Người Việt Chuộng Ô Tô Nước Nào Nhất? Bất Ngờ Ngôi Vương Mới

Thị trường ô tô Việt Nam đang chứng kiến một cuộc đại dịch chuyển lịch sử khi thị hiếu của người tiêu dùng không còn đóng khung trong những quan niệm cũ kỹ về ‘xe Nhật bền bỉ’ hay ‘xe Hàn option ngập tràn’. Với quy mô đứng thứ 4 trong khu vực Đông Nam Á và sự góp mặt của khoảng 31 thương hiệu ô tô phổ thông chia làm 6 nhóm quốc gia, cán cân quyền lực đang nghiêng hẳn về một cái tên mà cách đây vài năm ít ai ngờ tới. Bản đồ thị phần giờ đây đã được vẽ lại với thứ tự ưu tiên rõ rệt dựa trên doanh số thực tế: Xe Việt, xe Nhật, xe Hàn, xe Mỹ, xe Trung Quốc và xe Pháp.

Để bạn dễ hình dung về độ phân hóa của thị trường, tôi xin chia các thương hiệu đang lăn bánh tại Việt Nam thành các nhóm quốc gia đặc trưng. Mỗi nhóm đều mang một triết lý thiết kế và vận hành riêng biệt, hướng đến những tệp khách hàng hoàn toàn khác nhau:

• Nhóm xe Việt:Chỉ có duy nhất một đại diện là VinFast nhưng đang đóng vai trò ‘kẻ dẫn dắt’ cuộc chơi với dải sản phẩm thuần điện trải dài từ phân khúc A đến E.
• Nhóm xe Nhật:Quy tụ những ‘lão làng’ như Toyota, Honda, Mitsubishi, Mazda, Suzuki, Isuzu. Đây là nhóm sở hữu dải sản phẩm đa dạng nhất, từ những mẫu sedan đô thị dùng hộp số CVT êm ái đến các dòng SUV khung gầm rời (body-on-frame) danh tiếng.
• Nhóm xe Hàn:Song mã Hyundai và Kia do hai ông lớn TC Motor và Thaco lắp ráp, phân phối. Thế mạnh của nhóm này là thiết kế bắt mắt, trang bị tiện nghi vượt tầm giá và động cơ Smartstream thế hệ mới tối ưu nhiệt năng tốt.
• Nhóm xe Mỹ:Ford là đầu tàu duy nhất công bố doanh số, nổi tiếng với động cơ tăng áp EcoBoost, hộp số tự động 10 cấp và hệ thống treo cứng vững, mang lại cảm giác lái đầm chắc đặc trưng trên các dòng bán tải và SUV cỡ lớn.
• Nhóm xe Trung Quốc:Sở hữu số lượng thương hiệu áp đảo lên tới14hãng (như BYD, GWM, Geely, Chery…) nhưng hầu hết chưa công bố doanh số chi tiết hoặc đang ở bước đầu tiếp cận người dùng.
• Nhóm xe châu Âu khác:Peugeot (Pháp), Skoda (Séc) và Volkswagen (Đức) định vị ở phân khúc tiệm cận sang, hướng đến nhóm khách hàng cá nhân yêu thích cảm giác lái cơ khí chính xác và độ an toàn cao của khung gầm châu Âu.

Con số không biết nói dối: Tính đến tháng 8, xe Việt với đại diện duy nhất là VinFast đã bành trướng mạnh mẽ, chiếm tới35,6%thị phần toàn ngành, tăng trưởng hơn9 điểm %so với cùng kỳ năm ngoái. Doanh số của hãng xe Việt lớn đến mức vượt qua cả tổng lượng xe bán ra của 6 thương hiệu Nhật Bản cộng lại. Đây là một kỳ tích chưa từng có tại thị trường trong nước.

Dưới góc nhìn kỹ thuật của tôi, sự bùng nổ này đến từ hai yếu tố cốt lõi: Động cơ điện và bài toán chi phí vận hành. Động cơ thuần điện (BEV) mang lại mô-men xoắn cực đại ngay từ dải vòng tua đầu tiên, giúp xe tăng tốc tức thời mà không có độ trễ như xe động cơ đốt trong dùng hộp số tự động. Bên cạnh đó, việc cắt giảm tối đa các chi tiết cơ khí phức tạp giúp chi phí bảo dưỡng định kỳ của xe điện rẻ hơn xe xăng từ50% – 70%.

Ngoài nhóm khách hàng cá nhân ưa công nghệ, động lực tăng trưởng khổng lồ của xe Việt còn đến từ các doanh nghiệp vận tải hành khách và tài xế công nghệ. Với tần suất di chuyển từ150km – 300kmmỗi ngày trong đô thị, việc chuyển đổi sang xe điện giúp các bác tài tiết kiệm hàng triệu đồng tiền nhiên liệu mỗi tháng. Mô hình này rất tương đồng với thị trường Malaysia, nơi hai thương hiệu nội địa Perodua và Proton đang nắm giữ tới63%thị phần nhờ các dòng xe đô thị giá rẻ, thực dụng.

