VinFast dẫn đầu doanh số xe điện ASEAN, ép sân xe Trung Quốc

Thị trường ô tô Đông Nam Á đang chứng kiến một cuộc chuyển giao quyền lực lịch sử, nơi các hãng xe xăng truyền thống dần phải nhường lại sân chơi cho những dòng xe xanh. Theo nghiên cứu mới nhất từ Trung tâm chuyên ngành ô tô ASEAN thuộc công ty đa quốc gia PwC, phân khúc xe điện hóa (bao gồm xe thuần điện BEV và xe lai Hybrid) tại 6 thị trường lớn nhất khu vực (Indonesia, Malaysia, Thái Lan, Việt Nam, Philippines, Singapore) đã đạt doanh số kỷ lục khoảng 557.000 xe chỉ trong nửa đầu năm 2026. Con số này đánh dấu mức tăng trưởng kinh ngạc lên tới 62% so với cùng kỳ năm ngoái.

Sự bùng nổ này không chỉ nằm ở những con số khô khan, mà nó phản ánh một thực tế rõ ràng: thói quen tiêu dùng của các bác tài trong khu vực đang thay đổi với tốc độ chóng mặt. Đáng chú ý, cuộc chơi giờ đây không còn là sự độc tôn của các ông lớn Nhật Bản hay Đức. Thay vào đó, thương hiệu xe điện quốc dân của Việt Nam – VinFast – cùng liên minh các hãng xe Trung Quốc đang thiết lập một thế trận áp đảo hoàn toàn, định hình lại định nghĩa về phương tiện di chuyển đô thị tương lai.

Vượt qua hàng loạt đối thủ sừng sỏ, VinFast đã tạo nên một bất ngờ lớn khi tăng liền 4 bậc để vươn lên vị trí dẫn đầu doanh số xe điện hóa toàn khu vực với khoảng 121.000 xe được bàn giao đến tay khách hàng. Thành công này của hãng xe Việt phần lớn được bảo chứng bởi thị trường nội địa, chiếm tới 96% tổng lượng xe bán ra, trong khi 4% còn lại được chia đều cho hai thị trường mới nổi là Indonesia và Philippines.

Dưới góc nhìn của một chuyên gia kỹ thuật, tôi đánh giá sự bứt phá này của VinFast không đến từ sự may mắn, mà là kết quả của một chiến lược bài bản về sản phẩm và hạ tầng:

• Lợi thế mô-men xoắn tức thời: Các dòng xe thuần điện của VinFast từ VF 3, VF 5 cho đến VF 8 đều sở hữu khả năng tăng tốc vượt trội nhờ mô-men xoắn cực đại đạt được ngay từ dải vòng tua máy đầu tiên. Điều này giúp xe vận hành cực kỳ linh hoạt trong các đô thị đông đúc tại Việt Nam, nơi các bác tài thường xuyên phải dừng chờ đèn đỏ và len lỏi qua các con phố hẹp.
• Hệ thống trạm sạc phủ khắp: Đây chính là ‘quân bài chiến lược’ giúp VinFast cô lập các đối thủ ngoại bang tại Việt Nam. Việc sở hữu hệ thống trạm sạc độc quyền từ đô thị đến các tuyến quốc lộ, trạm dừng nghỉ cao tốc giúp người dùng xóa bỏ hoàn toàn nỗi lo hết pin dọc đường (range anxiety).
• Chi phí tối ưu nhờ chính sách thuê pin: Bằng cách bóc tách giá pin ra khỏi giá thành xe, VinFast đã đưa mức giá tiếp cận của các dòng xe điện xuống ngang bằng, thậm chí rẻ hơn xe xăng cùng phân khúc, giúp tối ưu hóa chi phí đầu tư ban đầu cho cả người dùng cá nhân lẫn các đơn vị chạy dịch vụ vận tải.

