Tập đoàn Mercedes đang tích cực mở rộng quy mô lắp ráp tại Hungary nhằm tối ưu hóa ngân sách trong bối cảnh chi phí sản xuất tại Đức ngày càng đắt đỏ. Sự chênh lệch chi phí lên tới 70% giữa hai quốc gia đang thúc đẩy hãng ô tô Đức tái cấu trúc mạng lưới nhà máy toàn cầu.
Áp lực chi phí nhân công và thời gian làm việc
Nền công nghiệp ô tô Đức đang đối mặt với bài toán chi phí vận hành tăng cao. Dữ liệu từ Cơ quan Thống kê Châu Âu (Eurostat) cho thấy chi phí lao động công nghiệp tại Đức đạt mức 49,5 euro mỗi giờ, trong khi con số này tại Hungary chỉ dừng ở mức 15,6 euro mỗi giờ.
Bên cạnh chênh lệch về tiền lương, quy định về thời lượng lao động cũng tạo ra sự khác biệt lớn. Người lao động tại Hungary làm việc theo hợp đồng 40 giờ một tuần với ít ngày nghỉ lễ hơn, trong khi công nhân ngành ô tô tại Đức duy trì chế độ làm việc 35 giờ một tuần từ giữa thập niên 1990.
Mở rộng dây chuyền và phân bổ các dòng xe chiến lược
Trước lợi thế về chi phí, Mercedes đã nâng gấp đôi công suất hằng năm của nhà máy Kecskemét tại Hungary lên mốc 400.000 xe. Động thái này đưa Kecskemét trở thành cơ sở sản xuất lớn nhất của tập đoàn tại Châu Âu và lớn thứ hai trên toàn cầu, chỉ xếp sau nhà máy Bắc Kinh. Với quy mô hiện tại khoảng 5.000 nhân sự, cơ sở này dự kiến sẽ tuyển dụng thêm 3.000 lao động trong thời gian tới.
Không còn giới hạn ở các mẫu xe giá rẻ như giai đoạn đầu mở cửa cách đây 14 năm, nhà máy tại Hungary hiện đảm nhận lắp ráp dòng C-class, GLB, đồng thời chuẩn bị sản xuất độc quyền dòng G-class thu nhỏ và tiếp nhận dòng xe bán chạy GLC. Ngược lại, Mercedes tiến hành thu hẹp công suất và cắt giảm số lượng việc làm tại các cơ sở nội địa Đức.
Phản ứng từ người lao động
Nhằm tối ưu hóa hiệu quả tài chính, ban lãnh đạo Mercedes triển khai các quy định mới về quản lý chi phí lao động tại Đức. Hãng xem xét lại các khoản tiền thưởng đặc biệt và yêu cầu công nhân gia tăng thời lượng cống hiến nhưng không nâng mức đãi ngộ.
Quy định thắt chặt này đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ lực lượng lao động trong nước. Khoảng 18.000 công nhân tại Đức đã xuống đường biểu tình để phản đối chính sách cắt giảm nhân sự và giảm phúc lợi của tập đoàn.
Tác động lên ngành ô tô Đức và giá trị xuất xứ
Xu hướng chuyển dịch sản xuất khỏi Đức không chỉ diễn ra tại Mercedes. Tập đoàn Volkswagen cũng dịch chuyển dòng Passat sang Slovakia và dự kiến dời dây chuyền lắp ráp dòng Golf cho thị trường Châu Âu sang Mexico vào năm 2027.
Ở chiều ngược lại, hãng xe thể thao Porsche chọn cách tiếp cận khác khi cân nhắc đưa dây chuyền sản xuất dòng Cayenne từ Slovakia về nhà máy Leipzig tại Đức. Tuy nhiên, định hướng giữ vững thương hiệu "Made in Germany" của Porsche gắn liền với điều kiện công nhân trong nước phải chấp nhận giảm lương, cùng rủi ro cắt giảm hàng nghìn việc làm từ nay đến năm 2035.
Về phía Mercedes, Giám đốc sản xuất Michael Schiebe khẳng định việc mở rộng cơ sở tại Hungary giúp củng cố năng lực tài chính chung và đảm bảo việc làm lâu dài tại Đức. Dù vậy, làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng sang các quốc gia chi phí thấp đang đặt ra bài toán lớn về tương lai và giá trị thực sự của mác sản xuất nội địa Đức trong mắt người tiêu dùng toàn cầu.