“Miếng bánh” 1,2 triệu xe điện mỗi năm mà tỷ phú Phạm Nhật Vượng chưa khai phá

5 giờ

Năm 2025, thế giới tiêu thụ hơn 1,2 triệu xe ba bánh điện, riêng Ấn Độ bán gần 800.000 chiếc, gấp 4,8 lần doanh số ô tô điện. Trong khi VinFast mở rộng danh mục từ xe máy, ô tô đến xe buýt và xe chở hàng, phân khúc này vẫn chưa có mẫu thương mại được hãng công bố.

Theo báo cáo Global EV Outlook 2026 của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), xe ba bánh điện đang trở thành một phân khúc đáng chú ý trong quá trình điện hóa giao thông. Năm 2025, doanh số toàn cầu vượt 1,2 triệu chiếc, trong khi xe buýt điện bán ra khoảng 70.000 chiếc, xe thương mại điện hạng nhẹ hơn 430.000 chiếc và xe tải điện hạng trung, hạng nặng khoảng 440.000 chiếc.

Ấn Độ là thị trường lớn nhất của dòng xe này. Gần 800.000 xe ba bánh điện được bán tại đây trong năm 2025, tăng 15% so với năm trước. Khoảng 70% xe ba bánh mới bán ra là xe điện. Trong khi đó, doanh số ô tô điện tại quốc gia tỷ dân đạt khoảng 165.000 chiếc, tức xe ba bánh điện bán chạy gần 4,8 lần.

Sức hút của phân khúc này đến từ nhu cầu chở khách, giao hàng và kết nối các chặng di chuyển ngắn. Dù giá mua bán đầu cao hơn xe xăng, tính toán của IEA cho thấy tổng chi phí sở hữu xe ba bánh điện tại Ấn Độ sau 8 năm có thể thấp hơn trên 50%; ngay cả khi không có trợ cấp, mức tiết kiệm vẫn vượt 40%.

Quy mô thị trường cũng thu hút các hãng lớn. Trong năm tài chính kết thúc tháng 3/2026, Mahindra bán 104.586 xe ba bánh điện, tăng 35,1%. Bajaj Auto cũng mở rộng danh mục xe điện chở khách và chở hàng, cho thấy phân khúc này không còn chỉ dành cho các cơ sở lắp ráp nhỏ.

VinFast còn bỏ ngỏ phân khúc xe ba bánh

Tại Ấn Độ, VinFast đang mở rộng hoạt động từ nhà máy ô tô điện ở Tamil Nadu, với công suất ban đầu 50.000 xe mỗi năm và khả năng nâng lên 150.000 xe, đến kế hoạch phát triển xe máy điện, xe buýt và hạ tầng sạc.

Ở Việt Nam, danh mục của hãng cũng trải rộng từ xe máy điện, ô tô, xe buýt đến mẫu xe chở hàng đô thị EC Van. Tuy nhiên, theo các thông tin công khai đến tháng 10/2026, VinFast chưa công bố mẫu xe ba bánh điện thương mại.

Trong khi đó, tại Việt Nam, Thông báo 418/TB-VPCP ngày 10/8/2026 đề cập việc nghiên cứu đề án sản xuất, lắp ráp và thí điểm xe ba bánh điện nhỏ gọn phục vụ thu gom rác, bưu chính và logistics tại những khu vực khó tiếp cận. Đây mới là định hướng nghiên cứu, chưa phải quyết định triển khai đại trà.

Với hơn 1,2 triệu xe bán ra toàn cầu mỗi năm, xe ba bánh điện cho thấy thị trường xe điện không chỉ nằm ở ô tô cá nhân. Phân khúc phục vụ sinh kế và vận tải đô thị cũng có quy mô đáng kể, dù hiện vẫn là khoảng trống trong danh mục sản phẩm công khai của VinFast.