Thay vì xây dựng thêm trạm sạc cố định, Trung Quốc đang đưa những chiếc xe tải hạng nặng tích hợp hệ thống lưu trữ điện dung lượng lớn đến các trạm dừng nghỉ trên cao tốc để giải tỏa tình trạng quá tải. Mỗi xe có thể chứa khoảng 3.000kWh điện, cung cấp năng lượng cho khoảng 80 ôtô và hỗ trợ sạc nhanh đồng thời 8 phương tiện, trở thành giải pháp ứng phó trong những ngày nhu cầu đi lại tăng đột biến.

Mô hình này được triển khai tại một số địa phương như An Huy và Giang Tô trong kỳ nghỉ Quốc khánh kéo dài từ ngày 1 đến 7/10. Đây là giai đoạn cao điểm du lịch tại Trung Quốc, khi lượng phương tiện đổ ra đường tăng mạnh, khiến nhiều trạm sạc trên cao tốc không đáp ứng kịp nhu cầu. Theo thông tin được truyền thông Trung Quốc ghi nhận, có tài xế phải chờ hơn 5 tiếng mới đến lượt sạc, biến việc tìm nguồn điện thành một trong những nỗi lo lớn nhất của các chuyến đi đường dài bằng ôtô điện.

Theo CCTV, một xe tải sạc di động đã xuất hiện tại trạm dừng nghỉ ở Từ Châu, tỉnh Giang Tô. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào số lượng trụ sạc cố định, hệ thống lưu trữ điện trên xe tải có thể cấp điện cho nhiều ôtô cùng lúc. Đại diện đơn vị vận hành cho biết giải pháp này giúp bổ sung năng lực phục vụ trong thời gian cao điểm, giảm áp lực cho hạ tầng hiện có mà không cần chờ xây dựng thêm các trạm sạc mới.

Với dung lượng lưu trữ khoảng 3.000kWh, mỗi xe tải có lượng điện tương đương mức tiêu thụ của hàng chục ôtô điện trong một lần nạp đầy, tùy dung lượng pin của từng mẫu xe. Đơn vị vận hành cho biết một xe có thể phục vụ khoảng 80 ôtô, dù số lượng thực tế và thời gian chờ còn phụ thuộc vào lượng điện mỗi xe cần bổ sung, công suất sạc và tình trạng pin ban đầu.

Các xe tải này đã được bố trí tại 8 trạm dừng nghỉ thuộc hai tỉnh An Huy và Giang Tô. Hệ thống có thể hỗ trợ sạc nhanh cho 8 ôtô điện cùng lúc, trong khi nhân viên túc trực để hướng dẫn khách hàng. Mức giá dịch vụ được điều chỉnh theo mặt bằng tại địa phương, dao động 1,28-1,65 nhân dân tệ/kWh, tương đương khoảng 0,2-0,25 USD/kWh.

Ưu điểm của mô hình nằm ở khả năng điều động linh hoạt. Khi một khu vực xuất hiện nhu cầu sạc tăng đột biến, xe tải tích hợp hệ thống lưu trữ điện có thể được đưa đến để bổ sung công suất tạm thời. Cách làm này đặc biệt hữu ích trong các kỳ nghỉ lễ, khi lượng xe điện lưu thông trên cao tốc tăng nhanh trong thời gian ngắn nhưng việc mở rộng hạ tầng cố định không thể thực hiện ngay lập tức.

Áp lực đối với mạng lưới sạc tại Trung Quốc thể hiện rõ qua các số liệu trong kỳ nghỉ Quốc khánh năm nay. Theo thống kê được công bố, có khoảng 17,8 triệu lượt xe điện lưu thông trong dịp lễ. Ngay trong ngày đầu tiên, lượng điện sạc trên các tuyến cao tốc toàn quốc đạt 28,0469 triệu kWh, tăng 60,4% so với cùng kỳ năm 2025 và lập mức cao kỷ lục mới cho một ngày trong kỳ nghỉ.

Trong 3 ngày đầu của kỳ nghỉ, tổng lượt sạc ôtô điện trên các tuyến cao tốc đạt 2,9686 triệu lượt, tương đương bình quân khoảng 989.500 lượt mỗi ngày. Con số này tăng 48,41% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy tốc độ gia tăng nhu cầu sử dụng điện trên các hành trình đường dài đang tạo áp lực lớn lên hệ thống phục vụ.

Dữ liệu từ hơn 62.700 cổng sạc cao tốc thuộc nền tảng giám sát dịch vụ hạ tầng sạc quốc gia cũng cho thấy lượng điện tiêu thụ tăng mạnh ngay khi kỳ nghỉ bắt đầu. Trong bối cảnh nhiều tài xế phải chờ đợi kéo dài, một số trạm sạc đã chủ động yêu cầu ngừng sạc khi pin đạt khoảng 80% để tăng số lượt phục vụ và hạn chế tình trạng phương tiện chiếm giữ trụ sạc quá lâu.

Việc dừng sạc ở mức 80% có thể giúp rút ngắn thời gian chờ trong những tình huống đông xe, bởi tốc độ nạp điện thường giảm khi pin tiến gần mức đầy, tùy mẫu xe và điều kiện vận hành. Tuy nhiên, đây chỉ là biện pháp điều tiết trong cao điểm, không thể thay thế việc mở rộng năng lực cung cấp điện và bố trí thêm điểm sạc tại những khu vực thường xuyên quá tải.

Xe tải chở pin vì vậy được xem như một giải pháp bổ trợ thay vì phương án thay thế hoàn toàn các trạm sạc cố định. Hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào dung lượng lưu trữ, công suất đầu ra, tốc độ bổ sung điện cho chính hệ thống lưu trữ và số lượng phương tiện cần phục vụ. Dù có thể giảm ùn tắc cục bộ, mô hình này vẫn cần được phối hợp với quy hoạch hạ tầng và điều phối giao thông tại các trạm dừng nghỉ.

Sự xuất hiện của những “trạm sạc di động” cũng phản ánh một thách thức trong quá trình phổ cập ôtô điện: nhu cầu sạc không phân bổ đồng đều theo thời gian. Trong ngày thường, hệ thống có thể đáp ứng tương đối tốt, nhưng vào những kỳ nghỉ dài, hàng triệu phương tiện cùng di chuyển trên các tuyến đường chính trong khoảng thời gian ngắn, khiến công suất sạc hiện có nhanh chóng bị vượt quá.

Với Trung Quốc, nơi thị trường xe điện đã phát triển mạnh, bài toán không còn chỉ là tăng số lượng trụ sạc mà còn phải bảo đảm khả năng phục vụ trong những đợt cao điểm. Các xe tải lưu trữ điện có thể giúp giải quyết một phần vấn đề bằng cách đưa nguồn điện đến nơi cần thiết, đồng thời mang lại thêm lựa chọn cho đơn vị vận hành trước khi đầu tư mở rộng hạ tầng cố định.

Tuy nhiên, đây chưa phải giải pháp loại bỏ hoàn toàn nỗi lo hết pin khi đi đường dài. Nếu lượng xe tiếp tục tăng nhanh, các trạm dừng nghỉ vẫn cần thêm trụ sạc công suất cao, hệ thống cấp điện đủ mạnh và phương án điều phối hợp lý. Xe tải chở pin có thể đóng vai trò như một nguồn lực dự phòng linh hoạt, nhưng khả năng đáp ứng lâu dài vẫn phụ thuộc vào quy mô và độ phủ của toàn bộ mạng lưới sạc.