Volkswagen đối mặt khủng hoảng doanh số tại Trung Quốc dù bắt tay với Xpeng

Hợp tác với Xpeng không giúp Volkswagen cứu vãn đà sụt giảm tại Trung Quốc khi mẫu SUV điện ID. UNYX 08 ghi nhận doanh số thấp xa so với mục tiêu.

Tập đoàn sản xuất ô tô Đức Volkswagen đang lún sâu vào cuộc khủng hoảng thị phần tại Trung Quốc khi mẫu xe điện đầu tay phát triển cùng đối tác nội địa Xpeng ghi nhận kết quả kinh doanh kém khả quan. Năm 2023, Volkswagen tìm đến Xpeng như một giải pháp rút ngắn thời gian nghiên cứu nhằm giành lại thị phần xe điện đang rơi vào tay các thương hiệu bản địa. Tuy nhiên, sau 3 năm hợp tác, mẫu SUV thuần điện ID. UNYX 08 chỉ đạt doanh số trung bình 267 xe mỗi tháng từ tháng 4 đến tháng 8, thấp hơn rất nhiều so với chỉ tiêu ban đầu là 3.622 xe mỗi tháng do chính hãng đặt ra.

Thất bại thương mại của mẫu xe điện phát triển trong thời gian kỷ lục

Theo số liệu từ đơn vị tư vấn ngành ô tô ThinkerCar, tổng lượng tiêu thụ của ID. UNYX 08 trong giai đoạn 5 tháng mở bán chỉ đạt khoảng 1.300 xe. Kết quả này phản ánh sự suy giảm vị thế nghiêm trọng của hãng xe từng giữ ngôi vương doanh số tại Trung Quốc suốt nhiều thập kỷ cho đến năm 2022. Thị trường tỷ dân từng đóng góp gần 50% lợi nhuận toàn cầu của Volkswagen hiện chỉ còn chiếm khoảng 10%, buộc tập đoàn phải bước vào đợt tái cấu trúc quy mô lớn nhất trong lịch sử 89 năm hoạt động.

Đại diện Volkswagen cho biết mối liên kết với Xpeng đã giúp hãng tạo ra một cấu trúc điện tử mới làm nền tảng cho xe sản xuất nội địa và rút ngắn chu kỳ phát triển xuống mốc kỷ lục 18 tháng. Tuy nhiên, tốc độ không bù đắp được khoảng cách về giá trị sản phẩm. Với mức giá khoảng 34.260 USD, UNYX 08 tỏ ra lép vế trước các dòng xe đối thủ bản địa cùng tầm giá. Cụ thể, mẫu YU7 của Xiaomi sở hữu hệ thống cảm biến thông minh vượt trội, trong khi Zeekr 7X được trang bị công nghệ sạc siêu nhanh. Hậu quả là Xiaomi đã giao gần 57.000 chiếc YU7 và Zeekr bán hơn 21.000 chiếc 7X trong cùng khoảng thời gian, hoàn toàn áp đảo mẫu xe của Volkswagen.

Sai lầm trong tổ chức phân phối và áp lực từ dự báo doanh số phi thực tế

Khó khăn của UNYX 08 còn xuất phát từ việc lựa chọn mạng lưới bán hàng. Thay vì tận dụng hơn 3.000 đại lý sẵn có từ các liên doanh lâu năm với FAW và SAIC, hãng lại phân phối xe qua mạng lưới mới thành lập của Volkswagen Anhui. Quy mô đại lý khiêm tốn với 166 điểm bán khiến mức độ tiếp cận khách hàng bị thu hẹp đáng kể, dù đơn vị này đang phải phối hợp chọn lọc lại với FAW-Volkswagen để tìm kiếm thêm người mua.

Bên cạnh đó, quy trình phê duyệt nội bộ tại trụ sở Wolfsburg luôn đòi hỏi các con số dự báo tăng trưởng cao, gián tiếp tạo áp lực khiến đội ngũ quản lý đưa ra các mục tiêu xa rời thực tế. Kế hoạch năm 2024 từng kỳ vọng bán 32.600 chiếc UNYX 08 vào năm 2026 và 70.400 chiếc vào năm 2027. Đến đầu năm nay, tập đoàn đã phải cắt giảm hơn 60% chỉ tiêu năm 2026 xuống còn 12.300 xe, đồng thời buộc phải áp dụng mức giảm giá tới 17% tại các showroom nhưng vẫn chưa thể đảo ngược tình thế.

Bất chấp kết quả ảm đạm của dòng SUV, Volkswagen tiếp tục đặt cược lớn vào mẫu sedan UNYX 09 ra mắt trong tháng này với kỳ vọng đạt doanh số gần 4.900 xe mỗi tháng và sản lượng hàng năm vượt 90.000 chiếc vào năm 2034.

Hệ lụy từ chiến lược liên minh ngắn hạn và sự suy giảm thị phần toàn ngành

Thực tế tại Trung Quốc cho thấy Volkswagen từ lâu đã áp dụng chiến lược lập liên minh để tiếp thu công nghệ rồi rút lui. Từ năm 2019, hãng từng đặt mục tiêu giao 1,5 triệu xe năng lượng mới vào năm 2025, nhưng kết quả thực tế năm 2025 chỉ đạt 115.500 chiếc, tương đương chưa đầy 10% kế hoạch. Những nỗ lực tìm kiếm thỏa thuận sau đó với BYD hay Leapmotor đều không thành, trong khi một số dự án khác như xe bay hoặc liên doanh sạc nhanh với Du-Power đều rơi vào tranh chấp pháp lý và công nợ.

Trong thông điệp gửi nội bộ vào ngày 10/9, Tổng giám đốc Volkswagen Trung Quốc Ralf Brandstaetter nhận định toàn ngành ô tô đang đối mặt với sự sụt giảm bất thường, biên lợi nhuận thu hẹp về mức 1,5% và chu kỳ sản phẩm bị nén từ 7 năm xuống còn 3 năm. Ông Brandstaetter yêu cầu hãng phải nhanh chóng điều chỉnh công suất để thích ứng trước dự báo thị trường xe con nội địa sẽ giảm khoảng 20% trong năm nay.

Từ mức chiếm 20% toàn thị trường vào năm 2019, thị phần của Volkswagen tại Trung Quốc trong 8 tháng đầu năm nay đã rơi xuống chỉ còn 10% theo thống kê của CPCA. Sự trỗi dậy của các thương hiệu nội địa như BYD và Geely với tốc độ đổi mới nhanh và giá thành tối ưu đang đẩy các nhà sản xuất ô tô quốc tế vào thế phòng thủ, biến cuộc đua điện hóa tại thị trường tỷ dân thành một bài toán tồn vong về mặt công nghệ và năng lực thích ứng.