Đi đúng chiều đường không đồng nghĩa với việc chắc chắn được miễn trách nhiệm bồi thường sau va chạm. Nếu xe đi ngược chiều là nguyên nhân gây tai nạn, tài xế này có thể phải chịu trách nhiệm chính. Tuy nhiên, cơ quan chức năng vẫn cần xem xét tốc độ, khả năng quan sát và cách xử lý tình huống của cả hai bên để xác định trách nhiệm cụ thể.
Liên quan đến tình huống trong bài viết “Taxi đâm trực diện ôtô đi ngược chiều, ai đền?” luật sư Nguyễn Thành Chung thuộc Đoàn Luật sư Hà Nội cho biết, hình ảnh ghi lại vụ việc cho thấy đoạn đường xảy ra va chạm là đường đôi. Trong tình huống này, taxi đang di chuyển đúng chiều, trong khi chiếc ôtô màu trắng đi ngược chiều, vi phạm quy định giao thông đường bộ.

Theo Điều 584 Bộ luật Dân sự năm 2015, người có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, tài sản hoặc các quyền, lợi ích hợp pháp của người khác và gây ra thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định. Tuy nhiên, Điều 585 của bộ luật này cũng quy định, nếu bên bị thiệt hại có lỗi thì không được bồi thường phần thiệt hại tương ứng với lỗi của mình. Trường hợp bên bị thiệt hại không áp dụng các biện pháp cần thiết, hợp lý để ngăn chặn hoặc hạn chế thiệt hại cho chính mình, họ cũng có thể không được bồi thường đối với phần thiệt hại phát sinh từ việc đó.
Vì vậy, việc xác định ai phải bồi thường không chỉ căn cứ vào việc xe nào đi đúng hay sai chiều, mà còn phụ thuộc vào hành vi, lỗi và mối liên hệ giữa lỗi với thiệt hại xảy ra. Trong vụ việc nói trên, xe con màu trắng có dấu hiệu vi phạm rõ ràng khi đi ngược chiều trên đường đôi, nên có thể phải chịu trách nhiệm bồi thường. Dù vậy, trách nhiệm cụ thể của từng bên vẫn cần được xác định dựa trên kết quả điều tra và các chứng cứ liên quan.
Đối với chiếc taxi, hình ảnh video cho thấy tài xế đã đạp phanh khi tiến gần đến thời điểm va chạm. Tuy nhiên, chỉ chi tiết này chưa đủ để kết luận tài xế đã thực hiện đầy đủ các biện pháp cần thiết nhằm tránh tai nạn. Cơ quan chức năng còn phải xem xét tốc độ di chuyển, khả năng quan sát, thời điểm phát hiện xe đi ngược chiều và cách xử lý của tài xế trong tình huống thực tế.
Nếu kết quả xác minh cho thấy taxi đi đúng làn đường, tuân thủ tốc độ, chú ý quan sát và đã giảm tốc độ, phanh hoặc xử lý phù hợp nhưng vẫn không thể tránh va chạm do tình huống bất ngờ do xe đi ngược chiều gây ra, tài xế taxi có thể được xác định là không có lỗi. Khi đó, nếu thiệt hại hoàn toàn do lỗi của bên kia gây ra và đáp ứng các điều kiện pháp luật liên quan, tài xế taxi không phải bồi thường.
Ngược lại, nếu cơ quan chức năng xác định tài xế taxi chạy quá tốc độ, thiếu quan sát hoặc không xử lý phù hợp khi có thể phát hiện và tránh nguy hiểm, người này có thể bị xác định có lỗi một phần. Khi đó, trách nhiệm bồi thường sẽ được xem xét tương ứng với mức độ lỗi và quy định pháp luật áp dụng, thay vì mặc nhiên buộc một bên chịu toàn bộ thiệt hại.
Ngoài ra, nếu chiếc taxi đang được sử dụng để thực hiện công việc của hãng, trách nhiệm bồi thường còn phụ thuộc vào quan hệ giữa tài xế và đơn vị quản lý, khai thác xe. Theo quy định về bồi thường thiệt hại do người làm công gây ra trong khi thực hiện công việc được giao, hãng taxi có thể phải đứng ra bồi thường cho bên bị thiệt hại và có quyền yêu cầu người làm công có lỗi hoàn trả một khoản tiền theo quy định pháp luật.
Như vậy, xe đi đúng chiều vẫn có thể phải bồi thường nếu có lỗi góp phần gây ra thiệt hại. Ngược lại, xe đi ngược chiều có thể phải chịu trách nhiệm chính nếu hành vi vi phạm là nguyên nhân gây tai nạn. Kết luận cuối cùng cần dựa trên chứng cứ, kết quả xác minh của cơ quan chức năng và các quy định pháp luật liên quan, chứ không chỉ dựa vào hướng di chuyển của hai chiếc xe.