Xe điện bán chạy nhưng lợi nhuận thấp, Volkswagen đứng trước bài toán cắt giảm chi phí

Dù lượng đơn hàng xe điện tăng trưởng tích cực, Volkswagen vẫn gặp khó trong việc cải thiện lợi nhuận. Áp lực từ thị trường Trung Quốc, thuế quan Mỹ và chi phí sản xuất buộc tập đoàn Đức đẩy mạnh tái cơ cấu.

Tập đoàn Volkswagen đang đối mặt với khó khăn trong quá trình chuyển đổi sang phương tiện điện hóa. Trong khi các dòng ô tô chạy pin ngày càng được người tiêu dùng đón nhận, hiệu quả kinh doanh lại chưa đạt kỳ vọng do khả năng sinh lời thấp hơn xe sử dụng động cơ đốt trong.

Thực trạng này được ông Arno Antlitz - Giám đốc tài chính kiêm Giám đốc vận hành Volkswagen - đề cập trong báo cáo kết quả kinh doanh 9 tháng đầu năm 2026.

"Sự thành công của xe điện trên thị trường đang tạo thêm áp lực lên lợi nhuận của chúng tôi, bởi hiện tại, mỗi chiếc xe điện bán ra mang lại lợi nhuận thấp hơn so với xe sử dụng động cơ đốt trong", ông Antlitz thừa nhận.

Nhận định trên cho thấy những khó khăn mà Volkswagen phải giải quyết khi đẩy nhanh quá trình điện hóa. Hãng vừa cần duy trì khoản đầu tư lớn vào công nghệ mới, vừa phải tìm cách cải thiện biên lợi nhuận trong môi trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt.

Một trong những thách thức lớn nhất của Volkswagen hiện nay là cân bằng giữa mục tiêu doanh số và hiệu quả tài chính.

Tại châu Âu, xe điện chiếm khoảng 40% lượng đơn đặt hàng của tập đoàn trong 9 tháng đầu năm nay. Riêng nhóm xe điện đô thị (Electric Urban Car Family) đã thu hút khoảng 150.000 đơn hàng, cho thấy nhu cầu đối với những sản phẩm có mức giá dễ tiếp cận đang gia tăng.

Volkswagen đặt nhiều kỳ vọng vào các mẫu ID. Polo, ID. Cross, Cupra Raval và Skoda Epiq. Đây được xem là những sản phẩm quan trọng trong chiến lược phổ cập ô tô điện tại thị trường châu Âu.

Đáng chú ý, hãng còn chuẩn bị đưa vào sản xuất mẫu xe phát triển từ concept ID. Every1 vào năm 2027. Sản phẩm này có thể sử dụng tên gọi ID. Up và trở thành ô tô điện có giá thấp nhất trong danh mục Volkswagen.

Tuy nhiên, việc phát triển xe điện giá rẻ cũng tiềm ẩn rủi ro tài chính. Khi những mẫu xe điện đắt tiền hiện tại vẫn chưa đạt hiệu quả lợi nhuận tương đương xe xăng, việc tiếp tục hạ giá bán có thể khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp hơn nữa.

Volkswagen không thể đơn giản giảm tốc quá trình điện hóa để bảo vệ lợi nhuận. Các quy định về khí thải CO₂ tại Liên minh châu Âu (EU) buộc nhà sản xuất phải gia tăng tỷ trọng xe điện nếu muốn tránh những khoản phạt lớn.

Mặt khác, sự dịch chuyển nhu cầu từ xe xăng sang xe điện còn khiến những dây chuyền sản xuất dành cho động cơ đốt trong đứng trước nguy cơ hoạt động dưới công suất, kéo theo áp lực về chi phí vận hành.

Khó khăn của tập đoàn Đức không chỉ đến từ việc xe điện có tỷ suất lợi nhuận thấp.

Volkswagen cho biết hoạt động kinh doanh đang bị ảnh hưởng bởi sự suy giảm mạnh tại thị trường Trung Quốc, trong khi các hãng xe nước này ngày càng cạnh tranh quyết liệt về giá tại châu Âu. Cùng với đó, chính sách thuế quan của Mỹ tiếp tục tạo thêm gánh nặng cho hoạt động kinh doanh quốc tế.

Những yếu tố trên khiến khả năng sinh lời của Volkswagen suy yếu đáng kể. Sau 9 tháng, biên lợi nhuận hoạt động của tập đoàn chỉ đạt 3,8%.

"Điều đó có nghĩa là với mỗi 100 euro doanh thu, chúng tôi chỉ giữ lại chưa đến 4 euro lợi nhuận hoạt động. Mức này không đủ để duy trì trong dài hạn", ông Antlitz nhấn mạnh.

Theo vị lãnh đạo, Volkswagen vẫn muốn đầu tư vào những mẫu xe có sức cạnh tranh cao và các công nghệ tiên tiến. Tuy nhiên, mục tiêu này chỉ có thể thực hiện bền vững nếu hiệu quả kinh doanh được cải thiện.

Để ứng phó với tình hình hiện tại, Volkswagen đã xây dựng chương trình cắt giảm chi phí có quy mô khoảng 31 tỷ euro.

Các biện pháp được đặt ra bao gồm tinh gọn danh mục sản phẩm, giảm số lượng linh kiện riêng biệt, cải tổ bộ máy quản lý và tối ưu hoạt động tại nhà máy. Tập đoàn cũng muốn rút ngắn thời gian phát triển công nghệ nhằm giảm chi phí và tăng khả năng cạnh tranh.

Đáng chú ý, có tới 50% số mẫu xe trong danh mục hiện tại có khả năng bị loại bỏ về lâu dài. Tương lai của thương hiệu SEAT cũng đang được xem xét, dù Volkswagen chưa đưa ra quyết định cuối cùng.

Quá trình tái cơ cấu còn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến lực lượng lao động. Theo kế hoạch được đề cập, tập đoàn hướng đến việc cắt giảm khoảng 100.000 việc làm trên toàn cầu.

Bốn nhà máy tại Đức, gồm Emden, Zwickau, Hanover và Neckarsulm, cũng đối diện tương lai chưa chắc chắn. Volkswagen chưa thể bảo đảm việc phân bổ sản xuất tại những cơ sở này sau giai đoạn 2031-2034.

Thay vì lập tức tuyên bố đóng cửa, hãng đang nghiên cứu khả năng chuyển đổi công năng nhà máy. Tuy nhiên, phương án thu hẹp sản lượng hoặc dừng hoạt động một số cơ sở vẫn chưa bị loại trừ.

Trong bối cảnh lợi nhuận chịu nhiều sức ép, ban lãnh đạo Volkswagen xác định việc cải tổ phải được triển khai khẩn trương.

"Chúng tôi không thể lãng phí thêm thời gian. Chúng tôi phải hành động nhanh chóng và quyết đoán", tập đoàn nhấn mạnh.