Mặc dù thị trường ô tô Việt Nam tăng trưởng hơn26%sau 8 tháng, mang lại mức tăng doanh số tuyệt đối cho cả xe Nhật và xe Hàn, nhưng thị phần của hai ‘ông lớn’ này lại đang bị thu hẹp đáng kể trước sự càn quét của xe điện nội địa.

Xe Nhật dù vẫn rất được lòng nhóm khách hàng trung niên nhờ độ bền bỉ của động cơ hút khí tự nhiên và khả năng thanh khoản cao, nhưng thị phần đã giảm3,6 điểm %, xuống còn28,1%. Những mẫu xe biểu tượng như Toyota Vios hay Mitsubishi Xpander vẫn bán tốt, nhưng áp lực đổi mới công nghệ và giảm giá bán đang đè nặng lên vai các hãng xe xứ sở hoa anh đào.

Trong khi đó, xe Hàn Quốc ghi nhận mức tăng7,6%về doanh số nhưng thị phần cũng bị kéo sụt2,1%. Các bác tài trẻ tuổi từng rất mê mẩn các option như cửa sổ trời toàn cảnh, làm mát ghế hay gói an toàn chủ động ADAS trên xe Hàn giờ đây đang có xu hướng cân nhắc sang xe điện vốn có chi phí sở hữu ban đầu và chi phí lăn bánh hấp dẫn hơn nhờ chính sách miễn 100% lệ phí trước bạ của Chính phủ.

Ở mảng xe Mỹ, Ford ghi nhận sự sụt giảm cả về doanh số lẫn thị phần. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc mẫu xe ‘gánh team’ Ford Ranger bước vào giai đoạn nâng cấp vòng đời, gây ra hiện tượng đứt gãy nguồn cung tạm thời tại các đại lý. Tuy nhiên, với hệ thống khung gầm vững chãi và khả năng đi địa hình (off-road) vượt trội, xe Mỹ vẫn giữ vững vị thế độc tôn trong phân khúc bán tải và SUV cỡ lớn.

Đối với xe Trung Quốc, dù có sự đổ bộ ồ ạt của hàng loạt thương hiệu mới nhưng thị phần đăng ký thực tế trong 6 tháng đầu năm chỉ chiếm chưa đầy3%(khoảng9.539xe). Rõ ràng, người Việt vẫn còn rất dè dặt khi xuống tiền cho xe Trung Quốc do lo ngại về độ bền bỉ sau vài năm sử dụng, chính sách bảo hành và tính sẵn có của phụ tùng thay thế. Để chen chân và vào thị trường ô tô Việt Nam đầy khốc liệt này, các hãng xe Trung Quốc cần phải đầu tư bài bản hơn vào hệ thống showroom 3S và chứng minh được chất lượng thực tế qua thời gian.

Nếu bạn đang đứng trước quyết định mua xe trong năm nay, tôi có một vài lời khuyên thực tế dành cho bạn dựa trên nhu cầu sử dụng:

• Chọn xe điện (Xe Việt):Phù hợp nhất nếu bạn sinh sống tại các đô thị lớn, có chỗ sạc xe thuận tiện (tại nhà hoặc chung cư có trạm sạc) và di chuyển hằng ngày nhiều. Xe điện sẽ giúp bạn tối ưu hóa chi phí vận hành đến mức tối đa và mang lại trải nghiệm lái cực kỳ yên tĩnh, mượt mà.
• Chọn xe Nhật – Hàn:Vẫn là lựa chọn ‘ăn chắc mặc bền’ an toàn nhất nếu bạn thường xuyên phải đi tỉnh, công tác vùng sâu vùng xa nơi hạ tầng trạm sạc chưa phủ kín. Sự ổn định của động cơ đốt trong và hệ thống xưởng dịch vụ phủ rộng khắp 63 tỉnh thành là điểm tựa vững chắc cho bạn.
• Chọn xe Mỹ:Dành riêng cho những bác tài đam mê xê dịch, yêu thích cảm giác off-road, cần một chiếc xe cơ bắp để kéo tải hoặc di chuyển trên các địa hình phức tạp.

Sự bứt phá ngoạn mục của xe Việt không chỉ là một hiện tượng nhất thời, mà nó phản ánh xu hướng tiêu dùng thông minh và thực dụng ngày càng cao của người Việt. Còn bạn, với ngân sách và nhu cầu hiện tại, bạn sẽ ưu tiên lựa chọn thương hiệu ô tô của quốc gia nào để đồng hành cùng gia đình? Hãy để lại ý kiến thảo luận ở bên dưới nhé!