Đề xuất miễn phí ví điện tử ETC cho ô tô ít qua trạm

Đề xuất miễn phí sử dụng ví điện tử ETC cho các phương tiện ít di chuyển qua trạm thu phí BOT từ Bộ Xây dựng đang nhận được sự quan tâm lớn từ cộng đồng bác tài trên toàn quốc. Động thái này nhằm tháo gỡ những bất cập trong việc áp dụng mức phí cố định hằng tháng mà các đơn vị vận hành như VETC hay ePass (Viettel Money) từng dự định triển khai trước đó, gây ra làn sóng tranh cãi mạnh mẽ từ phía người tiêu dùng.

Đối với những chủ xe cá nhân chỉ thỉnh thoảng mới đưa xe lên cao tốc vào dịp lễ hay cuối tuần, việc phải gánh thêm một khoản chi phí duy trì tài khoản định kỳ là điều chưa hợp lý. Đề xuất mới không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dùng mà còn định hình lại cơ chế quản lý hạ tầng giao thông thông minh một cách minh bạch, tiệm cận hơn với thực tế sử dụng của từng nhóm khách hàng.

Vào thời điểm tháng 8 vừa qua, cộng đồng người sở hữu ô tô từng xôn xao trước thông tin VETC và Viettel Money dự kiến áp dụng mức phí duy trì dịch vụ ví điện tử liên kết với tài khoản giao thông. Cụ thể, mức thu được đưa ra là 6.600 đồng/tháng đối với khách hàng cá nhân và lên tới 66.000 đồng/tháng cho các tổ chức, doanh nghiệp sở hữu hạm đội xe kinh doanh vận tải.

Ngay lập tức, dư luận đã dấy lên làn sóng phản ứng gay gắt. Nhiều bác tài cho rằng đây là khoản phí chồng phí không đáng có khi họ đã trả đầy đủ phí sử dụng đường bộ BOT, chi phí dán thẻ ban đầu và chấp nhận để một khoản tiền đọng trong tài khoản. Trước phản ứng từ dư luận cùng sự chỉ đạo kịp thời từ các cơ quan quản lý nhà nước, hai đơn vị cung cấp dịch vụ thu phí không dừng đã phải thông báo tạm dừng kế hoạch thu phí này.

Sau khi rà soát toàn bộ quy trình vận hành cũng như hạ tầng kết nối của VETC và Viettel Money, Bộ Xây dựng đã đưa ra khung định hướng quản lý mới nhằm đảm bảo tính hài hòa lợi ích giữa doanh nghiệp cung cấp dịch vụ và chủ phương tiện. Theo đó, các đơn vị thu phí cần cân nhắc 3 phương án linh hoạt bao gồm:

• Thu phí theo từng lượt giao dịch: Bác tài chỉ phải trả một khoản phí nhỏ phát sinh đúng vào thời điểm phương tiện lăn bánh qua trạm thu phí tự động.
• Thu phí theo tỷ lệ phần trăm (%) giá trị giao dịch: Chi phí dịch vụ thanh toán sẽ tính theo tỷ lệ thuận với số tiền phí đường bộ phát sinh thực tế khi xe qua trạm.
• Miễn phí hoàn toàn cho xe ít sử dụng: Áp dụng cơ chế miễn phí duy trì hằng tháng đối với các tài xế ít khi di chuyển qua các trạm BOT, giúp tối ưu chi phí sử dụng xe hằng tháng cho quy mô xe gia đình.

Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng yêu cầu tất cả doanh nghiệp cung cấp dịch vụ thu phí không dừng phải niêm yết công khai, minh bạch chính sách giá. Quyết định lựa chọn phương thức thanh toán phải hoàn toàn thuộc về người dân, tuyệt đối không được tự ý cài cắm hay ép buộc chủ xe sử dụng các gói dịch vụ phát sinh chi phí ngoài mong muốn.

