Ôtô ngày càng dễ mua, chỗ đỗ xe tại đô thị vẫn khan hiếm

Có ôtô đi làm nhưng chưa chắc có chỗ đỗ, nhiều nhân viên văn phòng tại Hà Nội phải rời nhà từ sáng sớm để giành suất gửi xe, trong khi người đến muộn hơn chỉ vài phút có thể phải tìm bãi đỗ bên ngoài với chi phí phát sinh hàng ngày. Khi số lượng ôtô tăng nhanh nhưng hạ tầng đỗ xe chưa theo kịp, việc tìm một vị trí để xe đang trở thành áp lực thường trực đối với không ít người đi làm tại các đô thị lớn.

Hữu Thắng, sống tại Phú Diễn, Hà Nội, thường rời nhà lúc 6h5 để di chuyển khoảng 7 km đến công ty ở Cầu Giấy. Nếu xuất phát đúng giờ, anh mất khoảng 35 phút trên đường và vẫn có cơ hội tìm được một trong khoảng 15 vị trí đỗ ôtô dành cho nhân viên trong khuôn viên tòa nhà. Tuy nhiên, chỉ cần chậm chân khoảng 10 phút, thời gian di chuyển có thể kéo dài lên 45-50 phút do ùn tắc trên tuyến Phú Diễn - Xuân Thủy - Cầu Giấy - Phạm Văn Bạch. Khi đến nơi, anh gần như không còn cơ hội đỗ xe trong khuôn viên và phải tìm bãi gửi bên ngoài với mức phí khoảng 50.000 đồng mỗi ngày. Những điểm gửi xe này phần lớn nằm trên vỉa hè hoặc các khu đất trống, điều kiện trông giữ còn hạn chế và tình trạng hết chỗ diễn ra thường xuyên.

Khó khăn của Thắng bắt nguồn từ việc số lượng vị trí đỗ xe tại nơi làm việc quá ít so với nhu cầu. Hầm xe của tòa nhà được ưu tiên cho nhân sự từ cấp quản lý trở lên, trong khi anh phải cạnh tranh suất đỗ tại khu vực dành cho nhân viên và khách ở tầng mặt đất. Để tránh cảnh phải đi tìm chỗ gửi xe mỗi sáng, anh chấp nhận thức dậy từ 5h30 và xuất phát sớm hơn đáng kể so với giờ làm việc chính thức. Thắng từng tính đến phương án trả khoảng 800.000 đồng mỗi tháng để gửi xe cố định bên ngoài, đổi lại có thể ngủ thêm vào buổi sáng, nhưng cho rằng đây vẫn là khoản chi đáng kể. Không chỉ ảnh hưởng đến giờ giấc, tình trạng thiếu chỗ đỗ còn khiến anh và đồng nghiệp phải cân nhắc mỗi khi cần lấy xe ra ngoài vào buổi trưa hoặc giữa ngày, bởi khi quay lại, vị trí vừa có được có thể đã thuộc về người khác.

Ngay cả những người có suất gửi xe trong hầm cũng không phải lúc nào được bảo đảm chỗ đỗ thuận tiện. Tuấn Hưng, trưởng phòng tại một công ty công nghệ, cho biết nếu đến nơi muộn khoảng 30 phút đến một tiếng so với thường lệ, anh có thể không còn vị trí đỗ nằm trong các ô được kẻ vạch. Khi đó, anh phải tìm cách đỗ sát tường hoặc ở khu vực khác theo hướng dẫn của bảo vệ. Tình trạng này cho thấy việc thiếu chỗ không chỉ gây bất tiện cho người chưa có suất gửi xe cố định mà còn ảnh hưởng đến cả những người đã được bố trí vị trí đỗ, nhất là tại các tòa nhà có nhu cầu sử dụng ôtô lớn.

Với Ngọc Trâm, một nhân viên văn phòng tại Hà Nội, giải pháp cuối cùng là thay đổi phương tiện di chuyển. Không có suất đỗ ôtô cố định tại công ty, chị từng thử dậy sớm để tìm chỗ nhưng nhanh chóng nhận ra việc phải thức dậy trước giờ làm quá lâu khiến cơ thể mệt mỏi. Phương án gửi xe bên ngoài cũng không thực sự phù hợp do chị không muốn giao chìa khóa cho người trông giữ, trong khi các bãi xe gần công ty không bảo đảm còn chỗ mỗi ngày. Sau một thời gian cân nhắc, Trâm chuyển sang sử dụng xe đạp gấp kết hợp tàu điện, đạp xe từ nhà đến ga rồi tiếp tục đạp xe đến nơi làm việc. Cách di chuyển này giúp chị chủ động hơn về thời gian, duy trì vận động hàng ngày và không còn phải bắt đầu buổi sáng bằng việc tìm kiếm một vị trí đỗ ôtô.

Số lượng ôtô tăng nhanh, hạ tầng đỗ xe vẫn thiếu hụt. Những năm gần đây, việc sở hữu ôtô trở nên dễ tiếp cận hơn khi nhiều mẫu xe có giá bán thấp xuất hiện, cùng các chương trình giảm giá và ưu đãi từ nhà sản xuất. Theo số liệu được nêu trong bài, năm 2024, thị trường Việt Nam tiêu thụ khoảng 494.300 ôtô, tăng 22% so với năm trước. Sang năm 2025, doanh số vượt 604.000 xe, tiếp tục tăng khoảng 22% và lập mức cao mới, vượt kỷ lục hơn 508.000 xe của năm 2022. Tuy nhiên, số lượng bãi đỗ và vị trí gửi xe tại các đô thị chưa tăng tương ứng, khiến áp lực không chỉ xuất hiện trên đường mà còn kéo dài đến điểm đến của mỗi hành trình.

