Để phục vụ nhu cầu đi lại của người dân cũng như góp phần chống ô nhiễm không khí và giảm phụ thuộc vào dầu mỏ nhập khẩu, tháng 9/2024, Chính Phủ Ấn Độ đã thông qua chương trình PM E-DRIVE, mục tiêu ban đầu là đưa hơn 14.000 xe buýt điện vào vận hành.
Thế nhưng, nhu cầu từ các địa phương đang vượt xa kế hoạch khi hàng loạt bang tại nước này xin bổ sung thêm tổng cộng hơn 10.000 xe buýt điện nữa. Nhu cầu của các bang tăng vọt đến mức giới chức giao thông đang phải tính tới một cơ chế bổ sung riêng để đáp ứng…
Nhu cầu thì rất lớn, nhưng xe điện đắt hơn xe truyền thống, trong khi ngân sách của các cơ quan vận tải địa phương lại eo hẹp. Để tháo gỡ khó khăn về vốn đầu tư ban đầu, Chính phủ Ấn Độ đã áp dụng một cơ chế tài chính linh hoạt.
Tiến sĩ Hanif Qureshi, Thư ký phụ trách, Bộ Công nghiệp nặng Ấn Độ cho biết:
“Để giải quyết khó khăn về vốn cho các đơn vị vận tải công cộng, Bộ đã triển khai cơ chế bảo đảm thanh toán. Mô hình này cho phép các bang không cần mua đứt xe mà thực hiện theo hình thức 'xe buýt như một dịch vụ' (bus-as-a-service). Theo đó, các đơn vị vận hành sẽ sử dụng xe trong thời hạn 10 đến 12 năm, bao gồm cả các dịch vụ vận hành và bảo trì trọn gói.”
Với mô hình hợp đồng chi phí gộp (GCC), doanh nghiệp tư nhân tự bỏ vốn mua xe, vận hành và bảo trì, còn địa phương chỉ trả tiền theo số km xe lăn bánh. Để doanh nghiệp không lo bị nợ đọng, Chính phủ lập quỹ bảo lãnh thanh toán dài hạn.
Tại thủ đô New Delhi – nơi mùa đông nào cũng đối mặt với khói bụi báo động đỏ, hơn một nửa đội xe buýt công cộng hiện đã chuyển sang xe điện. Mới đây nhất, một đơn hàng lớn gồm 840 xe buýt điện tiếp tục được ký kết theo đúng mô hình GCC này. Trách nhiệm của nhà sản xuất giờ đây gắn liền với hiệu quả vận hành trên đường suốt cả thập kỷ.
Nói về cam kết cho hợp đồng cung cấp xe buýt điện, ông Ganesh Mani, Tổng Giám đốc Switch Mobility cho biết:
“Chúng tôi là người tiên phong trong sản xuất xe buýt và cả xe thương mại hạng nhẹ. Với xe buýt, chúng tôi dự kiến sẽ hoàn thành hơn 1.500 chiếc trong năm nay. Con số này gấp đôi những gì chúng tôi đã làm được năm ngoái và chúng tôi sẽ tiếp tục nhân đôi con số này hàng năm.
Nó không chỉ là về các gói thầu của Chính phủ, mà còn là về xe buýt cho nhân viên, xe buýt trường học, và chúng tôi muốn mở rộng ra nhiều lĩnh vực để thị phần bán lẻ tăng trưởng đều. Các dự án với mô hình hợp đồng chi phí gộp là những ví dụ điển hình khi xe buýt được ký hợp đồng dài hạn.
Khi thấy các xe buýt này, mọi người sẽ muốn mua các sản phẩm điện của chúng tôi. Và điều quan trọng nữa là chi phí chênh lệch. Chúng tôi sẽ cố gắng để làm giảm giá thành. Khi vượt qua các rào cản này, chúng ta sẽ thấy sự tăng trưởng”.
Chính sách bảo đảm dòng tiền cùng các gói thầu quy mô lớn đang thổi luồng sinh khí mới vào các nhà sản xuất xe điện nội địa, mở ra kỳ vọng đưa Ấn Độ trở thành một trung tâm sản xuất xe điện toàn cầu.
Nhận định về chương trình PM E-DRIVE, ông Nishant Arya, Phó Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành JBM Auto cho biết:
“Tôi cho rằng chương trình này là một cú hích quan trọng, với khoảng 40% ngân sách dành riêng cho xe buýt điện. Bước ngoặt này sẽ giúp Ấn Độ trở thành trung tâm sản xuất xe điện toàn cầu. JBM Auto hiện chiếm 35 đến 40% thị phần xe buýt điện và tôi kỳ vọng sẽ đạt tốc độ tăng trưởng kép khoảng 40 đến 50% cho mảng kinh doanh xe điện trong 5 đến 6 năm tới.”
Để hàng chục nghìn chiếc xe buýt điện vận hành trơn tru, bài toán hạ tầng trạm sạc dọc theo các trục giao thông liên tỉnh và nội đô là điều kiện tiên quyết. Chính phủ Ấn Độ đã dựa trên các khảo sát dữ liệu thực tế để vạch ra lộ trình phát triển mạng lưới trạm sạc bài bản cho cả xe buýt và phương tiện thương mại.
Tiến sĩ Hanif Qureshi, Thư ký phụ trách, Bộ Công nghiệp nặng Ấn Độ nhấn mạnh về kế hoạch dài hạn này:
“Chúng tôi đã thực hiện một cuộc khảo sát và xác định được 24 hành lang có mật độ giao thông cao, nơi có lưu lượng xe tải lớn, và ưu tiên đặt các trạm sạc tại đó. Tương tự, 50 hành lang mật độ cao cũng đã được xác định cho xe buýt.
Chẳng hạn, theo quy chuẩn của Bộ Điện lực, cứ 20 km lại cần một trạm sạc cho xe 4 bánh và 100 km cho xe buýt. Chúng tôi đang nỗ lực để đạt được các tiêu chuẩn này và thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh trên toàn quốc.”
Nhu cầu bổ sung hàng chục nghìn xe buýt điện từ các bang chính là minh chứng rõ ràng nhất cho quyết tâm chuyển đổi xanh tại Ấn Độ. Để định hình một hệ sinh thái giao thông bền vững cho hơn một tỷ dân, không thể thiếu vai trò dẫn dắt của những chính sách công đột phá.
Bằng việc tháo gỡ nút thắt tài chính và quy hoạch hạ tầng bài bản, Ấn Độ đang chứng minh rằng chính sách công chính là đòn bẩy quan trọng nhất, mở đường cho một tương lai giao thông không khói bụi.
Nếu bạn có trải nghiệm thú vị về lối sống xanh, hãy chia sẻ cùng chúng tôi qua email[email protected],[email protected],[email protected].
Fanpage:VOV Giao thông hoặc:VOV Giao thông Duyên Hải.
Biết đâu, chính câu chuyện của bạn sẽ trở thành cảm hứng cho nhiều người khác!