2 giờ
Nợ toàn cầu vượt 365 nghìn tỷ USD, trong khi chi phí vay nợ tăng mạnh đang gây sức ép lên ngân sách nhiều chính phủ. Tại châu Âu, làn sóng biểu tình vì chi phí sinh hoạt, tiền lương và dịch vụ công cho thấy những hệ lụy ngày càng rõ của áp lực tài chính.
Hàng trăm nghìn người đã xuống đường tại Pháp, Bỉ, Italy và Bồ Đào Nha trong những tuần gần đây, phản đối giá sinh hoạt tăng, tiền lương thấp, nhà ở đắt đỏ và ngân sách dành cho trường học không đáp ứng nhu cầu. Một số cuộc biểu tình đã biến thành đụng độ, cướp bóc và đốt phá.
Pháp trở thành tâm điểm khi chi phí vay nợ tăng cao, khiến ngân sách dành cho trường học, bệnh viện và lương hưu bị thu hẹp. Nước này hiện phải trả lợi suất trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 10 năm khoảng 5%, cao hơn Italy và Hy Lạp. Trong khi đó, lợi suất trái phiếu cùng kỳ hạn của Đức ở mức 3,41%.
Chi phí vay nợ tăng đồng nghĩa các chính phủ phải dành nhiều tiền hơn để trả lãi, giảm nguồn lực cho dịch vụ công. Để cân đối ngân sách, họ có thể phải tăng thuế hoặc cắt giảm chi tiêu, tạo thêm áp lực lên đời sống người dân.
Nợ toàn cầu vượt 365 nghìn tỷ USDTheo Viện Tài chính Quốc tế (IIF), tổng nợ toàn cầu, bao gồm nợ chính phủ, hộ gia đình và doanh nghiệp, đã tăng thêm 10 nghìn tỷ USD trong nửa đầu năm 2026, lên hơn 365 nghìn tỷ USD, tương đương khoảng 44.000 USD mỗi người trên Trái đất.
Mỹ hiện có nợ chính phủ lớn nhất thế giới, ở mức 41,4 nghìn tỷ USD, tương đương 127% GDP. Trung Quốc đứng thứ hai với 22,5 nghìn tỷ USD, tương đương 104% GDP; Nhật Bản nợ 8,7 nghìn tỷ USD, với tỷ lệ nợ trên GDP lên tới 199%.
Pháp đứng thứ năm với 4,2 nghìn tỷ USD nợ chính phủ, tương đương 118,5% GDP. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo tỷ lệ này có thể tăng lên 121,8% vào năm 2030, khiến việc đưa tài chính công trở lại quỹ đạo bền vững thêm khó khăn.
Hóa đơn lãi vay vượt chi tiêu quốc phòng toàn cầu
Quy mô nợ khổng lồ kéo theo chi phí trả lãi ngày càng lớn. Trong năm qua, các nền kinh tế phát triển đã chi hơn 3,3 nghìn tỷ USD để trả lãi trái phiếu chính phủ, vượt mức chi tiêu toàn cầu cho quốc phòng (3,1 nghìn tỷ USD), trí tuệ nhân tạo (2,6 nghìn tỷ USD) và năng lượng sạch (2,3 nghìn tỷ USD).
Không chỉ gây áp lực lên ngân sách, lợi suất trái phiếu chính phủ tăng còn có thể kéo mặt bằng lãi suất thị trường đi lên, khiến các khoản vay mua nhà, ô tô và dư nợ thẻ tín dụng trở nên đắt đỏ hơn.
Trong bối cảnh nợ toàn cầu tiếp tục phình to, thách thức của các chính phủ không chỉ là kiểm soát nợ mà còn phải cân đối ngân sách, duy trì dịch vụ công và hạn chế bất ổn xã hội.