Tại Hà Nội, số liệu thành phố công bố trong hội thảo về Đề án giảm ùn tắc giao thông giai đoạn 2025-2030 cho biết, đến tháng 10/2025, địa phương có khoảng 9,2 triệu phương tiện cơ giới đường bộ, bao gồm hơn 8 triệu phương tiện do thành phố quản lý và khoảng 1,2 triệu phương tiện từ các tỉnh, thành khác lưu thông. Trong nhóm phương tiện do Hà Nội quản lý có khoảng 1,1 triệu ôtô và 6,9 triệu xe máy. Trong khi đó, đất dành cho giao thông tĩnh, bao gồm các không gian phục vụ đỗ xe, chiếm chưa đến 1% diện tích đất đô thị và mới đáp ứng khoảng 8-10% nhu cầu. Khoảng cách lớn giữa số lượng phương tiện và năng lực phục vụ khiến các điểm đỗ xe tại khu vực tập trung nhiều văn phòng, trung tâm thương mại và khu dân cư luôn chịu sức ép.

Tình hình tại TP HCM cũng không dễ dàng hơn. Đến tháng 3/2026, thành phố quản lý gần 13 triệu phương tiện, trong đó có hơn 1,48 triệu ôtô và khoảng 11,5 triệu xe máy. Tuy nhiên, hệ thống bến bãi và các điểm đỗ hiện hữu chỉ đáp ứng khoảng 7-10% nhu cầu thực tế. Khi diện tích đất đô thị có hạn, việc bổ sung các bãi đỗ mới đòi hỏi nguồn vốn lớn, quy hoạch phù hợp và thời gian triển khai dài. Trong lúc các dự án chưa thể nhanh chóng đáp ứng nhu cầu, người đi làm tiếp tục phải cạnh tranh vị trí đỗ xe tại các tòa nhà, sử dụng bãi gửi tư nhân hoặc chuyển sang những phương tiện khác.

Để cải thiện tình hình, Hà Nội đang xem xét tận dụng một số khu đất công, trường học, không gian công cộng và đất thuộc các dự án chậm triển khai để bổ sung điểm đỗ xe tạm thời. Thành phố cũng rà soát các tuyến đường đủ điều kiện tổ chức trông giữ phương tiện, đồng thời lên kế hoạch đầu tư 11 dự án bãi đỗ xe trong giai đoạn 2026-2030, ưu tiên những khu vực có nhu cầu cao. TP HCM cũng nghiên cứu sử dụng hiệu quả quỹ đất công, thu hút doanh nghiệp tư nhân đầu tư bến bãi và đề xuất hỗ trợ 50% lãi vay, tối đa trong 5 năm, đối với một số dự án đủ điều kiện. Ngoài ra, thành phố hướng đến các bãi đỗ ngầm kết hợp giao thông công cộng và nghiên cứu khả năng tận dụng một số không gian dưới gầm cầu để bố trí điểm đỗ xe.

Trong khi nguồn cung chưa thể tăng nhanh, chi phí gửi xe cũng trở thành gánh nặng đáng kể đối với người sử dụng ôtô hàng ngày. Từ ngày 15/10/2026, Hà Nội áp dụng mức giá mới đối với dịch vụ trông giữ xe sử dụng tạm thời lòng đường, hè phố. Theo thông tin được công bố, ôtô dưới 9 chỗ tại khu vực đô thị lõi có mức phí 50.000 đồng mỗi 60 phút, trong khi xe máy tăng lên 10.000 đồng mỗi lượt. Thành phố cho biết điều chỉnh giá nhằm điều tiết nhu cầu, khuyến khích người dân sử dụng các bãi đỗ tập trung và hạn chế tình trạng chiếm dụng lòng đường, vỉa hè để đỗ xe kéo dài. Tuy nhiên, với những nhân viên phải gửi xe nhiều giờ mỗi ngày, chi phí đỗ xe vẫn là yếu tố cần cân nhắc bên cạnh thời gian di chuyển và sự thuận tiện.

Khi ôtô ngày càng phổ biến nhưng quỹ đất dành cho đỗ xe vẫn hạn chế, việc đi làm bằng phương tiện cá nhân không còn chỉ là câu chuyện chi phí nhiên liệu hay thời gian ùn tắc. Người lái còn phải tính toán giờ xuất phát, khả năng tìm được chỗ gửi và khoản tiền phát sinh nếu buộc phải đỗ xe bên ngoài. Trong ngắn hạn, các bãi đỗ tạm thời và việc tận dụng quỹ đất sẵn có có thể giúp giảm bớt áp lực, nhưng về lâu dài, bài toán cần được giải quyết bằng quy hoạch bãi đỗ đồng bộ với sự phát triển của đô thị và hệ thống giao thông công cộng. Nếu không, cuộc đua tìm chỗ đỗ mỗi sáng có thể tiếp tục trở thành một phần quen thuộc trong lịch trình của những người đi làm bằng ôtô tại Hà Nội và TP HCM.