Quy định duy trì cự ly an toàn khi điều khiển ô tô trên đường cao tốc đang trở thành chủ đề thu hút nhiều sự quan tâm của cộng đồng người tham gia giao thông. Trên thực tế, nhiều quốc gia trên thế giới đã áp dụng các khung quy chuẩn nghiêm ngặt về khoảng cách kèm chế tài xử phạt hành chính, trừ điểm bằng lái hoặc phạt tù nhằm hạn chế nguy cơ tai nạn liên hoàn.
Mô hình cự ly cố định tại Trung Quốc và quy tắc nửa tốc độ tại Đức
Cơ quan quản lý giao thông Trung Quốc áp dụng quy định cự ly theo các con số cố định dựa trên ngưỡng tốc độ di chuyển. Cụ thể, Luật An toàn Giao thông Đường bộ nước này quy định xe chạy trên 100 km/h phải duy trì khoảng cách tối thiểu 100 mét, còn dưới 100 km/h cự ly không được thấp hơn 50 mét. Hệ thống camera giám sát tự động dày đặc trên mạng lưới cao tốc cho phép phạt nguội hành vi vi phạm với mức phạt khoảng 200 NDT, đồng thời trừ từ 2 đến 3 điểm trên giấy phép lái xe.
Tại Đức, chính phủ áp dụng nguyên tắc mang tên "halber Tacho", tức khoảng cách an toàn tối thiểu tính bằng mét tương đương một nửa chỉ số tốc độ hiển thị trên đồng hồ công-tơ-mét. Điển hình, khi xe vận hành ở vận tốc 80 km/h, khoảng cách bắt buộc phải là 40 mét. Cảnh sát giao thông Đức sử dụng thiết bị đo khoảng cách đặt tại các cầu vượt để ghi nhận lỗi vi phạm. Mức phạt tiền dao động từ 25 đến 400 EUR, trường hợp chạy trên 100 km/h bám đuôi gây nguy hiểm có thể bị tước giấy phép lái xe từ 1 đến 3 tháng.
Quy tắc thời gian tại Pháp và bảng phân cấp mức độ tại Indonesia
Khác với cách tính chiều dài vật lý, Bộ Giao thông Pháp chọn phương pháp quy đổi khoảng cách dựa trên thời gian di chuyển với quy tắc 2 giây. Khi lưu thông ở tốc độ tối đa cho phép 130 km/h trên đường cao tốc, cự ly thực tế tương đương người lái phải giữ với xe liền trước là khoảng 73 mét. Tài xế vi phạm sẽ bị áp mức phạt tiền cố định 135 EUR, và nếu tái phạm hoặc gây mất an toàn nghiêm trọng có thể bị treo bằng lái với thời hạn lên tới 3 năm.
Tại Đông Nam Á, Bộ Giao thông Indonesia xây dựng bảng chỉ số chia làm hai cấp độ gồm khoảng cách tối thiểu bắt buộc và khoảng cách an toàn khuyến nghị. Ở tốc độ 60 km/h, cự ly tối thiểu là 30 mét và cự ly khuyến nghị là 60 mét; khi lên 80 km/h, hai mức này lần lượt là 40 mét và 80 mét. Căn cứ Điều 287 Luật Giao thông Đường bộ Indonesia, hành vi không giữ khoảng cách bị xử phạt tối đa 500.000 IDR và người vi phạm có thể đối mặt với mức phạt tù lên đến 2 tháng.
Hiệu quả kiểm soát an toàn từ công nghệ và sự chuẩn hóa chế tài
Dù áp dụng theo khoảng cách cố định, quy tắc thời gian hay tỷ lệ vận tốc, mục tiêu chung của các quốc gia là đảm bảo tài xế luôn có đủ thời gian và quãng đường phanh cần thiết trước những sự cố đột ngột. Việc kết hợp chặt chẽ giữa thiết bị giám sát kỹ thuật số và các biện pháp xử phạt nghiêm khắc được xem là giải pháp then chốt giúp nâng cao ý thức tự giác của người lái, giảm thiểu tối đa các vụ tai nạn dồn toa trên các tuyến đường tốc độ cao.