Lexus chuẩn bị thay đổi chiến lược kinh doanh tại Trung Quốc sau gần 30 năm chỉ phân phối xe nhập khẩu nguyên chiếc. Từ năm 2027, thương hiệu xe sang Nhật Bản sẽ bắt đầu sản xuất một mẫu SUV thuần điện tại nhà máy mới ở Thượng Hải, trong bối cảnh các hãng xe nội địa ngày càng chiếm ưu thế trên thị trường ôtô lớn nhất thế giới.

Theo Autohome, mẫu SUV chạy pin sẽ được lắp ráp tại nhà máy do Toyota đầu tư và sở hữu hoàn toàn ở quận Kim Sơn, Thượng Hải. Đây là bước đi đáng chú ý khi Lexus lần đầu xây dựng năng lực sản xuất riêng tại Trung Quốc, thay vì phụ thuộc vào nguồn xe nhập khẩu như trước đây.

Trong giai đoạn đầu, nhà máy dự kiến sản xuất khoảng 1.000 xe mỗi tháng, tương đương 12.000 xe mỗi năm. Lexus hiện chưa công bố tên gọi, giá bán, dung lượng pin, công suất động cơ hay phạm vi hoạt động của mẫu SUV mới.

Nhà máy mới ứng dụng công nghệ đúc nhôm gigacasting

Cơ sở sản xuất tại quận Kim Sơn được khởi công từ năm 2025 và hoạt động theo mô hình doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài. Nhờ đó, Toyota có thể chủ động tổ chức sản xuất xe Lexus tại Trung Quốc mà không cần thông qua hai liên doanh hiện hữu với các đối tác địa phương.

Một trong những điểm đáng chú ý của nhà máy là công nghệ đúc nhôm nguyên khối gigacasting. Thay vì sử dụng nhiều chi tiết kim loại nhỏ ghép lại, công nghệ này cho phép tạo ra những bộ phận kết cấu lớn ở khu vực phía trước và phía sau xe, qua đó giảm số lượng linh kiện, mối nối và công đoạn lắp ráp.

Dây chuyền sản xuất cũng được thiết kế theo hướng không sử dụng băng tải truyền thống. Xe có thể tự di chuyển giữa các trạm làm việc, giúp nhà máy linh hoạt hơn trong bố trí sản xuất và điều chỉnh quy trình theo từng mẫu xe.

Kế hoạch này diễn ra trong giai đoạn Toyota điều chỉnh quan hệ hợp tác giữa các liên doanh tại Trung Quốc. Ngày 28/9, GAC đề xuất mua lại cổ phần tại FAW Toyota từ FAW, thành viên của tập đoàn China FAW. Đến ngày 8/10, FAW, GAC và Toyota tiếp tục ký thỏa thuận khung hợp tác chiến lược, tập trung vào nghiên cứu phát triển, thu mua vật tư và hoạt động sản xuất.

Thỏa thuận vẫn cần được cơ quan quản lý phê duyệt. Theo kế hoạch được công bố, FAW Toyota tiếp tục hoạt động độc lập, trong khi FAW trở thành cổ đông chiến lược của GAC.

Chưa rõ Lexus sử dụng loại pin nào

Toyota đang hợp tác với Idemitsu Kosan phát triển pin thể rắn sử dụng chất điện phân gốc sulfua. Hãng đặt mục tiêu đưa công nghệ này lên ôtô trong giai đoạn 2027-2028, trước khi tiến tới sản xuất hàng loạt. Tuy nhiên, chưa có thông tin xác nhận mẫu SUV điện đầu tiên sản xuất tại Trung Quốc của Lexus sẽ sử dụng loại pin này.

Một số nguồn tin cho rằng xe có thể dùng pin lithium ba thành phần dạng lăng trụ hoặc pin lithium sắt phosphate (LFP). Đây hiện chỉ là những khả năng được đề cập, bởi Lexus chưa công bố nhà cung cấp, dung lượng hay công nghệ pin chính thức.

Lexus chịu áp lực cạnh tranh ngày càng lớn

Việc chuyển sang sản xuất nội địa được xem là bước đi cần thiết khi hoạt động kinh doanh của Lexus tại Trung Quốc có dấu hiệu suy giảm. Doanh số thương hiệu từng đạt đỉnh khoảng 227.000 xe trong năm 2021, nhưng giảm xuống còn 182.458 xe vào năm 2025.

Mẫu sedan ES cũng gặp khó khăn khi chỉ đạt khoảng 57.800 xe bàn giao trong 8 tháng đầu năm 2026, giảm khoảng 26% so với cùng kỳ năm trước. Một số đại lý phải áp dụng mức giảm giá tiền mặt vượt 50.000 nhân dân tệ, tương đương khoảng 7.000 USD, để kích cầu.

Sản xuất xe ngay tại Trung Quốc sẽ giúp Lexus tránh mức thuế nhập khẩu 15% áp dụng với ôtô con nhập khẩu nguyên chiếc, đồng thời rút ngắn chuỗi cung ứng và chủ động hơn trong việc điều chỉnh giá bán. Đây là lợi thế quan trọng khi hãng phải cạnh tranh với những thương hiệu xe điện hạng sang nội địa như Nio và Zeekr.

Chiến lược tại Trung Quốc khác biệt với Australia

Lexus đang theo đuổi hướng đi khá khác biệt giữa các thị trường. Tại Australia, danh mục sản phẩm của hãng vẫn tập trung chủ yếu vào xe hybrid và plug-in hybrid, sau khi ngừng phân phối mẫu UX 300e chạy điện. Mẫu RZ cũng phải điều chỉnh giá bán đáng kể tại đại lý, trong khi hơn 90% lượng xe Lexus tiêu thụ tại đây đến từ các dòng HEV và PHEV.

Ngược lại, thị trường Trung Quốc đang có tốc độ chuyển đổi sang xe năng lượng mới rất nhanh. Theo Hiệp hội Xe con Trung Quốc (CPCA), nhóm xe năng lượng mới chiếm khoảng 54% doanh số bán lẻ xe con tại nước này trong năm 2025. Điều đó buộc các thương hiệu nước ngoài phải thay đổi sản phẩm và công nghệ nếu muốn duy trì sức cạnh tranh.

Ngay cả các liên doanh của Toyota tại Trung Quốc cũng đã chủ động sử dụng công nghệ từ những đối tác nội địa. FAW Toyota bZ3 ứng dụng công nghệ pin của BYD, trong khi GAC Toyota bZ3X được trang bị hệ thống hỗ trợ lái thông minh do Momenta phát triển.

Việc Lexus tự sản xuất SUV điện tại Thượng Hải từ năm 2027 cho thấy Toyota không còn muốn chỉ dựa vào danh tiếng thương hiệu và xe nhập khẩu để cạnh tranh tại Trung Quốc. Thay vào đó, hãng đang từng bước nội địa hóa sản phẩm, công nghệ và quy trình sản xuất nhằm thích ứng với tốc độ thay đổi rất nhanh của thị trường này.