Từ sự việc này, cùng thực tế rất nhiều vụ va chạm liên hoàn trên quốc lộ, cao tốc khi sương mù, mưa lớn thời gian qua, Cục Cảnh sát Giao thông đang đề xuất xem xét luật hóa quy định: Bắt buộc tài xế phải giảm tốc độ ở mức phù hợp khi gặp điều kiện thời tiết xấu.
Tuy nhiên, làm sao để lượng hóa được "mức độ xấu" của thời tiết để đưa ra con số giới hạn cụ thể? Và giải pháp nào để quy định này thực sự đi vào thực tiễn chứ không chỉ nằm trên giấy?
PV VOV Giao thông Quốc gia đã có cuộc trao đổi với Tiến sĩ Khương Kim Tạo, Chủ tịch Chi hội đào tạo và sát hạch lái xe, Hiệp hội Vận tải Ô tô Việt Nam.
PV: Trước đề xuất luật hóa việc bắt buộc giảm tốc độ khi thời tiết xấu, nhiều ý kiến băn khoăn về tính khả thi, bởi rất khó để định lượng một con số tốc độ chung cho mọi loại hình thời tiết như mưa, sương mù hay băng tuyết. Quan điểm của ông về vấn đề này như thế nào?
Ông Khương Kim Tạo:Việc đảm bảo an toàn giao thông, chúng ta gọi là làm chủ tốc độ. Khái niệm làm chủ tốc độ và không phóng nhanh vượt ẩu là những mấu chốt để chúng ta hướng dẫn cho lái xe trong quá trình đào tạo và sát hạch, cũng như trong suốt quá trình quản lý vận hành xe.
Người lái xe phải hiểu được khái niệm làm chủ tốc độ, không phóng nhanh vượt ẩu là thế nào, để người ta điều chỉnh trong điều kiện thời tiết, điều kiện mặt đường, mật độ giao thông, hay là những sự cố hư hỏng đường.
Ở các nước, người ta có những cách hỗ trợ cho người lái xe đảm bảo an toàn, ví dụ gặp trời mưa, sương mù, tuyết đóng băng thì người ta có hệ thống biển báo tốc độ biến đổi linh hoạt, hoặc luật hóa một mức tốc độ cố định.
Tuy nhiên, trong điều kiện đảm bảo an toàn, quan trọng nhất vẫn là người điều khiển phương tiện phải làm chủ tốc độ và tự điều chỉnh tốc độ chiếc xe của mình.
PV: Nghĩa là thay vì chờ đợi một biển báo hay một con số ấn định từ luật, bản thân người cầm vô lăng phải tự nhận thức được giới hạn an toàn. Vậy theo ông, chúng ta cần hiểu đúng về các biển báo "tốc độ tối đa" trên đường hiện nay như thế nào, để tài xế không lấy đó làm cái cớ cho việc "tôi không chạy quá tốc độ cho phép"?
Ông Khương Kim Tạo:Cái tốc độ quy định trên biển báo mà chúng ta đang cắm trên các con đường hiện nay, đấy chỉ là tốc độ được quy định trong điều kiện thời tiết, giao thông, mặt đường, tất cả các yếu tố đều bình thường, thuận lợi.
Với điều kiện sức khỏe người lái xe bình thường, tình trạng kỹ thuật chiếc xe bình thường thì anh mới được chạy thế. Còn nếu người lái xe cảm thấy mình hơi mệt mỏi, hay cảm thấy chiếc xe của mình đang có vấn đề, phanh giảm hiệu lực, lốp có yếu tố kém, thì chúng ta có thể điều chỉnh tốc độ xuống thấp hơn để đảm bảo an toàn.
Đấy mới là vấn đề mấu chốt để giải quyết an toàn giao thông, trong quá trình chúng ta không nhất thiết lúc nào cũng phải đi vào cái hướng là điều chỉnh về tốc độ theo biển báo.
PV: Rõ ràng, việc giáo dục nhận thức và văn hóa giao thông vẫn là gốc rễ của vấn đề. Nhưng để quy định pháp luật được thực thi nghiêm minh và hạn chế tối đa sự chủ quan, bất chấp của một bộ phận tài xế, chúng ta có cần thêm sự can thiệp từ các giải pháp công nghệ trong khâu giám sát?
Ông Khương Kim Tạo:Cái khó nhất là chúng ta không lượng hóa được mức độ ảnh hưởng của thời tiết. Vậy thì cái lượng hóa đó chính là người lái xe cần phải quan sát và điều chỉnh. Cái văn hóa giao thông nó phải ở chỗ đấy.
Điều tiết những cái nhỏ như thế thì phải nâng cao mức độ văn hóa giao thông, ý thức chấp hành của người lái xe. Còn nếu anh cố tình chạy ẩu thì ý tôi muốn nêu rõ: Công nghệ hiện nay nên tập trung vào giám sát thái độ của con người.
Thông qua hệ thống camera giám sát, người ta biết lái xe đó đang say rượu, buồn ngủ hay đang có khúc mắc tâm tư và lái ẩu. Các doanh nghiệp vận tải thông qua hệ thống đó phải nhắc nhở lái xe, hiện nay xe của bạn đang ở trạng thái không tốt, cần phải giảm tốc độ hoặc dừng xe.
Chúng ta phải có những giải pháp giám sát như thế.
PV: Xin cảm ơn Tiến sĩ Khương Kim Tạo!
Đề xuất luật hóa quy định giảm tốc độ khi thời tiết xấu là một bước đi cần thiết để tạo hành lang pháp lý vững chắc hơn trong việc xử lý vi phạm. Tuy nhiên, thời tiết thiên biến vạn hóa và pháp luật không thể chạy theo để đo đếm từng milimet nước mưa hay sương mù.
"Phanh hãm" an toàn nhất và chính xác nhất, cuối cùng vẫn phải đến từ ý thức "làm chủ tốc độ" của mỗi tài xế, kết hợp cùng sự giám sát chặt chẽ, tức thời từ công nghệ và các đơn vị quản lý vận tải.