Bồ Đào Nha lên kế hoạch trợ cấp tới 80% giá trị xe cho hộ gia đình thu nhập thấp mua ô tô điện, dự kiến áp dụng cho khoảng 20.000 phương tiện từ năm 2027.
Chính phủ Bồ Đào Nha vừa công bố kế hoạch hỗ trợ tài chính đột phá nhằm thúc đẩy chuyển đổi xanh, trong đó lần đầu tiên thiết kế gói trợ cấp lên tới 80% giá trị phương tiện dành riêng cho các hộ gia đình có thu nhập thấp khi mua ô tô điện. Đề xuất được Bộ trưởng Môi trường và Năng lượng Maria da Graça Carvalho chính thức đưa ra trong phiên thảo luận tại Quốc hội về dự thảo ngân sách nhà nước năm 2027 vào ngày 28/10. Chương trình mới dự kiến phủ sóng khoảng 20.000 xe điện, triển khai song song với chính sách trợ cấp mua phương tiện xanh chung cho toàn dân.
Hạn mức giá xe và điều kiện hỗ trợ lắp đặt hạ tầng sạc
Theo thông tin từ Bộ Môi trường Bồ Đào Nha, điều kiện tiên quyết để phương tiện thuộc diện được hỗ trợ 80% là giá bán không vượt quá 15.000 euro (khoảng 433 triệu đồng), chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng. Nhằm thúc đẩy việc loại bỏ phương tiện phát thải cũ, nếu người mua đồng thời làm thủ tục thanh lý một chiếc ô tô sử dụng động cơ đốt trong, mức trần giá xe đủ điều kiện sẽ được nới rộng thêm 1.000 euro, lên mức 16.000 euro (tương đương khoảng 462 triệu đồng).
Bên cạnh chi phí mua phương tiện, người tham gia chương trình còn có thể nhận khoản trợ cấp tối đa 1.000 euro (gần 29 triệu đồng) phục vụ việc lắp đặt trụ sạc tại nhà. Các tiêu chí chi tiết về ngưỡng thu nhập cụ thể của hộ gia đình cùng thời điểm chính thức nhận hồ sơ hiện vẫn đang được cơ quan quản lý hoàn thiện trước khi công bố rộng rãi.
Song song với gói hỗ trợ xã hội này, chính phủ Bồ Đào Nha tiếp tục duy trì chính sách trợ cấp hiện hành cho người dân nói chung với quy mô ngân sách năm 2027 dự kiến đạt 50 triệu euro (khoảng 1.444 tỷ đồng), áp dụng các điều kiện tương tự những đợt phân bổ trước.
Kinh nghiệm từ các chương trình trợ cấp ô tô điện trước đây
Chính sách mới đánh dấu bước đi tiếp theo trong nỗ lực điện hóa giao thông kéo dài nhiều năm của Bồ Đào Nha. Đầu năm 2026, quốc gia Nam Âu này đã phân bổ gói hỗ trợ trị giá 17,6 triệu euro dành cho ô tô điện, xe hai bánh chạy điện và hạ tầng trạm sạc. Khi đó, mỗi cá nhân mua ô tô điện được hỗ trợ tối đa 4.000 euro (khoảng 116 triệu đồng) với điều kiện phải thanh lý xe xăng, dầu có tuổi đời từ 10 năm trở lên. Khung giá xe được hỗ trợ giới hạn ở mức 38.500 euro (khoảng 1,1 tỷ đồng) cho xe thông thường hoặc 55.000 euro (khoảng 1,6 tỷ đồng) đối với xe trên 5 chỗ ngồi.
Đến tháng 6, Quỹ Môi trường Bồ Đào Nha tiếp tục mở thêm đợt chi trả với ngân sách 10 triệu euro, chấp nhận giải ngân cho cả các phương tiện mua từ đầu năm 2025 nếu hồ sơ chưa từng nhận hỗ trợ ở các đợt trước.
Bước ngoặt thay đổi cơ chế chi trả và tiến trình thông qua ngân sách
Điểm khác biệt căn bản của chương trình dành cho hộ thu nhập thấp là việc Bồ Đào Nha chuyển dịch từ cơ chế chi trả khoản tiền mặt cố định sang phương thức tính trợ cấp theo tỷ lệ phần trăm giá trị xe. Điều này giúp số tiền hỗ trợ thực tế gắn liền trực tiếp với mức giá mua của phương tiện, mang lại lợi ích tài chính lớn hơn cho nhóm người yếu thế khi tiếp cận các dòng xe điện đô thị giá rẻ.
Tuy vậy, gói trợ cấp vẫn phụ thuộc vào kết quả phê duyệt chính thức của dự thảo ngân sách nhà nước năm 2027. Quốc hội Bồ Đào Nha đã thông qua dự thảo trong lần đọc đầu tiên vào ngày 28/10, nhưng cuộc bỏ phiếu quyết định cuối cùng dự kiến diễn ra vào ngày 24/11. Các văn bản hướng dẫn chi tiết về cách thức phân bổ dòng tiền và thủ tục xét duyệt sẽ chỉ được ban hành sau khi toàn bộ quy trình lập pháp hoàn tất, mở ra cơ hội bình đẳng hóa khả năng tiếp cận phương tiện xanh cho người dân đô thị.