Thị trường hai bánh Việt Nam vừa ghi nhận con số kỷ lục trong quý III khi người tiêu dùng đã xuống tiền sở hữu tới 686.661 xe máy xăng, đạt mức tăng trưởng 7,5% so với quý II và tăng tới 10,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Tính bình quân, mỗi ngày toàn quốc tiêu thụ gần 7.464 xe, đồng nghĩa với việc cứ mỗi phút trôi qua lại có 5,18 chiếc xe máy xăng lăn bánh rời khỏi đại lý. Những con số này khẳng định một thực tế rõ ràng: xe máy sử dụng động cơ đốt trong vẫn chưa thể bị thay thế trong tâm lý mua sắm của đa số người Việt.

Con số biết nói – Bức tranh toàn cảnh thị trường xe máy Q3

Sức mua duy trì đà tăng trưởng liên tục từ đầu năm đến nay. Cả 3 quý đã qua đều ghi nhận chỉ số doanh số vượt trội so với cùng kỳ. Đáng chú ý, cấu trúc của Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM) vừa có sự biến động khi đón nhận thêm thành viên thứ 6 là Công ty Kawasaki Motors Việt Nam, bên cạnh 5 ‘ông lớn’ quen thuộc bao gồm Honda, Yamaha, SYM, Piaggio và Suzuki.

Dù doanh số của Kawasaki chủ yếu tập trung ở phân khúc xe phân khối lớn và không chiếm tỷ trọng quá cao trong tổng dung lượng, sự góp mặt này đã làm phong phú thêm lựa chọn cho nhóm khách hàng yêu thích xe thể thao. Dẫu vậy, nhóm xe phổ thông từ 110cc đến 150cc của các thương hiệu còn lại vẫn là ‘gà đẻ trứng vàng’, đóng góp phần lớn vào tổng lượng bán ra toàn thị trường.

Lý do xe máy xăng vẫn giữ vị thế độc tôn tại Việt Nam

Dù truyền thông liên tục nhắc đến xu hướng xanh hóa giao thông, tại sao phần lớn người tiêu dùng Việt vẫn ưu tiên chọn mua xe máy xăng? Đứng từ góc độ trải nghiệm kỹ thuật và điều kiện vận hành thực tế tại Việt Nam, lý do đến từ những ưu điểm cố hữu mà xe điện chưa thể giải quyết triệt để.

1. Sự tiện lợi trong tiếp nhiên liệu và bán kính hoạt động

Lợi thế lớn nhất của xe máy xăng chính là khả năng ‘nạp năng lượng’ tức thì. Chỉ mất khoảng 2-3 phút ghé vào trạm xăng, bạn đã có thể tiếp tục hành trình dài từ 150 km đến 300 km tùy thuộc vào dung tích bình xăng và hiệu suất tiêu thụ nhiên liệu của từng dòng xe. Trái lại, việc sạc pin xe điện đòi hỏi khoảng thời gian từ vài chục phút (với trạm sạc nhanh) cho đến nhiều giờ đồng hồ (với sạc tiêu chuẩn tại nhà).

2. Khả năng tải nặng và vận hành trên đa dạng địa hình

Các dòng xe số phổ thông như Honda Wave Alpha, Yamaha Sirius hay xe tay ga công suất lớn đều sở hữu mô-men xoắn tối ưu ở dải vòng tua máy linh hoạt. Điều này cho phép xe dễ dàng leo dốc cao, chở hàng nặng hoặc duy trì tốc độ ổn định 60-80 km/h trên đường quốc lộ mà không lo ngại vấn đề quá nhiệt hệ thống quản lý pin (BMS) hay suy giảm công suất đột ngột.

