Vì sao xe điện Trung Quốc có chi phí sản xuất thấp hơn xe châu Âu tới 35%?

Ô tô điện Trung Quốc được ưa chuộng nhờ giá dễ tiếp cận. Nghiên cứu của công ty tư vấn AlixPartners cho thấy lợi thế này không chỉ đến từ trợ cấp, mà còn ở cách tổ chức sản xuất và phát triển sản phẩm.

Xe điện Trung Quốc đang mở rộng thị phần trên thế giới nhờ mức giá hấp dẫn và trang bị phong phú. Sự xuất hiện ngày càng nhiều của các thương hiệu mới khiến ngành ô tô châu Âu đối mặt với sức ép lớn, nhất là khi người mua ngày càng quan tâm đến chi phí sở hữu.

Có ý kiến cho rằng giá xe Trung Quốc thấp chủ yếu nhờ chính sách hỗ trợ của chính phủ. Tuy nhiên, nghiên cứu của công ty tư vấn AlixPartners chỉ ra rằng trợ cấp không phải nguyên nhân duy nhất. Lợi thế còn đến từ cách tổ chức sản xuất, quản lý chuỗi cung ứng và rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm.

Theo AlixPartners, chi phí sản xuất một chiếc xe điện mang thương hiệu Trung Quốc tại nước này vào khoảng 20.000 USD. Trong khi đó, một mẫu xe tương đương của châu Âu cần tới 31.000 USD. Mức chênh lệch 11.000 USD, tương đương khoảng 35%, tạo điều kiện để các hãng xe Trung Quốc đưa ra mức giá cạnh tranh.

Một trong những bất lợi lớn của châu Âu nằm ở ngành công nghiệp sản xuất pin. Các doanh nghiệp vẫn phụ thuộc nhiều vào nguồn nguyên liệu từ bên ngoài, khiến chi phí khó giảm. Dù hoạt động tái chế pin được kỳ vọng trở thành nguồn cung nguyên liệu quan trọng, năng lực hiện tại vẫn chưa đủ đáp ứng nhu cầu sản xuất lâu dài.

Giá năng lượng cũng là gánh nặng đối với các nhà sản xuất châu Âu. So với Trung Quốc và Mỹ, chi phí điện tại khu vực này cao hơn đáng kể, ảnh hưởng trực tiếp đến giá thành sản phẩm.

Trước thực trạng đó, AlixPartners đề xuất các chính sách khuyến khích đầu tư xây dựng nhà máy pin, đồng thời hỗ trợ chi phí vận hành, bao gồm cả giá điện. Những biện pháp này được kỳ vọng giúp châu Âu từng bước xây dựng chuỗi cung ứng ổn định và giảm phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu.

Bên cạnh chi phí sản xuất, tốc độ phát triển sản phẩm cũng tạo nên sự khác biệt giữa các hãng xe Trung Quốc và đối thủ phương Tây.

Theo AlixPartners, nhiều doanh nghiệp Trung Quốc có bộ máy quản lý tinh gọn, ít tầng nấc trung gian, nhờ đó các quyết định được đưa ra nhanh hơn. Điều này giúp rút ngắn đáng kể thời gian nghiên cứu, phát triển và đưa sản phẩm ra thị trường.

Các hãng xe còn đẩy mạnh ứng dụng công nghệ mô phỏng để kiểm tra, đánh giá sản phẩm trước khi tiến hành thử nghiệm thực tế ở giai đoạn cuối. Phương pháp này được áp dụng trong nhiều lĩnh vực, từ phát triển phần mềm, nền tảng xe đến thiết kế khoang nội thất.

Nhờ khả năng thích ứng nhanh, các doanh nghiệp Trung Quốc có thể sớm đưa công nghệ mới lên những mẫu xe thương mại, đồng thời kịp thời điều chỉnh sản phẩm theo nhu cầu thị trường.

Tuy nhiên, việc đẩy nhanh quá trình phát triển cũng tiềm ẩn những rủi ro về chất lượng và an toàn. Điển hình là sự cố liên quan đến mẫu Lynk & Co Z20 từng gây chú ý trên mạng xã hội Trung Quốc, khi lỗi phần mềm có thể khiến đèn xe bất ngờ tắt trong lúc người lái sử dụng lệnh thoại.

Vụ việc làm dấy lên lo ngại về độ an toàn của các hệ thống điều khiển bằng giọng nói. Một số người dùng xe điện thuộc những thương hiệu khác cũng phát hiện phương tiện của mình có thể gặp tình trạng tương tự.

Từ những phân tích trên, AlixPartners nhận định các hãng ô tô châu Âu cần thay đổi căn bản cách vận hành nếu muốn duy trì khả năng cạnh tranh và lợi nhuận. Trong đó, tối ưu chi phí sản xuất, tăng khả năng tự chủ chuỗi cung ứng và rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm là những yếu tố quan trọng.