Đoạn video trẻ em đu dây cáp trạm sạc megawatt của BYD tại Nam Ninh làm dấy lên cảnh báo về nguy cơ mỏi cơ học và hỏng cấu trúc ống làm mát bên trong.
Đoạn video ghi lại cảnh hai bé gái dùng hệ thống dây cáp treo của một trạm sạc siêu nhanh BYD làm trò xích đu vừa lan truyền trên mạng xã hội Trung Quốc trong kỳ nghỉ lễ Quốc khánh, dấy lên làn sóng lo ngại về an toàn hạ tầng công cộng. Sự việc diễn ra vào ngày 2/10 tại một điểm sạc ở thành phố Nam Ninh. Phản hồi về vụ việc vào ngày 4/10, đại diện dịch vụ khách hàng BYD nhấn mạnh hành vi vui chơi trên thiết bị sạc bị nghiêm cấm tuyệt đối, đồng thời cho biết đã cử kỹ thuật viên kiểm tra thực địa trạm sạc tại Nam Ninh và cam kết tăng cường giám sát trên toàn mạng lưới.
Đặc thù kỹ thuật của hệ thống cáp treo làm mát chất lỏng
Trạm sạc xuất hiện trong video thuộc hệ thống sạc công suất cao BYD Megawatt Flash Charger được hãng giới thiệu cùng nền tảng Super e-Platform vào tháng 3/2025. Vận hành trên kiến trúc điện áp cao 1.000V, hệ thống hỗ trợ tốc độ nạp tối đa 10C cho các phương tiện tương thích, đạt công suất 1.000 kW tại dòng điện 1.000A và phần cứng có thể đáp ứng ngưỡng tối đa 1.500 kW ở dòng 1.500A.
Để nâng đỡ khối lượng rất lớn của dây dẫn dòng điện cao tích hợp công nghệ làm mát bằng chất lỏng, BYD bố trí bộ dây trượt trên thanh ray T-track trên cao đi cùng cơ cấu cuộn rút bằng lò xo. Cấu trúc giá treo chịu toàn bộ trọng lượng cáp để đầu súng sạc luôn duy trì ngang tầm ngực người dùng, tránh để dây chạm đất bẩn hoặc ẩm ướt. Tuy nhiên, thiết kế treo lơ lửng này vô tình tạo thành chuyển động con lắc khi bị tác động ngoại lực sai mục đích. Khi trẻ em đu bám, cụm treo và đầu súng nặng từ 3 đến 5 kg phải chịu ứng suất cơ học lệch chuẩn, khác biệt hoàn toàn so với lực kéo thao tác cắm sạc thông thường của người lớn.
Mối nguy mỏi cơ học và rủi ro rò rỉ ngầm ở dòng điện megawatt
Xét về nguy cơ rò điện trực tiếp, các tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành của Trung Quốc quy định rơ-le công tắc chính của trạm luôn mở để ngắt hoàn toàn nguồn điện khi súng sạc ở chế độ chờ. Điện áp cao chỉ được kích hoạt sau khi đầu sạc kết nối vật lý chuẩn xác với cổng sạc trên ô tô và vượt qua các bước xác thực khóa an toàn, tín hiệu điều khiển cùng giao thức truyền dữ liệu.
Mối đe dọa kỹ thuật lớn nhất thực tế nằm ở hiện tượng mỏi cơ học của kết cấu. Cáp sạc megawatt làm mát bằng chất lỏng có cấu tạo đa lớp phức tạp gồm lõi đồng chịu tải dòng cao, bó dây tín hiệu điều khiển và các ống dẫn chất làm mát ngầm. Lực lắc ngang lặp đi lặp lại với biên độ lớn có thể làm biến dạng gioăng làm kín, đứt gãy khớp giảm căng hoặc nứt gãy ống dẫn môi chất bên trong mà không để lại dấu vết rõ ràng trên lớp vỏ ngoài. Tình trạng hư hại ẩn này tiềm ẩn nguy cơ chập cháy nghiêm trọng khi hệ thống vận hành ở dòng điện cực đại trong những lần sạc kế tiếp, chưa kể rủi ro va đập chấn thương trực tiếp nếu người đu bám bị trượt tay khỏi đầu súng nặng.
Khoảng trống tiêu chuẩn kiểm thử trước tốc độ phủ sóng hạ tầng
Sự việc tại Nam Ninh chỉ ra độ vênh nhất định giữa các quy chuẩn thử nghiệm tĩnh trong phòng thí nghiệm và thực tế tương tác tại nơi công cộng. Bộ tiêu chuẩn hiện nay của Trung Quốc chỉ giới hạn ở các bài kiểm tra nén ép tải trọng phương tiện 5.000 N hoặc lực kéo dọc trục 200 đến 400 N, chưa bao quát kịch bản rung lắc tuần hoàn với chu kỳ dao động mạnh do con người tác động sai công năng.
Khoảng trống này trở thành thách thức lớn khi BYD đang tăng tốc mở rộng mạng lưới sạc quy mô lớn. Thương hiệu hiện đã vận hành hơn 10.000 trạm sạc Megawatt Flash Charging tại Trung Quốc và đặt mục tiêu cán mốc 20.000 trạm nội địa vào cuối năm 2026. Ở thị trường quốc tế, hãng lên kế hoạch triển khai 6.000 trạm sạc nhanh vào cuối năm 2027, bao gồm 3.000 điểm tại Liên minh châu Âu và 300 điểm tại Anh. Phần lớn các hạ tầng công suất lớn này đặt tại các trung tâm thương mại không rào chắn và tích hợp trạm lưu trữ pin, đòi hỏi các nhà phát triển giải pháp sạc phải tính đến cơ chế khóa chốt cơ học hoặc cảm biến chống rung lắc để ngăn chặn triệt để hành vi sử dụng sai mục đích từ cộng đồng.