Trong bối cảnh khách tăng mạnh nhờ miễn vé, thành phố nghiên cứu mở làn ưu tiên ở một số tuyến nhằm giúp xe buýt chạy đúng giờ - yếu tố then chốt giữ chân người đi.
Tại buổi sơ kết một tháng triển khai miễn vé 134 tuyến xe buýt, ngày 30/7, Phó giám đốc Sở Xây dựng TP HCM Bùi Hòa An cho biết chính sách nhận được sự hưởng ứng lớn khi lượng khách tăng mạnh. Tuy nhiên, để người dân tiếp tục lựa chọn xe buýt, phương tiện cần đảm bảo đúng giờ.
Theo ông An, tỷ lệ xe xuất bến đúng giờ hiện đạt khoảng 97%, song điều hành quan trọng hơn là xe đến trạm dừng và điểm cuối đúng lịch trình. Bên cạnh đó, khả năng kết nối thuận tiện giữa trạm dừng, nhà chờ với điểm đi và điểm đến cũng ảnh hưởng lớn đến lựa chọn của hành khách.
Trong điều kiện mật độ giao thông cao, việc đảm bảo xe buýt đúng giờ gần như "bất khả thi" nếu chạy chung với các phương tiện khác. Vì vậy, ngành chức năng đang tính toán triển khai làn ưu tiên trên một số tuyến đủ điều kiện hoặc tổ chức theo khung giờ phù hợp nhằm cải thiện tốc độ và tính ổn định của xe buýt.
Phương án mở làn ưu tiên đã được ngành giao thông đề xuất khi trình đề án miễn vé xe buýt hồi tháng 5. Hai tuyến đang được nghiên cứu là đường Nguyễn Hữu Cảnh và Nguyễn Tất Thành, song phương án cụ thể vẫn được tính toán do đây đều là các trục có mật độ xe rất lớn.
Đường Nguyễn Hữu Cảnh dài khoảng 3 km, là trục kết nối trung tâm TP HCM với khu Đông, hiện có 10 làn xe. Trong khi đó, đường Nguyễn Tất Thành dài khoảng 2,5 km, kết nối trung tâm với khu Nam, hiện có 4 làn và đang được chuẩn bị mở rộng lên 10 làn.
TP HCM từng triển khai làn ưu tiên cho xe buýt trên đường Trần Hưng Đạo nhưng sau đó dừng hoạt động. Gần 10 năm trước, thành phố cũng nghiên cứu phương án này trên đường Điện Biên Phủ và Võ Thị Sáu nhưng chưa thực hiện. Những năm gần đây, giải pháp tiếp tục được đặt ra song chưa thể triển khai do hạ tầng hạn chế và lượng xe cá nhân ngày càng tăng.
Song song với giải pháp hạ tầng, Sở Xây dựng cũng sẽ nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong điều hành xe buýt, trước mắt thí điểm trên tuyến số 33 (Bến xe An Sương - Đại học Quốc gia). AI sẽ hỗ trợ tối ưu điều hành, tần suất và thời gian chạy dựa trên dữ liệu lịch sử chuyến đi cùng tình hình giao thông thực tế.
Ngoài ra, thành phố sẽ tiếp tục tối ưu biểu đồ chạy xe, rà soát và sắp xếp lại mạng lưới xe buýt theo hướng tăng cường kết nối với metro, xe buýt đường sông và xe đạp công cộng.
Giang Anh