Xe buýt tự hành, robotaxi sắp được thử nghiệm có kiểm soát ở Hà Nội

Hà Nội chuẩn bị thử nghiệm nhiều phương tiện tự hành tại Hòa Lạc, từ xe buýt, robotaxi đến robot giao hàng, nhằm kiểm chứng an toàn, khả năng vận hành thực tế và xây dựng nền tảng pháp lý.

UBND TP Hà Nội cho phép triển khai chương trình thử nghiệm có kiểm soát đối với nhiều loại phương tiện tự hành tại Hòa Lạc. Phạm vi gồm Khu Công nghệ cao Hòa Lạc và cơ sở của Đại học Quốc gia Hà Nội, cách trung tâm Thủ đô khoảng 30 km về phía tây.

Chương trình kéo dài 24 tháng kể từ thời điểm bắt đầu thu thập dữ liệu. Xe buýt tự hành, robotaxi, robot vệ sinh và phương tiện giao hàng tự động chỉ được chạy trên các tuyến cố định đã có bản đồ với độ chính xác cao, kết nối hệ thống giám sát và đáp ứng yêu cầu an toàn.

Mục tiêu chính là đánh giá độ an toàn, độ tin cậy và khả năng hoạt động của phương tiện trong môi trường giao thông thực tế. Thành phố cũng muốn kiểm chứng khả năng ứng dụng công nghệ tự hành vào vận tải công cộng, trải nghiệm hành khách và mức độ kết nối với hệ thống giao thông hiện hữu.

Dữ liệu thu được sẽ phục vụ nghiên cứu tiêu chuẩn, quy chuẩn và cơ chế quản lý phương tiện tự hành tại Việt Nam. Các xe này sử dụng LiDAR, camera, GPS độ chính xác cao, bản đồ HD Map và trí tuệ nhân tạo để nhận diện môi trường. Doanh nghiệp tham gia cho biết đã phát triển phần mềm tự hành, nền tảng quản lý đội xe và phối hợp thiết kế phần cứng.

Các phương tiện dự kiến vận hành từ 9h đến 16h30 mỗi ngày, với vận tốc giới hạn khoảng 40 km/h. Trong một năm triển khai thử nghiệm công khai, xe buýt tự động có thể đón khoảng 40.000-50.000 lượt khách, còn robotaxi ước đạt 20.000-35.000 lượt. Mỗi chuyến xe buýt phục vụ tối đa 8 người, trong khi robotaxi chở tối đa 4 khách, chưa bao gồm nhân sự giám sát an toàn đi cùng.

Trong giai đoạn thử nghiệm, phương tiện hoạt động trong khu vực được cấp phép có thể được xem xét tạm miễn một số quy định pháp lý hiện hành.

Tuy vậy, yêu cầu về an toàn sẽ được siết chặt hơn, trong đó xe buýt tự hành và robotaxi đều phải có nhân sự ngồi tại vị trí lái để giám sát và tiếp quản phương tiện khi hệ thống phát sinh lỗi hoặc tiến gần ngưỡng vận hành không an toàn.

Hoạt động thử nghiệm không được triển khai theo hướng thương mại, vì vậy đơn vị tham gia không được thu tiền hành khách hay khai thác dịch vụ vận tải có doanh thu.

Trước khi chính thức chạy trên đường, từng phương tiện phải hoàn tất các yêu cầu về hồ sơ kỹ thuật, kiểm tra an toàn, lộ trình vận hành, điều kiện khai thác, phương án dừng khẩn cấp, cứu hộ, bảo hiểm và truyền dữ liệu phục vụ giám sát.

Nếu muốn tăng số lượng xe, mở thêm tuyến hoặc điều chỉnh cấu hình kỹ thuật, phần mềm, đơn vị thử nghiệm phải được cơ quan có thẩm quyền xem xét và xác nhận lại trước khi áp dụng.

Doanh nghiệp cũng phải báo cáo sau mỗi ca vận hành, tổng hợp theo tháng và thông tin ngay khi phát hiện sự cố hoặc nguy cơ mất an toàn. Với sự cố cấp độ 3, báo cáo sơ bộ phải được gửi trong vòng 2 giờ; cấp độ 4 là trong 1 giờ; còn cấp độ 5 phải thông báo ngay lập tức.

Hiệu quả chương trình sẽ được xem xét dựa trên dữ liệu thu thập trong quá trình vận hành, mức độ an toàn, độ ổn định của hệ thống, khả năng kiểm soát rủi ro và các thông số kỹ thuật.

Việc chuyển sang giai đoạn tiếp theo hoặc mở rộng quy mô chỉ được thực hiện khi có đủ cơ sở từ kết quả chạy thực tế, lịch sử sự cố, kiểm tra kỹ thuật và đánh giá của cơ quan giám sát.