn và bền vững hơn trong dài hạn.