Dự thảo quy chuẩn kiểm định xe cơ giới mới đề xuất nâng mức đánh giá đối với hàng loạt lỗi liên quan đến hệ thống phanh và đèn chiếu sáng. Đáng chú ý, ôtô xuất hiện đèn cảnh báo lỗi ABS có thể không được công nhận đạt kiểm định, buộc chủ xe sửa chữa và đưa phương tiện đi đăng kiểm lại.
Bộ Xây dựng hiện lấy ý kiến dự thảo Quy chuẩn 33/2026 về kiểm định xe cơ giới, dự kiến thay thế Quy chuẩn 122/2024. Một trong những nội dung đáng chú ý là chuyển nhiều khiếm khuyết từ mức không quan trọng (MiD) lên mức quan trọng (MaD), qua đó siết chặt hơn các tiêu chí đánh giá an toàn kỹ thuật.
Theo quy định hiện hành, ôtô có lỗi thuộc nhóm MiD vẫn được cấp giấy chứng nhận kiểm định. Ngược lại, nếu bị đánh giá ở mức MaD, phương tiện phải khắc phục khiếm khuyết và quay lại cơ sở đăng kiểm để kiểm tra.
Đèn báo lỗi ABS có thể khiến xe không đạt đăng kiểm
Thay đổi đáng chú ý nhất là đề xuất đưa lỗi đèn cảnh báo hệ thống chống bó cứng phanh ABS từ nhóm MiD lên MaD. Theo Quy chuẩn 122/2024, các đèn cảnh báo lỗi màu vàng trên bảng đồng hồ thuộc nhóm không quan trọng. Do đèn ABS thường sử dụng màu vàng, ôtô sáng đèn cảnh báo hệ thống này vẫn có thể được cấp kết quả đạt kiểm định theo quy định hiện hành.
Nếu dự thảo được thông qua, xe xuất hiện cảnh báo lỗi ABS sẽ không còn được công nhận đạt kiểm định. Chủ phương tiện phải tìm nguyên nhân, sửa chữa hệ thống và đưa xe đi kiểm tra lại trước khi được cấp giấy chứng nhận.
ABS là hệ thống an toàn phổ biến trên ôtô hiện đại, có nhiệm vụ hạn chế hiện tượng bánh xe bị khóa cứng khi phanh gấp, giúp tài xế duy trì khả năng điều khiển hướng lái. Khi ABS gặp sự cố, hệ thống phanh cơ bản thường vẫn hoạt động, nhưng chức năng chống bó cứng có thể không còn được bảo đảm. Điều này làm tăng nguy cơ mất khả năng kiểm soát khi phanh gấp, nhất là trên đường trơn hoặc trong tình huống phải đánh lái tránh chướng ngại vật.
Hàng loạt lỗi đèn cũng có thể bị xếp vào nhóm quan trọng
Không chỉ ABS, dự thảo còn đề xuất nâng mức đánh giá đối với một số lỗi liên quan đến đèn báo rẽ và đèn cảnh báo nguy hiểm. Cụ thể, tần số nhấp nháy của đèn xi-nhan nằm ngoài khoảng 60-120 lần/phút có thể bị xếp vào nhóm MaD, thay vì MiD như quy định hiện hành. Trường hợp đèn hazard không nhấp nháy đồng thời cũng thuộc diện bị nâng mức đánh giá, do tín hiệu bất thường có thể khiến những người tham gia giao thông khác khó nhận biết cảnh báo.
Đối với đèn chiếu gần, một số trường hợp có ranh giới tối - sáng sai lệch cũng được đề xuất chuyển lên mức MaD. Trong khi đó, các yêu cầu kiểm tra đèn sương mù phía trước được mở rộng, bao gồm cả loại đèn được nhà sản xuất trang bị theo thiết kế nguyên bản.
Những lỗi như lắp sai số lượng hoặc vị trí, đèn không được cố định chắc chắn, bị vỡ, không sáng, màu ánh sáng hai bên không đồng nhất hay không thể điều khiển độc lập hoàn toàn với hệ thống đèn phía trước đều nằm trong danh sách đề xuất đánh giá ở mức MaD. Tình trạng thấu kính hoặc gương phản xạ bị nứt cũng được đưa vào diện kiểm tra nghiêm ngặt hơn.
Với hệ thống đèn phanh, dự thảo bổ sung yêu cầu hai đèn bố trí đối xứng phải có màu sắc đồng nhất. Đồng thời, đèn phanh phải phát sáng rõ hơn đèn vị trí phía sau để giúp phương tiện chạy phía sau nhận biết chính xác thời điểm xe giảm tốc hoặc dừng lại. Những trường hợp không đáp ứng các yêu cầu này có thể bị đánh giá là lỗi quan trọng.
Nếu được giữ nguyên khi ban hành, các đề xuất trên sẽ khiến nhiều lỗi trước đây chưa ảnh hưởng đến kết quả đăng kiểm trở thành nguyên nhân khiến ôtô không đạt kiểm định. Chủ xe vì vậy cần chú ý kiểm tra hệ thống ABS, đèn chiếu sáng, đèn tín hiệu và đèn phanh trước khi đưa phương tiện đi đăng kiểm.
Hiện dự thảo Quy chuẩn 33/2026 vẫn đang trong quá trình lấy ý kiến. Quy chuẩn dự kiến có hiệu lực sau 6 tháng kể từ ngày ký ban hành, do đó các nội dung đề xuất chưa phải quy định đang được áp dụng.