'Xăng giảm, nhưng thực phẩm nhập vào vẫn đắt, tiền ga, điện, nước, thuê mặt bằng vẫn vậy, nếu không tăng giá thì làm gì có lãi'.
Quán phở bò gần nhà tôi trước đây bán 30.000 đồng một bát. Đây là mức giá khá hợp lý với một quán bình dân, khách chủ yếu là người dân trong khu phố. Nhưng từ sau thời điểm Covid-19, quán đã hai lần tăng giá. Lần đầu tăng thêm 5.000 đồng, lên 35.000 đồng. Mới đây, giá một bát phở tiếp tục tăng thêm 10.000 đồng, lên 45.000 đồng khi giá xăng lập đỉnh.
Tôi cũng không quá bất ngờ với việc tăng giá này. Trong thời gian giá xăng tăng mạnh, đi đâu tôi cũng nghe người bán than chi phí vận chuyển, nguyên liệu, ga, điện, nước... đủ thứ đều tăng. Nhưng gần đây, tôi thấy giá xăng đã giảm khá nhiều so với thời điểm cao nhất nên hôm rồi cũng hỏi vui bà chủ quán phở: "Xăng giảm rồi, sao chị không giảm giá lại như cũ?".
Bà cười trừ rồi tâm sự: "Nếu giữ giá cũ thì không có lãi đâu chú ạ. Đúng là xăng giảm, nhưng những khoản chi phí khác gần như đứng yên. Thực phẩm nhập vào vẫn đắt, tiền ga, điện, nước, thuê mặt bằng vẫn vậy. Thế nên, lợi nhuận của quán cứ bị bào mòn dần. Muốn giữ nguyên chất lượng thì buộc phải tăng giá bán chứ có lời được thêm đồng nào đâu".
Nghe vậy, tôi cũng không biết nói gì thêm. Thú thật, đứng ở góc độ người mua, tôi cũng muốn bát phở trở lại 30.000 đồng như trước. Không chỉ phở, rất nhiều mặt hàng khác trong cuộc sống cũng vậy. Tuy nhiên, tôi nghĩ nếu chỉ đổ hết trách nhiệm cho người bán hàng thì cũng không thỏa đáng.
>>Ổ bánh mì 15.000 đồng đã biến mất dù xăng, thịt, rau đều giảm giá
Bà chủ quán phở cũng phải trả tiền thuê mặt bằng, tiền điện, tiền nước, tiền ga, tiền nguyên liệu, tiền nhân công và vô số khoản chi phí khác. Mà mấy thứ đó thì đâu có hạ giá. Nếu giữ nguyên giá bán, bà không còn lợi nhuận thì làm sao tồn tại được? Làm kinh doanh, tôi tin chẳng ai muốn bán giá cao cả. Giá càng cao thì càng dễ mất khách. Khách có thể ăn ít đi, chuyển sang quán khác hoặc tự nấu ở nhà. Khi đó, người chịu thiệt đầu tiên vẫn chính là người bán vì mất doanh thu.
Vấn đề nằm ở chỗ người bán cũng không kiểm soát được toàn bộ giá cả thị trường. Tôi hiểu họ đang phải xoay xở với bài toán chi phí của chính mình. Một bát phở không chỉ có tiền xăng. Đằng sau nó là thịt bò, bánh phở, rau, gia vị, ga, điện, nước, tiền thuê nhà, nhân công và cả chi phí vận chuyển. Chỉ cần một vài mắt xích trong chuỗi này tăng giá, người bán đã phải tính lại giá thành. Đây không phải câu chuyện của riêng một quán phở. Nó liên quan trực tiếp đến túi tiền của mỗi gia đình.
Tôi nghĩ cách căn cơ nhất không phải là bắt người bán tự hạ giá, mà là làm sao kiểm soát và giữ ổn định mặt bằng giá trên thị trường? Khi chi phí nguyên liệu, vận chuyển, điện nước, mặt bằng... được ổn định, người bán sẽ bớt lý do phải tăng giá, còn người mua cũng bớt cảnh hôm nay ăn một bát phở 30.000 đồng, vài tháng sau quay lại đã thành 45.000 đồng.