Nhiều quốc gia tại khu vực Đông Nam Á đang đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi sang phương tiện chạy điện thông qua các gói trợ cấp tài chính, chính sách giảm thuế và yêu cầu chuyển đổi đội xe vận tải. Trong bối cảnh quy mô toàn thị trường mở rộng nhanh chóng, Việt Nam và Thái Lan tiếp tục là những điểm sáng về tỷ lệ tiếp cận phương tiện xanh.
Chính sách hỗ trợ xe máy điện tại Indonesia và rào cản nguồn cung
Chính phủ Indonesia đang triển khai chương trình kích cầu nhằm thúc đẩy người dân chuyển đổi từ xe máy xăng sang xe máy điện. Theo Bộ trưởng Tài chính Purbaya Yudhi Sadewa, mức trợ cấp dự kiến áp dụng là 3 triệu rupiah, tương đương khoảng 169 USD cho mỗi xe máy điện, giảm so với mức 7 triệu rupiah từng triển khai trong năm trước.
Ngân sách dành cho chương trình đạt khoảng 3.000 tỷ rupiah với mục tiêu hỗ trợ 1 triệu xe. Tuy nhiên, giới chức địa phương nhận định năng lực sản xuất nội địa hiện chỉ đạt tối đa khoảng 100.000 xe vào cuối năm 2026, tương đương 10% kỳ vọng ban đầu. Nhà chức trách sẽ tiếp tục theo dõi sức mua và tiến độ giải ngân để quyết định phương án duy trì chính sách trong giai đoạn tiếp theo.
Chỉ tiêu bắt buộc và ưu đãi thuế tiêu thụ tại Lào
Trước áp lực về an ninh nguồn cung nhiên liệu hóa thạch, chính phủ Lào đã tạm dừng nhập khẩu xe chạy xăng và đặt mục tiêu nâng tỷ lệ xe điện lên 30% tổng lượng phương tiện lưu hành vào năm 2030. Hiện số lượng xe điện và hybrid tại quốc gia này mới đạt 17.357 xe, chiếm khoảng 0,5% trong tổng số gần 3 triệu phương tiện.
Để thu hút người tiêu dùng, Lào áp mức thuế tiêu thụ chỉ 3% đối với xe điện, thấp hơn đáng kể so với các dòng ô tô máy xăng có dung tích từ 1.000cc đến 3.000cc. Cùng với đó, các doanh nghiệp kinh doanh vận tải tại nước này nhận yêu cầu bắt buộc phải chuyển đổi ít nhất 10% quy mô đội xe sang phương tiện thuần điện vào cuối năm nay. Mặc dù vậy, hệ thống trạm nạp còn khá khiêm tốn với khoảng 120 trạm sạc trên cả nước, tập trung phần lớn tại khu vực thủ đô Vientiane.
Tiềm năng tăng trưởng quy mô thị trường và thách thức trạm sạc
Thị trường xe điện ASEAN được định giá khoảng 4,6 tỷ USD trong năm 2025 và dự kiến đạt mốc 6 tỷ USD vào năm 2026. Tốc độ tăng trưởng kép hàng năm dự báo đạt 31,6%, đưa quy mô toàn ngành lên mức 23,6 tỷ USD vào năm 2031 và có thể tạo ra cơ hội doanh số từ 80 đến 100 tỷ USD mỗi năm vào năm 2035. Đà phát triển này thu hút làn sóng đầu tư lớn từ các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc với việc xây dựng nhà máy và chuỗi cung ứng bản địa, tạo sức ép cạnh tranh trực tiếp lên các thương hiệu xe truyền thống.
Doanh số phương tiện chạy điện trong khu vực đã tăng gần 50% trong năm 2024, chiếm khoảng 9% tổng lượng ô tô tiêu thụ tại Đông Nam Á. Mạng lưới hạ tầng cũng được mở rộng với việc Singapore sở hữu hơn 15.000 điểm sạc, trong khi Thái Lan, Malaysia, Việt Nam và Indonesia liên tục bổ sung trạm mới. Dù vậy, sự phân bổ cổng sạc hiện vẫn tập trung chủ yếu tại các đô thị lớn và khu thương mại, tạo ra khoảng cách tiếp cận dịch vụ đáng kể so với khu vực nông thôn.