Sự nhầm lẫn giữa Tài khoản giao thông và Ví điện tử liên kết là nguyên nhân chính khiến nhiều chủ xe cảm thấy hoang mang khi nghe đến khái niệm thu phí duy trì. Dưới góc độ kỹ thuật vận hành, hai khái niệm này hoàn toàn tách biệt:

• Tài khoản giao thông: Là nơi lưu trữ thông tin định danh của phương tiện (biển số xe, mã thẻ eTag/ePass, thông tin chủ xe). Bản thân tài khoản này không chứa tiền và không bị thu phí quản lý hay phí duy trì.
• Phương tiện thanh toán (Ví điện tử/Ngân hàng): Là nơi trực tiếp lưu trữ tiền tệ. Khi xe đi qua trạm BOT, hệ thống đọc thẻ đọc dữ liệu từ tài khoản giao thông và gửi lệnh trích tiền tức thì từ ví điện tử hoặc tài khoản ngân hàng liên kết.

Bộ Xây dựng khẳng định rõ ràng rằng khoản phí mà các đơn vị như VETC hay ePass hướng tới là phí sử dụng phương tiện thanh toán – thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật về ngân hàng và trung gian thanh toán, hoàn toàn không phải là phí dịch vụ sử dụng đường bộ hay phí quản lý tài khoản giao thông.

Để vận hành mượt mà một hệ thống thanh toán thời gian thực (real-time processing) phục vụ hàng triệu lượt xe qua trạm mỗi ngày, doanh nghiệp phải gánh chi phí đầu tư hạ tầng vô cùng tốn kém. Hạ tầng này bao gồm hệ thống định danh điện tử (eKYC), đối soát dữ liệu liên ngân hàng, giải pháp bảo mật dữ liệu cao cấp và tổng đài chăm sóc khách hàng 24/7. Vì vậy, việc phát sinh chi phí vận hành thanh toán là có thật về mặt kỹ thuật, tuy nhiên cách thức thu phí cần phải hợp lý và không được đè nặng lên vai người dùng ít di chuyển.

Dưới góc độ của một người đồng hành cùng các bác tài trên mọi nẻo đường, tôi đánh giá đề xuất mới từ Bộ Xây dựng là một bước tiến rất thực tế và nhân văn. Nếu bạn là một tài xế xe gia đình chủ yếu di chuyển trong nội thành và chỉ đi xa vài lần mỗi năm, bạn không nên bị đánh đồng hạn mức chi phí với các đơn vị vận tải, xe khách chạy tuyến cố định hay tài xế công nghệ lăn bánh liên tục mỗi ngày.

Để tối ưu hóa chi phí vận hành chiếc xe của mình và tránh rơi vào thế thụ động trước các chính sách thu phí dịch vụ, tôi khuyến nghị các bác tài nên áp dụng các giải pháp sau:

• Ưu tiên liên kết trực tiếp tài khoản ngân hàng: Hãy chọn giải pháp trích tiền tự động trực tiếp từ tài khoản ngân hàng thay vì nạp sẵn tiền giữ cố định trong ví điện tử trung gian nếu bạn ít khi đi cao tốc.
• Chủ động thay đổi phương thức thanh toán: Tài khoản giao thông của bạn là duy nhất và cố định với biển số xe, nhưng phương thức thanh toán liên kết có thể linh hoạt thay đổi. Nếu đơn vị cung cấp ví này thu phí cao, bạn hoàn toàn có quyền chuyển sang liên kết với ví điện tử hoặc ngân hàng khác có chính sách miễn phí tốt hơn.
• Thường xuyên cập nhật tin tức thị trường: Thị trường ô tô và hạ tầng giao thông thông minh đang thay đổi rất nhanh. Việc nắm rõ luật cũng như các chính sách mới sẽ giúp bạn bảo vệ ví tiền của mình một cách thông minh nhất. Bạn có thể chủ động theo dõi các xu hướng công nghệ xe và hạ tầng mới nhất tại chuyên mục tin tức ô tô xe máy để không bỏ lỡ các thông tin quan trọng.

Việc Bộ Xây dựng đề xuất miễn phí duy trì ví điện tử cho xe ít qua trạm BOT là một quyết định thấu đáo, giải quyết triệt để bài toán hài hòa lợi ích giữa người dân và doanh nghiệp thu phí ETC. Điều này vừa thúc đẩy lộ trình chuyển đổi số trong giao thông, vừa tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh giữa các tổ chức trung gian thanh toán.

Góc nhìn của bạn về các phương án thu phí dịch vụ ETC này như thế nào? Bạn ủng hộ phương án thu phí theo từng lượt qua trạm hay miễn phí hoàn toàn cho xe cá nhân? Hãy để lại ý kiến thảo luận ngay bên dưới nhé!