Tesla chính thức ra mắt Roadster thế hệ mới với công nghệ bộ đẩy khí nén SpaceX, tăng tốc 0-97 km/h dưới 1 giây và hẹn thời điểm sản xuất vào năm 2028.
Tối 15/10 theo giờ địa phương (sáng 16/10 giờ Việt Nam), Tesla đã chính thức giới thiệu thế hệ Roadster mới tại cơ sở thử nghiệm của SpaceX ở McGregor, bang Texas, Mỹ. Sau gần 9 năm liên tục trì hoãn kể từ lần đầu công bố nguyên mẫu vào tháng 11/2017, hãng xe điện Mỹ đã đưa mẫu siêu xe thể thao trở lại bằng một màn trình diễn thực nghiệm mạo hiểm thay vì lễ ra mắt thông thường. Động thái này đánh dấu bước tiến cụ thể hóa dự án hợp tác kỹ thuật giữa Tesla và tập đoàn hàng không vũ trụ SpaceX, hướng tới nhóm phương tiện hiệu năng cao can thiệp sâu vào khí động học.
Màn trình diễn nhào lộn và nguyên lý cơ học của hệ thống đẩy khí lạnh
Để chứng minh các chuyển động cơ học diễn ra trực tiếp ngoài đời thực, Tesla đã vận hành chiếc Roadster chạy lên một dốc cong khổng lồ, dừng lại ở trạng thái treo ngược nhiều giây trên đỉnh dốc trước khi rời khỏi dốc, thực hiện động tác lộn vòng trên không và tiếp đất an toàn. Trong một bài thử khác, chiếc xe bay qua một hàng phương tiện của hãng rồi hạ cánh thăng bằng. Vị trí người lái trên xe thử nghiệm được bố trí robot Optimus ngồi vào, nhưng các thông tin kỹ thuật cho thấy hệ thống đã được lập trình sẵn chu trình vận hành tự động.
Nền tảng kỹ thuật giúp chiếc xe thực hiện các thao tác trên dựa vào hai hệ thống cốt lõi. Đầu tiên là cụm quạt hút chủ động kết hợp gioăng làm kín gầm (ground sealing) nhằm tạo ra lực ép mặt đường cực lớn, đủ sức giữ thân xe bám dính vào bề mặt nghiêng dựng đứng ngay cả khi dừng yên. Thứ hai là hệ thống các bộ đẩy khí lạnh (cold-gas thruster) bố trí tại đuôi và quanh thân xe, sử dụng bình khí nén có thể nạp lại nhiều lần mà không cần nhiên liệu tên lửa chuyên biệt. Các vòi phụt khí này có nhiệm vụ hãm tốc, xoay đổi tư thế và kiểm soát trạng thái rơi tự do khi xe rời khỏi mặt dốc, vận hành tương tự cơ cấu điều hướng của phương tiện không gian.
Phân cấp ba phiên bản và ngôn ngữ khí động học chia sẻ từ robot Optimus
Trên hệ thống đặt hàng, Tesla phân chia Roadster thế hệ mới thành ba cấu hình chuyên biệt. Bản đặt trước thương mại (By Reservation) là xe thể thao 2 chỗ ngồi phục vụ lưu thông đường phố, trang bị khí động học chủ động và hệ thống quạt hút đa chế độ. Bản giới hạn (Limited Release) bổ sung cụm đẩy khí lạnh ở phía sau đuôi xe, hướng tới đường đua chuyên nghiệp với khả năng tăng tốc từ 0 lên 97 km/h dưới 1 giây. Bản cao cấp nhất phân phối theo lời mời (Invite Only) chỉ có 1 chỗ ngồi, tích hợp toàn bộ các bộ đẩy xung quanh thân xe để hỗ trợ lực nâng và xoay ngang, tuy nhiên phiên bản này bị cấm lưu thông trên các mạng lưới đường bộ công cộng.
Về tạo hình, ngôn ngữ thiết kế của Roadster được lấy cảm hứng từ máy bay trinh sát SR-71 và tiêm kích F-35, sử dụng màu sơn trắng đặc biệt mô phỏng lớp phủ bảo vệ tên lửa vũ trụ, kính xe nhuộm vàng và các chi tiết kết cấu bằng titan, magie và sợi carbon. Cánh gió đuôi và các chi tiết khí động học chủ động được điều khiển trực tiếp bằng cơ cấu chấp hành chuyển giao từ robot Optimus. Khi kích hoạt chế độ Track Mode, gầm xe sẽ tự động hạ thấp, hệ thống treo điều chỉnh để tối đa hóa lực ép xuống mặt đường ở mức độ tiệm cận các dòng xe đua F1. Khoang lái được tinh giản tối đa để cắt giảm trọng lượng với vô-lăng kiểu yoke điều khiển điện tử steer-by-wire, cụm ghế ôm sát cố định và một màn hình trung tâm kết hợp hai màn hình nhỏ hiển thị dữ liệu lái.
Các thông số kỹ thuật thực nghiệm và những điểm còn bỏ ngỏ
Tại sự kiện, Tesla ghi nhận thành tích tăng tốc từ 0 lên 97 km/h trong thời gian 0,81 giây đối với bản có sự trợ lực của bộ đẩy khí nén. Tốc độ tối đa được giới thiệu đạt ít nhất 378 km/h. Tuy nhiên, giới chuyên môn lưu ý các thông số kỷ lục này đều có sự can thiệp của áp lực khí phụt ngoài và là số liệu do nhà sản xuất tự công bố trên đường thử riêng, hoàn toàn chưa qua kiểm chứng độc lập từ các đơn vị đo lường tiêu chuẩn.
Đáng chú ý, các thông số kỹ thuật then chốt đối với một chiếc xe điện thương mại như dung lượng khối pin, tầm hoạt động sau mỗi lần sạc hay giá niêm yết chính thức vẫn chưa được hãng làm rõ tại sự kiện. Mốc cam kết pin 200 kWh cho tầm vận hành 1.000 km đưa ra từ năm 2017 hiện vẫn chưa có xác nhận cập nhật mới.
Rào cản pháp lý lưu thông và mốc thời gian sản xuất năm 2028
Sau khi lỡ hẹn mốc bàn giao ban đầu vào năm 2020, Tesla hiện tái mở cổng nhận đặt cọc tại các thị trường Mỹ, Canada và Trung Quốc với mức phí giữ chỗ là 50.000 USD, yêu cầu người mua nộp trước 5.000 USD và hoàn tất 45.000 USD còn lại trong vòng 10 ngày. Nhà sản xuất đưa ra mốc thời gian bắt đầu đưa xe vào dây chuyền sản xuất lắp ráp đại trà từ năm 2028.
Mặc dù màn trình diễn cơ học đã tạo hiệu ứng truyền thông mạnh mẽ trên mạng xã hội, dự án Roadster mới đang đặt ra nhiều dấu hỏi lớn từ giới chức an toàn giao thông và người tiêu dùng. Ngay cả người đứng đầu Tesla cũng thừa nhận phương tiện không được thiết kế thuần túy để tối ưu hóa sự an toàn giao thông thông thường. Việc đưa các bộ phận phụt khí nén áp lực cao lên một chiếc ô tô thương mại sẽ đối mặt với các rào cản kiểm định an toàn va chạm và cấp phép lưu hành rất nghiêm ngặt tại nhiều quốc gia, khiến lộ trình thương mại hóa vào năm 2028 vẫn cần thêm thời gian để kiểm chứng tính khả thi.