Từ ngày 15/8/2026, các quy định xử phạt vi phạm hành chính liên quan đến hành vi chở trẻ em trên ô tô không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp hoặc ngồi sai vị trí sẽ chính thức có hiệu lực. Các gia đình thường xuyên di chuyển bằng ô tô cá nhân cần chủ động tìm hiểu và trang bị các thiết bị chuẩn hóa để đảm bảo an toàn cho trẻ nhỏ.
Lộ trình áp dụng quy định mới
Sau nhiều đợt chuẩn bị, việc bắt buộc trang bị thiết bị an toàn cho trẻ nhỏ khi tham gia giao thông bằng ô tô đã được đưa vào khung pháp lý chính thức.
Quy định này xuất phát từ yêu cầu bảo vệ tối đa tính mạng và giảm thiểu tổn thương cho trẻ em trong trường hợp xảy ra sự cố va chạm. Trong giai đoạn đầu, cơ quan quản lý áp dụng hình thức xử phạt có tính chất nhắc nhở nhằm giúp các chủ phương tiện có khoảng thời gian chuyển tiếp để tạo thói quen và trang bị sản phẩm phù hợp.
Khung pháp lý và quy định xử phạt cụ thể
Căn cứ Nghị định 238/2026 sửa đổi và bổ sung Nghị định 168/2024 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự an toàn giao thông, từ ngày 15/8/2026, tài xế xe ô tô cá nhân chở trẻ em đồng thời đáp ứng hai điều kiện là dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 m nhưng không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp sẽ chịu hình thức phạt cảnh cáo. Quy định này không áp dụng đối với ô tô kinh doanh vận tải hành khách.
Tuy nhiên, đối với hành vi cho trẻ em dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35 m ngồi ở hàng ghế phía trước cùng người lái (trừ trường hợp xe chỉ có duy nhất một hàng ghế), người điều khiển ô tô sẽ bị xử phạt tiền trực tiếp từ 800.000 đến 1.000.000 đồng từ ngày 15/8/2026. Những trường hợp trẻ trên 10 tuổi dù cao dưới 1,35 m hoặc trẻ dưới 10 tuổi nhưng cao từ 1,35 m trở lên không thuộc diện bắt buộc áp dụng quy định này.
Quy chuẩn kỹ thuật thiết bị an toàn theo quy định
Theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 123:2024/BGTVT, thiết bị an toàn hợp lệ cho trẻ em gồm hệ thống ghế trẻ em CRS (Child Restraint System) và hệ thống ghế trẻ em nâng cao ECRS (Enhanced Child Restraint System). Nhà sản xuất có trách nhiệm gắn nhãn cố định ghi rõ giới hạn chiều cao, cân nặng, hướng lắp đặt cùng các cảnh báo an toàn trên từng sản phẩm.
Tùy theo thể trạng của trẻ, phụ huynh có thể trang bị nôi trẻ em quay ngược chiều cho trẻ sơ sinh, ghế trẻ em quay xuôi chiều cho trẻ nhỏ, hoặc đệm nâng (booster seat) giúp dây an toàn của xe ôm đúng vị trí vai và hông của trẻ lớn hơn. Các thiết bị phải được cố định chắc chắn vào xe bằng hệ thống ISOFIX hoặc dây đai an toàn theo đúng hướng dẫn kỹ thuật.
Áp dụng hình thức phạt cảnh cáo trong giai đoạn đầu
Quyết định chỉ áp dụng hình thức phạt cảnh cáo đối với hành vi không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp trong thời gian đầu nhằm tạo điều kiện cho người dân làm quen với chính sách mới.
Thực tế tại Việt Nam, thói quen cho trẻ ngồi ghế an toàn chuyên dụng trên ô tô chưa thực sự phổ biến. Sự đa dạng về chủng loại, mức giá và tiêu chuẩn kỹ thuật trên thị trường đòi hỏi người tiêu dùng cần có thời gian tìm hiểu. Đồng thời, khoảng thời gian này cũng hỗ trợ các cơ quan chức năng tiếp tục hoàn thiện công tác quản lý và phổ biến tiêu chuẩn thiết bị rộng rãi.
Tác động thực tế và khuyến cáo dành cho các gia đình
Những điều chỉnh mới trong công tác quản lý giao thông buộc các gia đình có con nhỏ phải rà soát lại độ tuổi, chiều cao của trẻ và chủ động sắm sửa thiết bị an toàn trước thời điểm quy định chính thức đi vào cuộc sống.
Dù một số nhóm tuổi không nằm trong diện bắt buộc xử phạt, các chuyên gia an toàn vẫn khuyến nghị chủ xe nên lắp đặt thiết bị hỗ trợ phù hợp cho mọi trẻ nhỏ. Việc rèn luyện thói quen ngồi đúng vị trí ở hàng ghế sau và thắt dây an toàn chuẩn xác là giải pháp thiết thực nhất giúp bảo vệ tính mạng của trẻ trên mỗi hành trình.