Xe điện từng gặp không ít hoài nghi tại Mỹ, nhưng tâm lý người tiêu dùng đang có dấu hiệu thay đổi khi chi phí nhiên liệu ngày càng trở thành gánh nặng. Một báo cáo thường niên về xu hướng sử dụng xe điện tại các thị trường lớn cho thấy 56% tài xế được khảo sát cho biết giá nhiên liệu tăng cao đã khiến họ quan tâm nhiều hơn đến ô tô thuần điện. Điều đáng chú ý là sự thay đổi này diễn ra trong lúc nhiều chính sách hỗ trợ xe điện ở cấp liên bang Mỹ đang bị thu hẹp. Khi các ưu đãi thuế giảm dần, ngân sách cho hạ tầng sạc bị cắt và quy định khí thải được nới lỏng, một bộ phận người tiêu dùng lại đang tự tính toán lợi ích kinh tế của xe điện.
Thay vì chỉ nhìn vào giá mua xe, nhiều tài xế Mỹ bắt đầu đặt lên bàn cân khoản tiền phải chi cho nhiên liệu trong quá trình sử dụng. Với giá nhiên liệu tăng, việc chuyển sang một chiếc xe điện có thể giúp giảm đáng kể chi phí năng lượng đối với những người thường xuyên di chuyển. Đây được xem là một trong những lý do quan trọng khiến mối quan tâm dành cho xe điện tăng lên, bất chấp môi trường chính sách không còn thuận lợi như trước. Nói cách khác, người mua đang tự làm bài toán chi phí sử dụng thay vì hoàn toàn phụ thuộc vào các chính sách khuyến khích từ chính phủ.
Một rào cản lớn khác của xe điện là nỗi lo không tìm được nơi sạc khi cần, nhưng tâm lý này cũng đang thay đổi khá nhanh. Theo khảo sát, 47% người tham gia cho rằng số lượng trạm sạc công cộng tại Mỹ hiện đã ở mức hợp lý, cao gần gấp đôi tỷ lệ 28% được ghi nhận trong năm 2025. Trong nhóm những người đã sở hữu xe điện, mức độ hài lòng còn cao hơn khi 85% cho biết mạng lưới sạc hiện tại đã đáp ứng đầy đủ nhu cầu của họ. Những con số này cho thấy bài toán hạ tầng, vốn từng là lý do khiến nhiều người ngần ngại mua xe điện, đang dần bớt đáng lo.
Tuy nhiên, giá bán vẫn là một trong những điểm khiến khách hàng Mỹ cân nhắc trước khi xuống tiền. Khoảng 2 trong 5 người được hỏi cho rằng ô tô thuần điện hiện có giá quá cao so với khả năng chi trả hoặc kỳ vọng của họ. Điều này buộc các nhà sản xuất phải tìm cách giảm giá thành, đồng thời mở rộng danh mục những mẫu xe điện có mức giá dễ tiếp cận hơn. Thực tế, một số hãng đang đưa ra những sản phẩm dưới mốc 30.000 USD nhằm thu hút nhóm khách hàng vốn chưa sẵn sàng bỏ số tiền lớn cho một chiếc EV.
Toyota là một ví dụ đáng chú ý khi doanh số xe điện của hãng được cho là tăng 136% trong năm nay nhờ danh mục sản phẩm có nhiều mẫu dưới 30.000 USD. Đây là tín hiệu cho thấy giá bán vẫn có ảnh hưởng rất lớn đến quyết định mua xe, ngay cả khi người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến chi phí nhiên liệu. Nếu các hãng tiếp tục đưa xe điện xuống những mức giá dễ tiếp cận hơn, nhóm khách hàng từng đứng ngoài thị trường có thể sẽ có thêm lý do để cân nhắc. Khi đó, cuộc cạnh tranh giữa xe điện và xe động cơ đốt trong sẽ không chỉ xoay quanh công nghệ mà còn là bài toán chi phí sử dụng lâu dài.
Đáng chú ý hơn, một khi đã chuyển sang xe điện, nhiều người lại có xu hướng tiếp tục sử dụng loại phương tiện này. Theo khảo sát, 77% chủ sở hữu xe điện cho biết họ có khả năng tiếp tục mua một chiếc EV trong lần đổi xe tiếp theo. Con số này cho thấy trải nghiệm thực tế sau khi sở hữu xe có thể khác khá nhiều so với những lo ngại trước khi mua. Việc người dùng đã quen với chi phí vận hành, khả năng sạc và trải nghiệm của xe điện có thể trở thành yếu tố giúp tỷ lệ trung thành với loại phương tiện này duy trì ở mức cao.
Dù vậy, sự thay đổi trong thái độ của người tiêu dùng chưa đồng nghĩa chắc chắn với một làn sóng chuyển đổi sang xe điện trên quy mô lớn. Tâm lý khi trả lời khảo sát và hành vi thực tế khi bỏ tiền mua xe có thể khác nhau, đặc biệt khi giá xe vẫn là rào cản đáng kể đối với nhiều gia đình. Thị trường sẽ còn phụ thuộc vào diễn biến giá nhiên liệu, giá xe điện, mạng lưới trạm sạc và chính sách hỗ trợ trong thời gian tới. Nếu nhiên liệu tiếp tục duy trì ở mức cao trong thời gian dài, bài toán kinh tế có thể khiến ngày càng nhiều tài xế Mỹ nghiêm túc cân nhắc việc rời bỏ xe động cơ đốt trong.
Điều đáng chú ý nhất lúc này là xe điện tại Mỹ dường như đang dần bước ra khỏi câu chuyện thuần túy về môi trường và công nghệ. Với một bộ phận người tiêu dùng, EV đang trở thành một phương án để kiểm soát chi phí đi lại trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng. Việc hạ tầng sạc được đánh giá tích cực hơn và tỷ lệ chủ xe muốn tiếp tục mua EV ở mức 77% cũng cho thấy trải nghiệm thực tế đang góp phần thay đổi quan điểm của người dùng. Theo Autoblog, đây là tín hiệu tích cực đối với ngành xe điện, nhưng liệu sự thay đổi trong tâm lý có thực sự biến thành doanh số hay không vẫn cần thêm thời gian để kiểm chứng.