Việc bố trí trạm sạc xe điện chung cư đang trở thành bài toán cấp thiết tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM trong bối cảnh làn sóng chuyển đổi xanh diễn ra mạnh mẽ. Nhằm giải quyết các nguy cơ cháy nổ từ hạ tầng tự phát, Bộ Xây dựng đã chính thức ban hành các quy chuẩn kỹ thuật mới siết chặt tiêu chuẩn an toàn phòng cháy chữa cháy đối với khu vực sạc điện tại nhà chung cư.
Bất cập hạ tầng và nguy cơ cháy nổ tại các chung cư
Nhiều dự án nhà chung cư được xây dựng trong giai đoạn trước chưa được thiết kế để gánh phụ tải cho nhu cầu sạc xe điện quy mô lớn. Thực tế này dẫn đến tình trạng một số cư dân tự ý kéo dây, lắp đặt ổ cắm tạm thời dưới tầng hầm hoặc khu vực đỗ xe, làm gia tăng nguy cơ quá tải hệ thống, chập điện và gây sự cố hỏa hoạn.
Căn cứ Luật Nhà ở 2023 và Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ áp dụng từ ngày 1/7/2025, pháp luật không cấm hoạt động gửi hoặc sạc xe điện tại nhà chung cư. Tuy nhiên, hoạt động này bắt buộc phải đáp ứng đồng bộ các tiêu chuẩn kỹ thuật về an toàn điện và phòng cháy chữa cháy.
Quy chuẩn kỹ thuật mới về vị trí và phân vùng sạc xe điện
Bộ Xây dựng đã ban hành Thông tư 31/2026/TT-BXD sửa đổi Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Nhà chung cư (QCVN 04:2021/BXD) có hiệu lực từ ngày 15/12/2026. Quy chuẩn mới yêu cầu khu vực sạc xe điện phải nằm trong phần diện tích dự án đã được phê duyệt và tuân thủ thứ tự ưu tiên sắp xếp gồm ngoài trời, trên mặt đất, tầng bán hầm rồi mới đến tầng hầm 1 và các tầng hầm tiếp theo. Khi bố trí dưới tầng hầm, công trình phải có giải pháp hiệu quả để cô lập hoặc giải phóng xe bị cháy ra khỏi tòa nhà.
Về quy mô phân vùng, khu vực sạc dưới tầng hầm không được vượt quá 25 chỗ sạc cho ô tô điện hoặc 50 chỗ sạc cho xe máy, xe đạp điện. Trường hợp đặt trên mặt đất, quy mô tối đa là 30 chỗ sạc ô tô hoặc 80 chỗ sạc xe hai bánh. Các phân vùng sạc phải duy trì khoảng cách ngăn cách tối thiểu 2m hoặc ngăn bằng tường vách đặc chịu lửa cao từ 2m trở lên, đồng thời tách biệt hoàn toàn giữa khu vực sạc ô tô điện và xe máy điện.
Quy định về trang thiết bị PCCC và thông số trụ sạc
Theo các quy chuẩn QCVN 06:2022/BXD, QCVN 10:2025/BCA và quy định liên quan, khu vực sạc xe điện trong chung cư phải được thiết kế thành khoang cháy riêng biệt. Toàn bộ khu vực này bắt buộc trang bị hệ thống báo cháy, chữa cháy tự động, hệ thống camera giám sát kết nối về phòng trực 24/24 giờ, hệ thống thông gió thoát khói và thiết bị cảnh báo khí độc CO, HF đã qua kiểm định.
Đối với thiết bị sạc, công suất danh định của trụ sạc lắp đặt trong tầng hầm không vượt quá 22 kW, ngoại trừ các trường hợp chứng minh không sinh nhiệt và tiếng ồn vượt giới hạn. Hệ thống sạc phải tích hợp tính năng tự động ngắt nguồn khi có bất thường, ngắt điện khẩn cấp, chống va chạm cơ học và trang bị giải pháp bảo vệ an toàn trước nguy cơ ngập nước. Mỗi tầng sàn trong khoang cháy phải đáp ứng không ít hơn 2 lối ra thoát nạn và hệ thống hút khói hoạt động độc lập.
Tác động đối với công tác quản lý vận hành
Các quy định kỹ thuật mới đặt ra yêu cầu toàn diện đối với các ban quản trị và đơn vị vận hành nhà chung cư trong việc rà soát lại công suất phụ tải và hệ thống PCCC hiện có trước khi lắp đặt trạm sạc.
Đối với các dự án xây mới, diện tích khu vực sạc xe điện sẽ được tính chung vào tổng diện tích chỗ đỗ xe và phải tuân thủ đúng lộ trình chuyển đổi phương tiện xanh của từng địa phương. Việc tiêu chuẩn hóa hạ tầng sạc được kỳ vọng sẽ giúp người dân yên tâm sử dụng xe điện, đồng thời loại bỏ các rủi ro mất an toàn hỏa hoạn tại các khu dân cư cao tầng.