Đại học Bách khoa Florida (Mỹ) vừa đầu tư một thiết bị bay điện cất, hạ cánh thẳng đứng (eVTOL) Jetson One với giá 148.000 USD, tương đương khoảng 3,9 tỷ đồng. Phương tiện có khả năng chở một người, được nhà trường kỳ vọng hỗ trợ lực lượng cảnh sát tìm kiếm người mất tích, tiếp cận địa hình khó và phục vụ nghiên cứu công nghệ hàng không mới.

Về cấu tạo, Jetson One giống một chiếc drone cỡ lớn với 4 cánh quạt điện, nhưng được thiết kế để người điều khiển ngồi trực tiếp trên phương tiện. Đại học Bách khoa Florida đặt biệt danh cho chiếc xe bay này là Astro, lấy cảm hứng từ chú chó trong bộ phim hoạt hình The Jetsons nổi tiếng từ thập niên 1960.

Nhà trường cho biết Jetson One sẽ được sử dụng trong nhiều hoạt động khác nhau. Với lực lượng cảnh sát, phương tiện có thể giúp nhân viên nhanh chóng tiếp cận những khu vực mà xe tuần tra thông thường khó di chuyển, đặc biệt trong các nhiệm vụ tìm kiếm người mất tích hoặc hỗ trợ cứu hộ.

Đây cũng là điểm khác biệt so với hệ thống drone mà đơn vị cảnh sát của trường đang vận hành. Drone truyền thống chủ yếu hỗ trợ quan sát và xác định vị trí từ trên không, trong khi eVTOL có thể trực tiếp đưa nhân viên đến hiện trường. Bên cạnh nhiệm vụ thực tế, phương tiện còn được sử dụng làm thiết bị nghiên cứu, giúp sinh viên tiếp cận công nghệ bay điện và thu thập dữ liệu phục vụ học tập.

Xe bay trở thành thiết bị thực hành cho sinh viên

Jetson One được nhà sản xuất Jetson đặt trụ sở tại California phát triển. Theo thông tin từ hãng, đơn hàng của Đại học Bách khoa Florida được ưu tiên xử lý, giúp nhà trường tránh phải chờ trong danh sách đặt hàng có thể kéo dài đến 3 năm.

Không chỉ phục vụ cảnh sát, chiếc eVTOL còn trở thành thiết bị thực hành cho sinh viên nhiều ngành học. Một nhóm sinh viên khoa học máy tính đang sử dụng công nghệ này trong đồ án tốt nghiệp, trong khi sinh viên kỹ thuật cơ khí có cơ hội tiếp cận trực tiếp với phương tiện bay để tích lũy kinh nghiệm chuyên môn.

Tiến sĩ Matt Bohm, Trưởng khoa Kỹ thuật Cơ khí, Công nghiệp và Hàng không Vũ trụ, cho biết nhà trường còn có kế hoạch phát triển bản sao kỹ thuật số hoặc chương trình huấn luyện thực tế ảo (VR) dành riêng cho khuôn viên trường. Công cụ này có thể hỗ trợ đào tạo lực lượng cảnh sát, giúp người sử dụng làm quen với quy trình vận hành trước khi thực hiện nhiệm vụ thực tế.

Thời gian bay 20 phút, vướng quy định hàng không

Dù sở hữu thiết kế đặc biệt, Jetson One vẫn có những giới hạn đáng kể. Phương tiện nặng khoảng 86 kg, thời gian bay tối đa vào khoảng 20 phút và tốc độ được giới hạn ở mức 102 km/h. Thời gian hoạt động ngắn đòi hỏi cảnh sát phải tính toán kỹ lộ trình, thời điểm cất cánh và phương án quay về.

Rào cản lớn hơn nằm ở quy định của Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA). Jetson One được xếp vào nhóm máy bay siêu nhẹ (ultralight), vốn có những điều kiện quản lý đơn giản hơn máy bay thông thường. Theo phân hạng này, phương tiện không cần chứng nhận đủ điều kiện bay hoặc đăng ký như máy bay thông thường, người điều khiển cũng không bắt buộc phải có bằng phi công truyền thống hay giấy khám sức khỏe hàng không.

Tuy nhiên, quy định dành cho máy bay siêu nhẹ chủ yếu phục vụ hoạt động thể thao và giải trí, không bao gồm nhiệm vụ tuần tra của cảnh sát. Phương tiện cũng bị hạn chế bay qua khu vực đông dân cư và không được hoạt động vào ban đêm, khiến khả năng ứng dụng trong công tác an ninh bị thu hẹp đáng kể.

Đại học Bách khoa Florida cho biết đang hoàn tất thủ tục để xin FAA cấp phép đặc biệt, dự kiến vào tháng 11 hoặc 12/2026. Trong thời gian chờ phê duyệt, nhân viên cảnh sát của trường sẽ được huấn luyện trước khi thực hiện chuyến bay đầu tiên.

Nếu được cấp phép, Jetson One có thể mở ra hướng ứng dụng mới cho eVTOL trong hoạt động tìm kiếm cứu nạn và tuần tra tại những khu vực đặc thù. Dù vậy, với thời gian bay chỉ khoảng 20 phút cùng các giới hạn pháp lý hiện tại, phương tiện này chưa thể thay thế trực thăng hay các phương tiện tuần tra truyền thống.