3. Dải sản phẩm áp đảo và hệ thống hậu mãi phủ khắp

Nhìn vào danh mục sản phẩm của các thành viên VAMM, dải xe máy xăng hiện diện ở mọi ngóc ngách phân khúc:

  • Honda Việt Nam: Sở hữu hàng chục dòng xe xăng nổi tiếng từ tay ga (Vision, Air Blade, SH) đến xe số (Wave, Future), trong khi mảng xe điện mới chỉ dừng lại ở bước thăm dò thị trường với 3 đại diện ICON e:, CUV e: và UC3.
  • Yamaha Motor: Phân phối hàng loạt dòng xe năng động như Exciter, Grande, Janus nhưng cũng chỉ mới thương mại hóa duy nhất mẫu xe điện Neo’s.
  • SYM, Piaggio, Suzuki, Kawasaki: Tiếp tục trung thành 100% với động cơ đốt trong truyền thống, liên tục nâng cấp công nghệ phun xăng điện tử (FI) và tối ưu hóa tỷ số nén để tiết kiệm nhiên liệu.
Thực trạng xe máy điện và tương lai dịch chuyển năng lượng

Không thể phủ nhận rằng mảng xe máy điện đang có những bước tiến vượt bậc. Các thương hiệu nội địa như VinFast hay Dat Bike đang ghi nhận mức tăng trưởng rất tốt. Báo cáo từ VinFast cho thấy doanh số xe điện 6 tháng đầu năm tăng trưởng tới 280% so với cùng kỳ, chiếm khoảng 24% tổng quy mô thị trường xe máy Việt Nam.

Tuy nhiên, rào cản lớn nhất đối với xe máy điện hiện nay nằm ở hạ tầng trạm sạc tại các đô thị vệ tinh, vùng nông thôn và thói quen sinh sống ở các chung cư cũ – nơi việc kéo dây sạc riêng là điều gần như không thể. Ngoài ra, chi phí thay thế khối pin lithium-ion sau 3-5 năm sử dụng vẫn là mối lo lớn về mặt kinh tế đối với người lao động có thu nhập trung bình.

Góc nhìn từ chuyên gia

Dưới góc độ chuyên môn, tôi nhận thấy sự áp đảo của xe máy xăng trong giai đoạn hiện tại là hoàn toàn hợp lý với điều kiện kinh tế – xã hội Việt Nam. Tuy nhiên, để chọn mua chiếc xe phù hợp nhất ở thời điểm này, bạn nên cân nhắc kỹ nhu cầu sử dụng thực tế của bản thân:

  • Nên chọn xe máy xăng nếu: Bạn thường xuyên di chuyển đường dài, chạy xe công nghệ/giao hàng liên tục cả ngày, sống tại khu vực chưa có hạ tầng sạc tốt hoặc cần một phương tiện có độ bền linh kiện đã được kiểm chứng qua hàng chục năm, dễ sửa chữa ở bất kỳ tiệm sửa xe ven đường nào.
  • Nên chọn xe máy điện nếu: Bạn chủ yếu đi lại nội đô dưới 30 km/ngày, có chỗ sạc cố định qua đêm tại nhà riêng, muốn tiết kiệm tối đa chi phí nhiên liệu hàng tháng và yêu thích cảm giác vận hành êm ái, không khói bụi.
Tóm tắt ưu nhược điểm của xe máy xăng hiện nay

Để bạn dễ dàng đưa ra quyết định, tôi tổng hợp các điểm cốt lõi của xe máy xăng như sau:

  • Ưu điểm: Tiếp nhiên liệu cực nhanh (2-3 phút); dải sản phẩm cực kỳ phong phú; mạng lưới đại lý và gara sửa chữa có mặt khắp toàn quốc; giữ giá tốt khi bán lại trên thị trường xe cũ; khả năng chịu tải và leo dốc bền bỉ.
  • Nhược điểm: Chi phí nhiên liệu chịu ảnh hưởng bởi biến động giá xăng thế giới; phát thải khí CO2 ra môi trường; cần bảo dưỡng định kỳ nhiều chi tiết cơ khí (nhớt máy, nhớt lap, bugi, lọc gió, dây curoa/nhông sên dĩa).

Tóm lại, con số hơn 686.000 xe máy xăng bán ra chỉ trong một quý là minh chứng cho thấy động cơ đốt trong vẫn chưa hề hết thời tại Việt Nam. Theo bạn, trong vòng 5 năm tới, liệu xe máy điện có thể lật đổ ngôi vương của xe máy xăng hay không? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn ở phần bình luận bên dưới!