Tháng 8/2026 đánh dấu thời điểm hàng loạt văn bản quy phạm pháp luật mới chính thức đi vào cuộc sống. Các điều chỉnh quan trọng tập trung vào việc xử phạt vi phạm trật tự an toàn giao thông, ưu đãi tài chính khi sang tên đổi chủ xe qua tài khoản định danh điện tử VNeID và siết chặt công tác quản lý đối với các hệ thống trí tuệ nhân tạo có rủi ro cao.
Ban hành các quy định pháp lý mới
Nhằm hoàn thiện khung pháp lý và bảo vệ quyền lợi của người dân, Chính phủ cùng các Bộ, ngành đã liên tục rà soát, điều chỉnh các nghị định và quy chuẩn kỹ thuật cho phù hợp với thực tiễn.
Các chính sách mới vừa đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật, vừa gia tăng tính hỗ trợ tài chính cho người dân thông qua môi trường số, đồng thời thiết lập các tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật tiên tiến trong quản lý công nghệ và hạ tầng giao thông.
Quy định chính về phạt cảnh cáo ghế an toàn trẻ em
Theo Nghị định 238/2026 sửa đổi Nghị định 168/2024, từ ngày 15/8/2026, người điều khiển ô tô chở trẻ em dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35 m không có thiết bị an toàn phù hợp sẽ chuyển sang hình thức phạt cảnh cáo, thay vì phạt tiền từ 800.000 đến 1 triệu đồng như quy định trước đó. Trước thời điểm 15/8/2026, Cục Cảnh sát giao thông xác nhận chưa thi hành việc phạt tiền đối với lỗi này.
Tuy nhiên, quy định phạt tiền từ 800.000 đến 1 triệu đồng vẫn áp dụng từ ngày 15/8/2026 đối với hành vi cho trẻ em dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35 m ngồi cùng hàng ghế với người lái trên các xe có từ hai hàng ghế trở lên. Các thiết bị an toàn cho trẻ phải tuân thủ QCVN 123:2024/BGTVT với hệ thống CRS hoặc ECRS có dán nhãn cố định ghi rõ giới hạn chiều cao, cân nặng và hướng lắp đặt.
Miễn giảm lệ phí trước bạ xe qua tài khoản VNeID
Nghị quyết 66.22 của Chính phủ về phát triển công dân số có hiệu lực từ ngày 15/8/2026 đến ngày 28/2/2027 mang lại nhiều ưu đãi tài chính cho người dùng. Người dân sử dụng tài khoản định danh điện tử VNeID mức 2 sẽ được giảm 50% lệ phí trước bạ khi đăng ký quyền sở hữu ô tô cũ và miễn 100% lệ phí trước bạ đối với xe máy cũ từ lần đăng ký thứ hai.
Mức ưu đãi áp dụng tối đa một lần trong năm và tổng giá trị giảm không quá 5 lần mức lương cơ sở, tương đương 12,65 triệu đồng. Điều kiện bắt buộc là người dân phải thực hiện nộp thuế điện tử và tích hợp đầy đủ các dữ liệu mã số thuế, đăng ký xe và quyền sở hữu tài sản trên ứng dụng VNeID.
Ban hành danh mục 46 hệ thống trí tuệ nhân tạo rủi ro cao
Cũng từ ngày 15/8/2026, danh mục do Thủ tướng Chính phủ ký ban hành xác định 46 hệ thống AI xếp vào nhóm rủi ro cao, bắt buộc đáp ứng các quy chuẩn quản lý nghiêm ngặt do tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng lớn đến tính mạng, sức khỏe, quyền lợi công dân và an ninh quốc gia.
Danh mục áp dụng kiểm soát chặt chẽ các hệ thống AI trong giáo dục như công cụ tự học dùng dữ liệu không kiểm soát hay tự động xếp hạng người học; trong y tế đối với robot phẫu thuật can thiệp trực tiếp; trong ngân hàng với các hệ thống tự cấp tín dụng hay tự giao dịch giá trị lớn. Đối với lĩnh vực giao thông và hàng không, hệ thống điều khiển xe tự hành cấp độ cao, tự động vận hành tín hiệu giao thông, quản lý không lưu tự động hay dự báo xung đột quỹ đạo tàu bay đều nằm trong nhóm chịu sự giám sát đặc biệt.
Tác động xã hội đối với đời sống người dân
Các chính sách mới có hiệu lực từ tháng 8/2026 mang lại nhiều tác động tích cực. Việc điều chỉnh hình thức xử phạt xe chở trẻ em sang cảnh cáo giúp các gia đình có thêm thời gian chuẩn bị và trang bị thiết bị an toàn chuẩn hóa mà không tạo áp lực tài chính quá lớn.
Bên cạnh đó, việc giảm phí trước bạ qua VNeID tạo động lực mạnh mẽ thúc đẩy chuyển đổi số và công khép kín thủ tục hành chính. Đồng thời, hành lang pháp lý mới dành cho AI rủi ro cao sẽ tạo môi trường ứng dụng công nghệ an toàn, bảo vệ tối đa quyền lợi của cộng đồng và hạ tầng quốc gia.