Tesla đã có những bước chuẩn bị đầu tiên để tiến vào thị trường Việt Nam, nhưng hãng xe điện Mỹ sẽ không dễ dàng giành thị phần trước đối thủ nội địa VinFast. Lợi thế thương hiệu, mạng lưới trạm sạc, hệ thống phân phối và dịch vụ hậu mãi đang giúp VinFast tạo ra khoảng cách đáng kể so với các đối thủ.

Sau hơn một tháng thành lập pháp nhân tại Việt Nam, Tesla bắt đầu tuyển dụng nhân sự cho 5 vị trí quản lý và chuyên viên phát triển dự án. Ông Ricky Ip, phụ trách tuyển dụng khu vực châu Á - Thái Bình Dương của hãng, cũng chia sẻ thông tin này trên LinkedIn với thông điệp Tesla chính thức hiện diện tại Việt Nam.

Động thái trên nhanh chóng thu hút sự chú ý của thị trường quốc tế. Cuối tháng 9, CNBC đăng tải bài phân tích về kế hoạch gia nhập Việt Nam của Tesla, nhấn mạnh sự hiện diện của một đối thủ nội địa đang chiếm ưu thế lớn. Theo số liệu được HSC trích dẫn, Việt Nam trở thành thị trường xe điện lớn nhất Đông Nam Á trong năm 2025, với doanh số tăng hơn gấp đôi và xe điện chiếm gần 40% lượng ôtô mới bán ra. Đáng chú ý, VinFast nắm khoảng 92% thị phần xe điện trong nước.

VinFast có lợi thế lớn từ hệ sinh thái nội địa

Theo ông Koketso Tsoai, chuyên viên phân tích cấp cao về ôtô tại BMI, thuộc Fitch Solutions, VinFast đang sở hữu nhiều lợi thế mà một thương hiệu nước ngoài khó có thể nhanh chóng xây dựng. Trong đó có độ nhận diện thương hiệu mạnh, hệ sinh thái tiêu dùng của Vingroup, sự hiện diện rộng rãi của taxi điện và mạng lưới dịch vụ hậu mãi trên toàn quốc.

Hạ tầng sạc cũng là một lợi thế đáng kể. Theo ông Supparoek Sawangwong, chuyên viên phân tích thị trường ASEAN tại Mobility Global, VinFast đang nắm giữ mạng lưới hơn 150.000 cổng sạc dành riêng cho xe điện của hãng. Đây là rào cản không nhỏ đối với những thương hiệu mới, bởi người mua xe điện thường quan tâm đến khả năng sạc thuận tiện trước khi quyết định xuống tiền. BYD cũng từng gặp khó khăn liên quan đến vấn đề này khi gia nhập thị trường Việt Nam.

Trong khi đó, Tesla sẽ phải xây dựng hệ thống phân phối, dịch vụ hậu mãi và tạo dựng niềm tin về khả năng tiếp cận trạm sạc. Đây đều là những khoản đầu tư cần thời gian, đặc biệt tại một thị trường mà người tiêu dùng vẫn cân nhắc kỹ giá bán, chi phí sử dụng và tính thực dụng của phương tiện.

Việt Nam cũng có đặc thù riêng so với những thị trường Đông Nam Á mà Tesla từng tiếp cận. Thái Lan có nền công nghiệp ôtô lâu đời và sự hiện diện của nhiều thương hiệu Trung Quốc, trong khi Indonesia thúc đẩy xe điện thông qua lợi thế nguyên liệu sản xuất pin cùng chính sách khuyến khích lắp ráp trong nước. Riêng Việt Nam đã hình thành một hệ sinh thái xe điện nội địa với VinFast đóng vai trò trung tâm.

Điều này đồng nghĩa Tesla không phải mất quá nhiều thời gian để thuyết phục người tiêu dùng làm quen với xe điện. Thay vào đó, hãng cần chứng minh công nghệ, thương hiệu và trải nghiệm sở hữu của mình đủ sức thuyết phục khách hàng chấp nhận mức giá cao hơn so với các lựa chọn trong nước.

Model 3 và Model Y có thể là những quân bài đầu tiên

Dù phải cạnh tranh với VinFast, Tesla vẫn có cơ hội tiếp cận nhóm khách hàng có thu nhập cao và nhu cầu sử dụng xe điện ngày càng tăng. Sau ba quý đầu năm 2026, doanh số xe điện thuần pin (BEV) tại Việt Nam đạt 177.779 chiếc, tăng khoảng 72% so với cùng kỳ năm trước.

Ông Peter Richardson, Phó chủ tịch kiêm Giám đốc nghiên cứu tại Counterpoint Research, cho rằng lợi thế của Tesla nằm ở thương hiệu toàn cầu, công nghệ và nền tảng phần mềm tiên tiến. Những yếu tố này có thể tạo sức hút với nhóm khách hàng yêu thích công nghệ và sẵn sàng chi trả cho các sản phẩm thuộc phân khúc cao cấp.

Thu nhập người dân tăng cũng mở rộng dư địa cho thị trường. Theo Ngân hàng Thế giới, GDP bình quân đầu người của Việt Nam đạt 5.066 USD trong năm 2025, trong khi nền kinh tế tăng trưởng 8%. Đây là những yếu tố có thể hỗ trợ nhu cầu đối với các mẫu xe điện có giá trị cao hơn.

Các chuyên gia đánh giá Model 3 và Model Y là hai sản phẩm phù hợp nhất để Tesla bắt đầu kinh doanh tại Việt Nam. Model 3 là sedan có mức giá dễ tiếp cận nhất trong danh mục sản phẩm của hãng, còn Model Y thuộc nhóm crossover SUV đang được người tiêu dùng toàn cầu ưa chuộng.

Nhà máy Tesla tại Thượng Hải cũng có thể trở thành nguồn cung quan trọng cho thị trường Việt Nam, giúp hãng chủ động hơn về sản lượng và logistics trong khu vực. Tuy nhiên, lợi thế này chỉ phát huy hiệu quả nếu Tesla đưa ra mức giá đủ cạnh tranh và lựa chọn cấu hình phù hợp với thị hiếu khách hàng trong nước.

Theo ông Sawangwong, ở giai đoạn đầu, Tesla và VinFast có thể đóng vai trò là những thương hiệu tham chiếu để người mua so sánh hơn là đối đầu trực tiếp trên cùng một nhóm khách hàng. Tesla có lợi thế về hình ảnh thương hiệu quốc tế, thiết kế và công nghệ, trong khi VinFast sở hữu hệ sinh thái nội địa cùng mạng lưới sạc và hậu mãi rộng khắp.

Model 3 được dự đoán có thể hướng đến nhóm khách hàng cận cao cấp nhờ phiên bản tiêu chuẩn có mức giá dễ tiếp cận hơn. Trong khi đó, Model Y có tiềm năng trở thành sản phẩm chủ lực của Tesla ở phân khúc SUV điện cao cấp, nơi người mua thường ưu tiên không gian và tính đa dụng.

Dù vậy, để mở rộng thị phần ra ngoài nhóm khách hàng có khả năng chi trả cao, Tesla sẽ cần nhiều hơn danh tiếng thương hiệu. Một chính sách giá hợp lý, hệ thống trạm sạc thuận tiện, dịch vụ hậu mãi đủ rộng và sản phẩm phù hợp với điều kiện sử dụng tại Việt Nam sẽ là những yếu tố quyết định khả năng cạnh tranh lâu dài của hãng xe Mỹ.