Xếp ngay sau VinFast ở vị trí thứ hai là BYD với doanh số khoảng 82.000 xe, tăng trưởng gần 50% so với cùng kỳ năm ngoái. Khác với VinFast tập trung mạnh vào thị trường nội địa, BYD lại cho thấy sức ảnh hưởng sâu rộng tại các quốc gia có nền công nghiệp ô tô phát triển mạnh như Thái Lan và Indonesia. Sức mạnh của BYD đến từ việc họ tự chủ hoàn toàn công nghệ pin Blade LFP (Lithium Iron Phosphate) nổi tiếng về độ an toàn, tuổi thọ cao và khả năng chống cháy nổ vượt trội.

Bên cạnh BYD, một cái tên khác đang nổi lên như một hiện tượng là Jaecoo (thương hiệu con thuộc tập đoàn Chery). Jaecoo ghi nhận mức tăng trưởng không tưởng lên tới 34 lần, đặc biệt ăn khách tại thị trường Indonesia khi chiếm tới 43% thị phần xe mới tại đây. Tại Việt Nam, Jaecoo cũng đã bắt đầu những bước đi chiến lược khi liên doanh lắp ráp và xuất xưởng lô xe đầu tiên từ tháng 8, hứa hẹn sẽ làm nóng thêm phân khúc SUV đô thị trong thời gian tới.

Tính chung trong danh sách 15 hãng xe điện hóa bán chạy nhất khu vực, các thương hiệu Trung Quốc đã chiếm tới 8 vị trí, thâu tóm tổng cộng 261.790 xe bán ra, tương đương 47% thị phần. Sự áp đảo này đến từ dải sản phẩm cực kỳ đa dạng, thiết kế bắt mắt, ngập tràn công nghệ hỗ trợ lái ADAS và đặc biệt là mức giá cực kỳ cạnh tranh nhờ lợi thế quy mô sản xuất khổng lồ.

Trái ngược với sự vội vã của các hãng xe thuần điện, các ông lớn Nhật Bản mà dẫn đầu là Toyota vẫn chọn cho mình một lối đi riêng, chậm rãi nhưng đầy thực dụng. Toyota đứng thứ ba trong bảng xếp hạng với doanh số khoảng 60.000 xe điện hóa. Điểm đáng chú ý là phần lớn doanh số này đến từ các dòng xe Hybrid tự sạc (HEV) như Corolla Cross Hybrid, Camry Hybrid hay Yaris Cross Hybrid, trong khi mảng xe thuần điện chạy pin (BEV) với mẫu bZ4X vẫn chiếm tỷ trọng rất khiêm tốn.

Xét về trải nghiệm vận hành thực tế, xe Hybrid của Toyota sở hữu những ưu điểm không thể phủ nhận:

• Hộp số e-CVT mượt mà: Sự kết hợp giữa động cơ xăng chu trình Atkinson hiệu suất cao và mô-tơ điện thông qua hộp số e-CVT mang lại khả năng vận hành vô cùng êm ái, tĩnh lặng trong phố và cực kỳ tiết kiệm nhiên liệu (chỉ khoảng 3.5 – 4.5 lít/100km).
• Không phụ thuộc trạm sạc: Với cơ chế tự sạc trong quá trình di chuyển và phanh tái tạo năng lượng, người lái hoàn toàn không phải thay đổi thói quen sử dụng so với xe xăng truyền thống. Bạn chỉ việc đổ xăng và đi, cực kỳ phù hợp với những khu vực chưa phát triển mạnh về hạ tầng trạm sạc công cộng.
• Khấu hao và độ bền bỉ: Hệ thống treo được tinh chỉnh tối ưu cho điều kiện đường sá Đông Nam Á cùng danh tiếng về sự bền bỉ giúp xe Toyota giữ giá tốt hơn, chi phí bảo dưỡng định kỳ cũng rất dễ chịu.

Tuy nhiên, sự dịch chuyển mạnh mẽ của toàn ngành cho thấy người tiêu dùng không còn quá e ngại công nghệ mới, đặc biệt là phân khúc xe điện đang ngày càng hoàn thiện về cả hạ tầng lẫn chất lượng sản phẩm. Điều này lý giải vì sao thị phần tổng thể của các hãng xe Nhật, Hàn tại khu vực đang có xu hướng sụt giảm trước sức ép nghẹt thở từ liên minh xe điện Việt – Trung.

