Tâm lý chờ đợi xe điện Trung Quốc giá rẻ gây sức ép lên các hãng xe phương Tây tại Canada

Người tiêu dùng Canada trì hoãn mua ô tô phương Tây để chờ đợi làn sóng xe điện Trung Quốc giá rẻ, gây sức ép lớn lên các nhà sản xuất Bắc Mỹ.

Khảo sát xã hội học mới nhất do tổ chức Clean Energy Canada thực hiện cho thấy xu hướng quan tâm đến ô tô điện tại thị trường Canada đang ghi nhận những diễn biến tâm lý đặc thù. Dù giá nhiên liệu hóa thạch liên tục neo ở mức kỷ lục, một bộ phận lớn người tiêu dùng đã chuẩn bị sẵn ngân sách mua xe lại lựa chọn trạng thái trì hoãn xuống tiền đối với các mẫu xe có sẵn của phương Tây. Động thái này xuất phát từ tâm lý chờ đợi các dòng xe thuần điện xuất xứ từ Trung Quốc chính thức phủ sóng rộng rãi hơn trên thị trường nội địa.

Kết quả khảo sát phản ánh tâm lý chờ đợi làn sóng xe giá rẻ

Dữ liệu khảo sát được triển khai trực tuyến trên mẫu quy mô 2.762 người trưởng thành từ 18 tuổi trở lên tại Canada trong giai đoạn từ ngày 18 đến ngày 23/9. Kết quả ghi nhận có 48% số người được hỏi bày tỏ ý định chắc chắn hoặc nghiêng về khả năng sẽ lựa chọn ô tô điện cho lần mua sắm hoặc đổi xe tiếp theo.

Đáng chú ý, trong nhóm 48% khách hàng có nhu cầu tiếp cận xe điện này, có tới 42% người tham gia khẳng định sẽ tạm hoãn kế hoạch mua sắm để chờ cho đến khi các dòng xe điện của Trung Quốc trở nên phổ biến hơn. Thực tế này cho thấy các sản phẩm ô tô điện hiện có từ các thương hiệu Bắc Mỹ, châu Âu và Nhật Bản chưa đáp ứng trọn vẹn kỳ vọng của người dùng về tương quan giữa giá thành và hàm lượng công nghệ, khiến dòng tiền tiêu dùng bị đóng băng tạm thời.

Biến động chính sách thuế quan và thỏa thuận hạn ngạch 49.000 xe

Ban đầu, chính phủ Canada duy trì mặt trận thương mại thống nhất với Mỹ khi áp mức thuế nhập khẩu lên tới 100% đối với ô tô điện sản xuất từ Trung Quốc nhằm bảo hộ chuỗi cung ứng ô tô liên kết sâu sắc giữa hai nước láng giềng. Tuy nhiên, căng thẳng thương mại phát sinh sau đó giữa Mỹ và Canada đã làm thay đổi cục diện chính sách. Việc Washington áp thuế lên nhiều mặt hàng xuất khẩu của Canada gây mất việc làm nội địa, buộc Ottawa phải tìm kiếm các đối tác thương mại thay thế trên toàn cầu.

Cùng thời điểm, Bắc Kinh đưa ra đòn trả đũa kinh tế bằng cách áp thuế cao lên mặt hàng hạt cải dầu nhập khẩu từ Canada, gây thiệt hại trực tiếp đến kinh tế nông nghiệp của các tỉnh miền Trung. Tình thế này dẫn đến việc chính quyền tại các bang thiên về bảo thủ và phụ thuộc vào khai thác dầu mỏ ở Canada quay sang vận động chính phủ liên bang cắt giảm thuế xe điện Trung Quốc để đổi lấy việc gỡ rào cản thuế đối với hạt cải dầu.

Kết quả của tiến trình thương lượng là thỏa thuận cho phép nhập khẩu hạn ngạch 49.000 xe điện Trung Quốc mỗi năm vào thị trường Canada. Dù các chuyến tàu vận tải đầu tiên đã bắt đầu cập cảng, số lượng xe thực tế lưu hành mới đạt khoảng 16.000 chiếc, còn khoảng cách xa so với trần hạn ngạch. Một số thương hiệu có hệ thống phân phối sẵn có như Tesla đã nhanh chóng tận dụng hết chỉ tiêu được cấp, trong khi phần lớn các nhà sản xuất xe điện Trung Quốc khác vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện mạng lưới đại lý và trung tâm dịch vụ.

Sự đảo chiều định kiến thương hiệu và bài học cho thị trường ô tô Mỹ

Thực trạng nguồn cung xe điện Trung Quốc chưa kịp mở rộng kết hợp với tâm lý tẩy chay hàng hóa Mỹ tại Canada đã đẩy các hãng xe phương Tây vào thế khó. Người tiêu dùng Canada hiện không còn mặn mà với các mẫu xe Mỹ khi các nhà sản xuất khu vực này liên tục vận động hành lang để trì hoãn lộ trình điện hóa hoặc cắt giảm các dự án xe điện. Ngược lại, định kiến xe Trung Quốc chất lượng thấp trước đây dần bị xóa bỏ, thay thế bằng đánh giá rằng xe điện đến từ nền kinh tế lớn thứ hai thế giới sở hữu công nghệ cập nhật hơn và mức giá dễ tiếp cận hơn so với các đối thủ Nhật Bản hay châu Âu.

Bức tranh tại thị trường Canada đang mang lại góc nhìn dự báo thực tế cho tương lai của ngành công nghiệp ô tô Mỹ nếu các dòng xe điện Trung Quốc tìm được đường thâm nhập vào thị trường này. Tại thị trường nội địa Trung Quốc, việc hàng nghìn mẫu xe mới liên tục ra mắt trong môi trường cạnh tranh khốc liệt đã ép giá bán xuống mức tối ưu và hoàn thiện nhanh chóng chất lượng sản phẩm.

Trong khi đó, việc thiếu vắng áp lực cạnh tranh trực tiếp cùng sự bảo bọc của các hàng rào thuế quan tại Bắc Mỹ có nguy cơ tạo ra cảm giác an toàn ảo cho các nhà sản xuất truyền thống. Khi khoảng cách công nghệ và chi phí sản xuất ngày càng bị kéo giãn, việc các hãng xe chậm chân trong cuộc đua điện hóa sẽ khó lòng thuyết phục được người tiêu dùng nội địa tiếp tục gắn bó với những sản phẩm có chi phí vận hành đắt đỏ.