Để giúp các bác tài có cái nhìn trực quan nhất trước khi quyết định xuống tiền, tôi xin đưa ra bảng so sánh nhanh dựa trên kinh nghiệm cầm lái thực tế của bản thân qua nhiều dòng xe khác nhau:

• Vận hành đô thị: Xe thuần điện (BEV) thắng thế tuyệt đối nhờ mô-men xoắn tức thời, không có độ trễ chân ga, khả năng cách âm môi trường tốt do không có tiếng động cơ đốt trong. Xe Hybrid (HEV) cũng rất êm ái ở tốc độ thấp khi chỉ dùng mô-tơ điện, nhưng khi thốc ga mạnh, tiếng động cơ xăng can thiệp sẽ ít nhiều vọng vào khoang cabin.
• Di chuyển đường dài, leo đèo dốc: Xe Hybrid mang lại sự an tâm tuyệt đối khi đi phượt, đi đèo dốc liên tục mà không cần tính toán lộ trình sạc pin. Với xe điện, dù công suất động cơ mạnh mẽ giúp leo dốc rất “bốc”, nhưng việc duy trì tải nặng và bật điều hòa công suất lớn sẽ khiến dung lượng pin sụt giảm nhanh hơn bình thường, đòi hỏi bạn phải lên kế hoạch lộ trình dừng sạc chi tiết.
• Chi phí bảo dưỡng: Xe điện có cấu tạo đơn giản hơn rất nhiều khi không có bugi, lọc dầu, nước làm mát động cơ phức tạp, giúp tiết kiệm đến 50% chi phí bảo dưỡng định kỳ so với xe Hybrid – vốn vẫn phải bảo trì cả động cơ xăng lẫn hệ thống pin đi kèm.

Với tư cách là một người đã trải nghiệm qua hầu hết các dòng xe xanh hiện nay, lời khuyên thực tế của tôi dành cho bạn là hãy chọn xe dựa trên chính nhu cầu và điều kiện thực tế của gia đình mình:

Nếu bạn là người sinh sống tại các đô thị lớn, có chỗ đỗ xe cố định và có thể lắp đặt tẩu sạc chậm tại nhà, hoặc bạn mua xe với mục đích chạy dịch vụ (Grab, taxi công nghệ) cần tối ưu hóa chi phí nhiên liệu trên mỗi km di chuyển, xe thuần điện (BEV) chắc chắn là một món hời lớn ở thời điểm hiện tại. Chi phí sạc điện rẻ hơn đáng kể so với tiền xăng sẽ giúp bạn nhanh chóng thu hồi vốn đầu tư ban đầu.

Ngược lại, nếu bạn thường xuyên có những chuyến đi công tác xa, thích đi du lịch tự túc đến những vùng đất mới hoang sơ, hoặc đơn giản là không muốn cuộc sống của mình bị phụ thuộc vào việc phải chờ đợi sạc pin, xe Hybrid (HEV) vẫn là giải pháp trung dung hoàn hảo nhất. Nó vừa giúp bạn bảo vệ môi trường, tiết kiệm được một nửa tiền xăng so với xe truyền thống, vừa mang lại sự tự do tự tại trên mọi cung đường.

Sự trỗi dậy mạnh mẽ của VinFast cùng làn sóng xe Trung Quốc tại Đông Nam Á không chỉ là một xu hướng nhất thời, mà là một cuộc cách mạng xanh đang diễn ra với tốc độ không thể đảo ngược. Thị phần xe điện hóa toàn ngành đã tăng vọt lên mức 32% trong nửa đầu năm 2026, chứng minh rằng kỷ nguyên của động cơ đốt trong đang dần đi đến những chương cuối cùng.

Với tầm tài chính dưới 1 tỷ đồng ở thời điểm hiện tại, bạn sẽ ưu tiên lựa chọn một chiếc xe thuần điện tràn ngập công nghệ và sức mạnh như VinFast, BYD hay vẫn trung thành với sự bền bỉ, thực dụng của những dòng xe Hybrid đến từ Nhật Bản? Hãy để lại ý kiến của bạn ở phần bình luận phía dưới để chúng ta cùng thảo luận nhé!